Jako pasjonat tego okresu dziejów Rzeczypospolitej, zachęcam wszystkich do zgłębiania procesu utraty suwerenności przez Polskę w dobie saskiej (I połowa XVIII wieku).

Interesujący jest ustęp traktatu poczdamskiego z 17 lutego 1720r. (akt zawarty przez Rosję i Prusy, by ograniczyć niezależność Polski na arenie międzynarodowej oraz utrzymać skostniały już system politycznej anarchii):

„Obaj władcy teraz i na przyszłość będą strzegli, by Rzeczpospolita Polska zachowała w nienaruszonym stanie swoje wolności, zwyczaje, konstytucje, prawa i przywileje. A jeśli dwór królewski okaże w tej mierze jakieś wrogie zamiary albo będzie nakłaniał Rzeczpospolitą, by przystąpiła ona do zawartego w Wiedniu sojuszu między cesarzem, królem Wielkiej Brytanii i królem polskim, albo będzie dążył do uzyskania w Polsce powoli władzy suwerennej i absolutnej, to JKM w Prusach i JCWM sprzeciwią się temu nie tylko radą i czynem, ale silnie wesprą Rzeczpospolitą, aby do tego nie doszło i aby w Polsce wszystko pozostało jak dawniej”.

Żeby było tak, jak było… Wtedy bowiem Polska, bez gruntownych reform, ze starymi układami w niewydolnych strukturach państwa, bez samodzielnych i odważnych decyzji modernizacyjnych i ambitnych projektów, będzie idealnym protektoratem obcych sił. Warto o tym pamiętać!