Jesienią 2023 roku wielu wyborców zamówiło sobie kurację odchudzającą. Władza miała stracić trochę na wadze, obywatel odzyskać swobodę ruchu. Do tego praworządność, sprawne instytucje i koniec z urzędniczą samowolą. Któż by się na taki jadłospis nie skusił? Dopiero przy stole wypadało zapytać, kto właściwie będzie na diecie.

Weźmy dwie ustawy. Tę o blokowaniu nielegalnych treści w internecie prezydent Karol Nawrocki zawetował. Osobno Sejm uchwalił ustawę o środkach ograniczających, znaną jako druk 3003. Przewiduje ona między innymi rozszerzenie podstaw wpisu na listę sankcyjną w związku z ingerencją informacyjną zagrażającą bezpieczeństwu państwa. Cel poważny, więc i pytanie wypada potraktować poważnie. Jeżeli urzędnik się pomyli, czy obywatel zdąży obronić się przed sądem, póki ma jeszcze czego bronić?

Wyobraźmy sobie wydawcę lokalnej gazety, którego błędna decyzja pozbawiła możliwości dalszego wydawania pisma. Po dwóch latach wygrał w sądzie. W dawnym lokalu redakcji jest już fryzjer, dziennikarze znaleźli inną pracę, a czytelnicy zdążyli się przyzwyczaić, że w piątki gazety nie ma. Wyrok przyszedł pocztą. Można oprawić. Tylko gdzie powiesić?

Jeszcze ciekawsze rzeczy dzieją się w sąsiedniej redakcji. Tam żaden urzędnik nawet nie zadzwonił. Redaktor sam spojrzał na tekst o pewnym ministrze, potem na listę płac i powiedział autorowi: „Dobry materiał. Puścimy po wyborach”. W niedzielę czytelnik spokojnie pójdzie głosować. Skąd ma wiedzieć, czego w piątek nie przeczytał?

Zwolennikom ustawy proponuję drobne ćwiczenie. Zostawcie w niej każdy przecinek. Zmieńcie tylko nazwisko ministra na takie, przy którym odruchowo sprawdzacie, gdzie leży Konstytucja. Czy po tej jednej zmianie nadal wystarcza wam zapewnienie, że uczciwy człowiek nie ma się czego obawiać? Do zmiany ministra wystarczą wybory. Uprawnienia czekają w gabinecie razem z kluczami.

A co później? Kiedy przyjdzie dyskusja o kredytach, które będziemy spłacać, o przyszłości złotego czy o rezerwach złota, chciałbym móc otworzyć gazetę i przeczytać, kto podjął decyzję, na jakich warunkach i ile to nas będzie kosztować. Najlepiej przed podpisaniem umowy. Po podpisaniu zostaje zwykle konferencja prasowa, na której poznajemy sukces. Wysokość raty poznajemy sami.

Dlatego od Prezydenta oczekuję, że przy ocenie ustawy z druku 3003 weźmie pod uwagę także los człowieka, którego państwo niesłusznie objęłoby sankcjami. Jeżeli ustawa pozwala urzędowi zadziałać od ręki, a obywatelowi daje realną szansę na obronę dopiero wtedy, gdy jego firma czy redakcja zdążyła już zniknąć, oczekuję weta.

Klawo jak cholera, Egon. Kurację zamówiono dla władzy. Władzy przybyło uprawnień, obywatelowi ubyło apetytu na zabieranie głosu.

Dieta? Obietnice. Cudu nie było. Zapłacił naiwny.