Carl Phillip Gottlieb von Clausewitz – pruski generał, teoretyk wojny. Był autorem powiedzeń:

„Wojna jest jedynie kontynuacją polityki innymi środkami”; „Pokój to zawieszenie broni pomiędzy dwiema wojnami”. Odrzucił nazwę „nauka wojenna”, zaproponował termin „sztuka wojenna”.

Analizował pojęcie natarcia i obrony, uważał, że obrona jest silniejszą formą prowadzenia działań wojennych.

Zmarł w wieku 51 lat na cholerę w 1829 r., został pochowany na cmentarzu wojskowym we Wrocławiu. Główne dzieło „Vom Kriege” (O wojnie) zostało opublikowane po jego śmierci przez żonę, w Berlinie, w latach 1832–1837. Praca ta jest studiowana na uczelniach wojskowych, powołuję się na nie, cytują ją do dziś zajmujący się obronnością.

Dwa cytaty:

„…gdyby Polska była państwem zdolnym do obrony, te trzy mocarstwa [Prusy, Rosja, Austria] nie przystąpiłyby tak łatwo do jego rozbioru, mocarstwa zaś najbardziej zainteresowane w utrzymaniu Polski, jak Francja, Szwecja i Turcja, mogłyby współdziałać zupełnie inaczej celem jej utrzymania. Żądać jednak, aby utrzymanie jakiegoś państwa było troską tylko sił zewnętrznych, to doprawdy zbyt wiele.”

„… obrońca w ogólności więcej może liczyć na pomoc z zewnątrz niż nacierający. Będzie on mógł tym pewniej na to liczyć, im ważniejsze jest jego istnienie dla wszystkich innych, to znaczy im zdrowszy i silniejszy jest jego stan polityczny i wojskowy”.

Wyżsi oficerowie, których poznałem studiowali dzieło Clausewitza, ale wojskowi są podporządkowani „cywilnej kontroli” muszą wykonywać polecenia cywilów ministrów obrony. Powyższe dwa cytaty wskazują, że decydujący o obronności w III Rzeczpospolitej Clausewitza nie znają.

Autor: prof. Romuald Szeremietiew
Polski polityk, publicysta, doktor habilitowany nauk wojskowych specjalista w zakresie obronności (habilitacja „O bezpieczeństwie Polski w XX wieku”), nauczyciel akademicki, m.in. profesor nadzwyczajny Akademii Obrony Narodowej i Akademii Sztuki Wojennej, więzień polityczny PRL, poseł na Sejm III kadencji, były wiceminister i p.o. ministra obrony narodowej.