Są politycy, którzy oferują nam dziś czterodniowy tydzień pracy, obniżenie ceny benzyny do 5 złotych, likwidację inflacji i „odpowiedzialnych za nią nominatów PiS”, obiecują zemstę na połowie współobywateli i szczęście powszechne dla wszystkich. To wszystko w imię zwycięstwa nad „złem absolutnym”, jakim jest tylko podwójny wybór demokratyczny Polaków z 2015 roku, ponowiony w 2019 i 2020.

REKLAMA

Jednego tylko tu brakuje: odpowiedzi na pytanie, co zrobić z wojną, która toczy się w Europie, na naszej granicy, która napędza inflację na całym świecie, grozi zimnem w wielu krajach naszego kontynentu (mniej w Polsce, bardziej w Niemczech), grozi głodem i wynikającą stąd nową wielka fala migracji z Afryki, nowym atakiem – hybrydowym, albo i otwartym, militarnym po prostu na kolejne kraje naszego regionu?

Jak unieważnić wpływ tej wojny na rzeczywistość? Czy nie jest to czas, w którym raczej wypada szczerze obiecywać Polakom (i innym mieszkańcom Europy) „pot i łzy” raczej, żeby mogli uniknąć najgorszego – „krwi”, którą inni, za nasza wschodnią granicą, płacą już tak obficie?

Jak naprawdę możemy próbować ocalić siebie i świat przed najgorszymi, tak realnymi dzisiaj scenariuszami?

O tym nie przeczytamy nic w mediach tak usilnie wspierających coraz bardziej oderwaną od rzeczywistości młóckę propagandową pana Donalda i jego akolitów. Ale musimy brać udział w takiej poważnej debacie i szukać skutecznie odpowiedzi na wyzwanie, jakiego nie było przed Polską od bardzo dawna, od 1939, może od 1772 roku.

O takich poważnych sprawach mówiono na konferencji w Tocqueville w Normandii, z udziałem poważnych polityków strategów i polityków europejskich i amerykańskich. Miałem zaszczyt uczestniczyć w panelu otwierającym tę debatę, obok Garri Kasparowa i Daniela Frieda (po słowie wprowadzającym Alain’a Juppé).

Kto ciekaw, może posłuchać. Załączam zdjęcie z chwili przerwy, gdzie Kasparow patrzy na szachownicę, a stojący obok niego sekretarz obrony USA James Mattis (przygotował Ukrainę do obrony przed Rosją) patrzy na biurko, przy którym Tocqueville napisał „O demokracji w Ameryce”.

Autor: prof. Andrzej Nowak
Historyk, publicysta, sowietolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik pracowni Dziejów Rosji i ZSRR w Instytucie Historii PAN.