W maju 2017 roku odwiedziłem Wyspy Kanaryjskie w tym wyspę Teneryfę oraz La Gomerę. Teneryfa na Wyspach Kanaryjskich jest dobrze znana jako miejsce wypoczynku, ale wielu turystów odwiedzających tę wyspę jest nieświadomych, że znajdują się tam owiane tajemnicą piramidy. Otóż w wiosce Güímar, na wschodnim wybrzeżu Teneryfy znajduje się sześć piramid schodkowych o prostokątnej podstawie. Kto zbudował piramidy, kiedy zostały zbudowane i dlaczego? Istnieją trzy teorie i trwająca do dnia dzisiejszego debata na ten temat.. Piramidy te są znajdują się w Parku Etnograficznym, który został założony przez odkrywcę Thora Heyerdahla, przy wsparciu finansowym magnata żeglugowego Freda Olsena. Heyerdahl po raz pierwszy usłyszał o piramidach w 1990 roku, kiedy przeczytał artykuł Francisco Padróna w gazecie „Diario de Avisos” na Teneryfie. Skończyło się na tym, że pojechał na wyspę, aby zobaczyć piramidy na własne oczy, i był pod takim wrażeniem, że osiadł w Güímar, gdzie mieszkał przez resztę swojego życia. Norweski poszukiwacz przygód uważał, że konstrukcje te są podobne do innych piramid schodkowych, które widział podczas swoich poprzednich podróży. Teoretyzował, że zostały zbudowane w czasie, gdy ludzie przemierzali oceany i że istniał związek między kulturami budującymi piramidy w Egipcie a kulturami Ameryki Środkowej. Uważał również, że możliwe jest, że Guanczowie, którzy mieszkali na Teneryfie przed podbojem hiszpańskim, mogli być budowniczymi tych piramid. Naukowcy jednak nie zgodzili się i wysunęli alternatywną teorię, że piramidy są niczym więcej jak stosami skał wulkanicznych, które rolnicy zrobili podczas oczyszczania swojej ziemi. Uważa się również, że piramidy powstały w XIX wieku, ponieważ w wykopaliskach przeprowadzonych przez archeologów z Uniwersytetu La Laguna znaleziono ceramikę z tamtych czasów. Autor i badacz, nieżyjący już Philip Coppens, który odwiedził Teneryfę w 2009 roku, sam zbadał tę sprawę i wysunął swoją teorię oświadczając, że archeolodzy, którzy przeprowadzili badania tylko na jednym placu między dwiema piramidami wkopali się w konstrukcję, ale zatrzymali się na poziomie, który przyrównywali do XVIII wieku. Poziom ten miał tylko od 50 do 150 centymetrów głębokości. Z tego też powodu wyciągnięto błędny wniosek, że przekopali się aż do samego dna wysuwając błędny pogląd, że najstarsza warstwa ma dwa stulecia.

Natomiast sam Heyerdahl oraz inni, którzy wierzą, że Guanczowie stworzyli piramidy, argumentowali, że konstrukcje są starannie zaprojektowane ze schodkowymi poziomami i możliwymi ustawieniami wykonanymi w celach ceremonialnych, które można było przeprowadzić podczas letniego przesilenia. W 1991 roku Juan Antonio Belmonte Avilés, Antonio Aparicio Juan i César Esteban López, badacze z Kanaryjskiego Instytutu Astrofizyki, wykazali, że długie boki niektórych tarasów otaczających piramidy w Güímar wyznaczały kierunek zimowego i letniego przesilenia.

Jedna z piramid ma wbudowane schody, co zasugerowało, że było to po to, aby w trakcie uroczystości można było wspiąć się po schodach na najwyższy poziom piramidy aby być zwróconym w stronę wschodzącego słońca.  Jest jeszcze jedna ciekawa teoria, otóż w 2005 roku ukazała się książka Antonio Aparicio Juana i Césara Estebana Lópeza zatytułowana Piramidy w Güímar: mit i rzeczywistość. Wysunęli oni w niej teorię, że masoni zbudowali piramidy, sugerując, że przesilenia i piramidy są ważne w masonerii, a były właściciel ziemi, na której znajdują się piramidy Güímar, był sam masonem.

Jednak prawdą jest również to, że Guanczowie są odrębną tajemnicą, ponieważ nigdy nie ustalono, w jaki sposób ci białoskórzy i jasnowłosi ludzie żyli na wyspach w pobliżu Afryki Północnej. Wyjaśnieniem przyjętym przez antropologów jest to, że ci ludzie byli potomkami Berberów z Afryki Północnej. Guanczowie to pierwsi znani mieszkańcy Wysp Kanaryjskich. Ludność o pochodzeniu berberyjskim. Posługiwali się własnym językiem. Ich kultura zanikła pod koniec XV wieku. Ludność współczesna wysp Kanaryjskich na różnych wyspach ma różny udział ich w populacji, od 0% na El Hierro do 55,5% na La Gomera przodków w linii żeńskiej pochodzących od tej ludności. Dlatego właśnie odwiedziłem też tę ostatnią wyspę tj. La Gomerę. Guanczowie, którzy wyginęli jako ludność, według badań ich szczątków kostnych wykazywać mieli znaczne podobieństwo do człowieka z Crô-Magnon. 

W swojej Historii Naturalnej, Pliniusz Starszy przekazał, że według króla Mauretanii Juby II wyprawa mauretańska na wyspy około 50 roku p.n.e. wykryła ruiny dużych budowli jednak w opisie brak wzmianek o ludności. Wyciągano stąd wniosek, że Guanczowie nie byli pierwszymi mieszkańcami, bądź też ekspedycja nie zbadała dokładnie wszystkich wysp. Brak jakichkolwiek śladów wpływów islamu wśród ludności żyjącej w czasie przybycia Hiszpanów, pozwala przypuszczać, że była to najdalej na zachód sięgająca migracja Berberów, jaka nastąpiła pomiędzy epoką Pliniusza Starszego a podbojem Afryki Północnej przez muzułmanów. Wielu Guanczów zginęło podczas zbrojnego oporu stawianego hiszpańskiemu najeźdźcy, wielu sprzedano jako niewolników, nieliczni przyjęli katolicyzm i połączyli się w związkach małżeńskich z przybyszami.  Jednak są też legendy, które mówią, że Guanczowie pierwotnie byli Atlantami, którzy przetrwali, gdy Atlantyda została zatopiona w Oceanie Atlantyckim, ponieważ znajdowali się oni na szczytach górskich, które dziś znamy jako Wyspy Kanaryjskie. Wiadomo też, że Berberowie wykonali piramidalne grobowce, takie jak Piramida Madghacen, więc dlaczego Guanczowie również nie mogli tego zrobić? Madghacen to królewska świątynia-mauzoleum Berberów Numidyjskich Królów, która stoi w pobliżu miasta Batna w Aurasius Mons w Numidii w Algierii. Na Teneryfie po drugiej stronie wyspy znajduje się o wiele więcej piramid, którym nie nadaje się rozgłosu, jaki otrzymują mieszkańcy Güímar. Wioska Santa Barbara, niedaleko Icod de los Vinos, ma kilka piramid, z których jedna znajduje się pośrodku ziemi rolnika. Kolejna godna uwagi konstrukcja znajduje się na plantacji bananów przy drodze znanej jako Camino de la Suerte niedaleko San Marcos. Ale czy to właśnie oni mogli zrobić piramidy? Guanczowie mieli wiedzę na temat symboliki geometrycznej, ponieważ zostało to pokazane na „pintaderach”, które były jakąś formą artystycznej pieczęci wykonywanej przez nich ceramiki. Dużą kolekcję pintader widziałem  w Muzeum Historii Naturalnej w Santa Cruz na Teneryfie. Pintadery są formą pieczęci używanej przez pre-hiszpańskich mieszkańców z Wysp Kanaryjskich. Zwykle były wykonane z wypalonej gliny. Jednak znaleziono również szereg drewnianych pintader. Większość pintader pochodzi ze stanowisk archeologicznych na Gran Canarii, chociaż używali ich również tubylcy z innych wysp archipelagu kanaryjskiego. Pintadery były zwykle opatrzone ozdobnymi w geometrycznych kształtach, w tym zygzakami, trójkątami, prostokątami, kwadratami czy też kołami. Te motywy dekoracyjne są podobne do tych, które można znaleźć również na kanaryjskiej ceramice przedhiszpańskiej. Podobne wzory geometryczne można również zaobserwować w przedhiszpańskiej sztuce naskalnej jak np. w „Malowanej jaskini Galdar”. Wielkość pintader jest bardzo zróżnicowana, od 2 do 12 cm. Zwykle mają mały uchwyt, który czasami jest przekłuty. Umożliwiło to właścicielowi powieszenie tego znaku na sznurku. Funkcja pintader jest niejasna i do chwili obecnej nie została wyjaśniona. Wiadomym jest również to, że kiedyś istniały inne piramidy, ale zostały zniszczone przez plany zabudowy i rozwoju urbanistycznego. Warto przy okazji również zwiedzić muzeum w którym znajdują się pamiątki poświęcone Thor Heyerdahl  urodzonemu 6 października 1914 roku a zmarłemu w dniu 18 kwietnia 2002 roku. Był norweskim poszukiwaczem przygód i etnografem z doświadczeniem w zoologii, botanice i geografii. Heyerdahl wyróżnił się ekspedycją Kon-Tiki w 1947 roku, podczas której przepłynął 8000 km (5000 mil) przez Pacyfik na ręcznie zbudowanej tratwie z Ameryki Południowej na Wyspy Tuamotu. Wyprawa miała na celu zademonstrowanie, że starożytni ludzie mogli odbywać długie podróże morskie, nawiązując kontakty między społeczeństwami. Wiązało się to z dyfuzjonistycznym modelem rozwoju kultury. Heyerdahl odbył inne podróże, aby zademonstrować możliwość kontaktu między odległymi od siebie starożytnymi ludami, w szczególności ekspedycję Ra II z 1970 roku kiedy popłynął z zachodniego wybrzeża Afryki na Barbados w łodzi z trzciny papirusowej. W 1984 roku został mianowany stypendystą rządowym. Zmarł 18 kwietnia 2002 r. w Colla Micheri, Liguria, Włochy, odwiedzając bliską rodzinę. Rząd norweski zorganizował mu pogrzeb państwowy w katedrze w Oslo w dniu 26 kwietnia 2002 r. W maju 2011 roku archiwa Thora Heyerdahla zostały wpisane do rejestru UNESCO „Pamięć Świata”. W tym czasie lista ta obejmowała 238 kolekcji z całego świata. Archiwum Heyerdahla obejmuje lata 1937-2002 i obejmuje jego kolekcję fotografii, pamiętniki, prywatne listy, plany wypraw, artykuły, wycinki z gazet, oryginalne książki i rękopisy artykułów. Archiwum Heyerdahla jest administrowane przez Muzeum Kon-Tiki i Norweską Bibliotekę Narodową w Oslo. W Muzeum w Güímar też można zobaczyć kilka pamiątek związanych z tym wielkim podróżnikiem jak również modele łodzi którymi odbywał swoje wyprawy oraz dowiedzieć się dużo na temat samej wyspy.

Niezależny filmowiec Raphael Biss był tak zainspirowany tajemnicą Guanczów i piramid na Teneryfie, że nakręcił pełnometrażowy film dokumentalny zatytułowany – Dzicy w obcych krajach. „Tak niewielu ludzi o nich słyszało i naprawdę wierzę, że mają niesamowitą historię zasługuje na to, by opowiedzieć i wysłuchać. Myślę, że przede wszystkim przyciągnęła mnie tajemnica i wyjątkowość, która otacza tych ludzi… Archeolodzy i historycy wciąż szukają więcej wskazówek na temat ich obecności oraz tego, jak przetrwali i ewoluowali na archipelagu. To wciąż praca w toku i dla niektórych wielka tajemnica”. W odniesieniu do piramid Biss dodał: „Piramidy na Teneryfie były punktem wyjścia mojego zainteresowania Guanczami. Kiedy się o nich dowiedziałem, byłem urzeczony i chciałem dowiedzieć się więcej o ich celu i pochodzeniu. Nadal trudno powiedzieć, czy Guanczowie zbudowali te piramidy, czy nie. Nawet po wszystkich badaniach, które w to wprowadzono, i pomimo faktu, że wielu historyków twierdzi, że zbudowano je po hiszpańskim podboju, wciąż jest część mnie, która wierzy, że skrywają głębszą tajemnicę, która nie została jeszcze odkryta”. 

Cóż mam podobne odczucia, ze piramidy z Wysp Kanaryjskich mogą być kluczem do nowych odkryć w historii tamtego regionu, czy też tajemnicy Atlantydy, dlatego należy skupić uwagę na nowym przeanalizowaniu stanu obecnej wiedzy z wykopalisk, badań antropologicznych oraz badań genetycznych. W szczególności tych ostatnich. Przykładem może być  odbyta w 2016 roku przez zespół badawczy złożony z naukowców z Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytutu Archeologii i Etnologii PAN wyprawa rozpoznawcza do Maroka. Celem zespołu było zlokalizowanie i zbadanie wsi słowiańskiej z przełomu IX i X wieku, o której mowa w dziele Al-Bakriego. Wyprawa ta  zaowocowała pozyskaniem literatury, kontaktów naukowych, doświadczeń terenowych oraz kolekcji tradycyjnej ceramiki z północnego Maroka. Efekty wyprawy zostały zaprezentowane w mediach, na konferencjach oraz w czasopismach naukowych. Tak, teraz już wiemy, że starożytnym pochodzeniem narodu Berberów, którzy są biali i na podstawie badań wynika o obecności  w tamtym regionie mogą być Słowianie, Wandale w ramach Katragińskiego Państwa Wandali. Okazuje się, że nasze związki z Berberami są dużo starsze. Guanczowie są również zaliczani do rasy białej, dlatego myślę, że w tym też kierunku powinny być prowadzone dalsze badania. Wydaje mi się również, że wkrótce tak jak odkrywana jest na nowo historia Słowian i ich zasięgu zajmowanych terenów w Europie i Azji i to głównie dzięki badaniom genetycznym tak będzie można jeszcze wiele uczynić w odkrywaniu tajemnic Guanczów i ich piramid.