To historia, która przez lata wydawała mi się zbyt drobna, by o niej pisać, choć wydarzyła się już ładnych parę lat temu. Ot, niby nic wielkiego… A jednak. Dziś uznałem, że warto ją przypomnieć, kiedy próbuje się zniszczyć człowieka, który już wtedy pokazał, że poważnie traktuje swój zawód nauczyciela — w tym przypadku katechety. Pokazał też, że potrafi z ogromną empatią podchodzić do każdego dziecka.

REKLAMA

Ale zacznijmy od początku.

Tego dnia miałem coś do zrobienia na posesji. Potrzebowałem pomocy, ale akurat nie mogłem nikogo znaleźć. Próbowałem poradzić sobie sam, lecz nic z tego nie wychodziło. Zauważył to mój sąsiad, batiuszka, i bez wahania ruszył mi z pomocą. Nawet nie musiałem go prosić. Razem daliśmy radę.

Zapytałem, ile jestem mu winien, ale wręcz się oburzył. Zaproponowałem więc, że odwdzięczę mu się pracą. Początkowo i na to nie chciał przystać, ale w końcu wspomniał, że potrzebuje pomocy przy sadzeniu lasu. No to pojechaliśmy.

Po drodze zatrzymaliśmy się na poczcie. Batiuszka chciał wysłać rysunek jednej ze swoich uczennic na konkurs plastyczny poświęcony Matce Bożej.

Tylko jedna dziewczynka przygotowała pracę na ten konkurs.

Byłem mile zaskoczony. Oto nauczyciel, który pamięta o swojej uczennicy, choć zgłosiła się tylko jedna osoba. Nie machnął ręką, nie uznał, że skoro zainteresowanie jest tak małe, to nie ma sobie czym zawracać głowy. Nie pomyślał, że skoro konkurs nie cieszy się popularnością, można go sobie odpuścić, a wysiłek tej jednej dziewczynki nie ma większego znaczenia. Przeciwnie — potraktował jej pracę poważnie. Chciał, żeby dotarła na konkurs. Żeby ta jedna uczennica również dostała swoją szansę.

A przecież tego dnia miał mnóstwo własnych zajęć: w szkole, w cerkwi, przy swoim lesie. Do tego jeszcze bezinteresownie pomógł sąsiadowi. Mimo wszystko znalazł czas, by zadbać o tę jedną dziewczynkę i jej rysunek.

Ale to nie był koniec. Pracownica poczty stwierdziła, że adres, który otrzymał do wysłania pracy, nie jest prawidłowym adresem pocztowym. Batiuszka zaczął więc wydzwaniać, żeby ustalić właściwy adres. Nie odpuścił. W końcu się udało. Z tego, co pamiętam, dziewczynka zdobyła nawet jakąś nagrodę.

Niby drobiazg. Jeden rysunek, jedna uczennica, jeden konkurs. A jednak właśnie takie sytuacje potrafią powiedzieć o człowieku więcej niż najdłuższe deklaracje. Pokazują, czy nauczyciel widzi w dziecku tylko jednego z wielu uczniów, czy też dostrzega konkretnego, małego człowieka, którego wysiłek i zaangażowanie zasługują na uwagę. Czy potrafi dostrzec wartość w staraniach dziecka nawet wtedy, gdy nie ma wokół niego tłumu, aplauzu ani żadnej korzyści dla samego siebie.

I dlatego ta historia wraca do mnie dziś ze szczególną mocą.

Bo oto człowiek, którego zapamiętałem jako nauczyciela troszczącego się o pojedyncze dziecko, dziś sam znalazł się w sytuacji, w której jego postępowanie wobec uczniów zostało uznane za „niewłaściwe” i grozi mu zwolnienie ze szkoły.

Nie znam wszystkich okoliczności obecnej sprawy. Nie zamierzam więc udawać, że znam odpowiedzi na wszystkie pytania ani że samo wspomnienie sprzed lat rozstrzyga każdą wątpliwość. Ale wiem, co widziałem. Widziałem człowieka, który nie zlekceważył pracy jednej dziewczynki tylko dlatego, że była jedyną uczestniczką konkursu. Człowieka, który miał własne obowiązki, a mimo to znalazł czas, by dopilnować, żeby jej rysunek dotarł na miejsce. Który uznał, że nawet jeśli tylko jedno dziecko czeka na jego uwagę, to ta uwaga ma znaczenie.

Wtedy nie odwrócił się od jednej uczennicy. Dziś chciałbym, żebyśmy nie odwrócili się od niego.

Nie twierdzę, że jedno zdarzenie sprzed lat daje komukolwiek immunitet na całe życie. Twierdzę coś znacznie prostszego: zanim osądzimy człowieka, warto pamiętać, że składa się on z konkretnych czynów, a nie wyłącznie z zarzutów, etykiet i cudzych interpretacji. Warto zapytać nie tylko o to, co mu się dziś zarzuca, ale też o to, jakim człowiekiem był i jak traktował tych, za których odpowiadał.

W przypadku nauczyciela ma to szczególne znaczenie. Bo troska o dziecko nie zawsze wygląda spektakularnie. Czasem oznacza po prostu poświęcenie dodatkowej godziny, wykonanie kilku telefonów, dopilnowanie wysyłki jednego rysunku. Czasem oznacza, że dla nauczyciela nie ma uczniów nieważnych — nawet jeśli tylko jeden z nich zgłosił się do konkursu.

Tego właśnie dnia zobaczyłem, że dla mojego sąsiada ta jedna dziewczynka nie była nieważna.

I trudno mi dziś pogodzić tamten obraz z sytuacją, w której człowiekowi temu grozi utrata pracy z powodu oceny jego zachowania wobec uczniów. Nie przesądzam, jak należy ocenić wszystkie okoliczności obecnej sprawy. Nie chcę jednak, by w ferworze oskarżeń zniknął z pola widzenia człowiek, którego sam miałem okazję poznać — i którego zachowanie zapamiętałem właśnie z powodu troski o dziecko.

Jedna dziewczynka. Jeden rysunek Matki Bożej. Jeden nauczyciel, który uznał, że warto dopilnować, by dziecko dostało swoją szansę.

Dla mnie to nie jest bez znaczenia. I dlatego o tym piszę.