Już za kilka dni nazwa „Bircza” wróci tam, gdzie bije serce polskiej pamięci – na Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Wróci jak cichy szept tych, którzy w najtrudniejszym czasie nie zawahali się stanąć w obronie swojej ziemi, swoich rodzin i swojej Ojczyzny.
Wróci jak echo przysięgi, której dotrzymali do końca.
Był rok 1945. Wojna formalnie dobiegła końca, lecz południowo-wschodnia Polska wciąż żyła w cieniu strachu. W Birczy – niewielkiej miejscowości na Podkarpaciu – nocą rozlegały się strzały, a nad domami unosił się dym. W latach 1945–1946 oddziały UPA trzykrotnie zaatakowały miasteczko, próbując je zdobyć i zniszczyć.
Trzykrotnie próbowano złamać ducha jego mieszkańców. I trzykrotnie Bircza się obroniła.
Do walki stanęli żołnierze Wojska Polskiego, funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej, członkowie lokalnej samoobrony i zwykli mieszkańcy – ojcowie, synowie, bracia. Ludzie, którzy mieli już dość wojny, a jednak musieli chwycić za broń, by ocalić swoje dzieci, swoje domy, swoją ziemię. Walczyli w mrozie i ciemności, w poczuciu osamotnienia, ale z niezłomną wiarą, że bronią nie tylko miasteczka, lecz samej Polski.
Nie szukali chwały. Nie czekali na ordery. Chcieli tylko, by ich rodziny mogły żyć. Wielu zapłaciło za to najwyższą cenę. Ich krzyk zagłuszył huk wystrzałów, ich młodość przykryła ziemia, której bronili. Dziś ich nazwiska często znają tylko najbliżsi i lokalna społeczność. Lecz ich czyn – zapisał się w historii jako świadectwo odwagi, która nie potrzebuje wielkich słów.
Gdy w 2017 roku nazwa „Bircza” zniknęła z tablic przy Grobie Nieznanego Żołnierza, dla wielu był to bolesny cios – jakby ktoś próbował wymazać fragment ofiary z narodowej pamięci. Jakby krew przelana w obronie tej ziemi miała ważyć mniej.. Każde życie oddane za Ojczyznę jest święte.
Dlatego powrót tej tablicy to coś więcej niż administracyjna decyzja. To przywrócenie pamięci. To hołd dla tych, którzy w godzinie próby nie zawahali się złożyć własnego życia na ołtarzu Ojczyzny.
I może ktoś, stojąc w ciszy przed Grobem Nieznanego Żołnierza, przeczyta tę nazwę. Może pomyśli o małym miasteczku, które nie pozwoliło się złamać. O ludziach, którzy w najciemniejszą noc potrafili być wierni – wierni sobie, wierni swoim bliskim, wierni Polsce.
Niech pamięć o nich trwa tak długo, jak trwa Polska. Niech trwa w kamieniu, w modlitwie, w sercach kolejnych pokoleń.
Autor: Jędruś Ciupaga
Foto: Grzegorz Jakubowski/ KPRP
Zostaw komentarz