Historia niechciana lub zapomniana cz.8

REKLAMA

Historia pewnej kapliczki…

 

Stoczek.Mała wioska w gminie Spiczyn w powiecie łęczyńskim.Przy samej drodze stoi biała kapliczka.Ogrodzona,schludna i zadbana przez okolicznych mieszkańców.Odbywają się w niej śpiewy” majówkowe” ku czci Matki Boskiej.

Skąd się wzięła?Jaką historię skrywa?

Jest rok 1815.Trwa Wielka Wojna.Okolice Stoczka,Janoszówki i Kijan były terenem operacyjnym tzw.”Wielkiego Odwrotu” Rosjan.Krwawe walki toczyły się o przeprawy na rzece Wieprz.Wielu żołnierzy poległo podczas tych starć w okolicy Kijan Dalszych ( dzisiejszy Stoczek).

Na początku wojny teren ten należał do Imperium Rosyjskiego. W 1915 roku po ofensywie państw centralnych (głównie Austro-Węgier i Niemiec) doszło do walk z armią rosyjską. Region nad Wieprzem, w tym Kijany i okolice, miał znaczenie strategiczne – przebiegały tędy drogi i linie zaopatrzenia.Najintensywniejsze walki przypadły na lato 1915 roku, w trakcie wielkiej ofensywy państw centralnych, znanej jako część operacji związanych z przełamaniem frontu po Ofensywie Gorlickiej.Dochodziło do potyczek i walk manewrowych między cofającą się armią rosyjską a nacierającymi wojskami austro-węgierskimi i niemieckimi.

Wojska rosyjskie stosowały taktykę „spalonej ziemi” , niszczono infrastrukturę, mosty i zabudowania, aby utrudnić przeciwnikowi marsz.

Wzdłuż doliny rzeki Wieprz powstawały linie obronne i okopy polowe.

Mieszkańcy byli zmuszeni do ewakuacji lub świadczeń na rzecz wojska (rekwizycje żywności, koni, wozów).

Cofający się Rosjanie bronili zaciekle naturalnej przeszkody jaką był Wieprz.Lokalizowali wówczas okopy i miejsca obronne na wysokich brzegach i skarpach rzeki.Kościół w Kijanach służył im wówczas jako punkt obserwacyjny i orientacyjny a w jego pobliżu znajdował się punkt linii postoju wojsk przed odwrotem.Sam trakt Kijany- Łęczna (Stara droga wojskowa) był ważnym kierunkiem odwrotu wojsk rosyjskich.Na wspomnianym trakcie dochodziło do ostrzału kolumn,potyczek straży tylnej i przerzucania sprzętu.W lesie pomiędzy Kijanami a Ziółkowem skrywano artylerię i odwody.Do dziś można znaleźć w niektórych miejscach resztki okopów i zagłębienia po stanowiskach artylerii.

Ranni podczas potyczek byli opatrywani w mobilnych szpitalach polowych a zmarli chowani w mogiłach zbiorowych.

Taką zbiorową mogiłą jest właśnie miejsce gdzie stoi wspomniana kapliczka.Trafiło tam 56 żołnierzy armii niemieckiej.W większości należeli do 78 pułku piechoty (78 Infanterie Regiment).Zginęli w dniach 8-9 sierpnia 1915r w potyczkach z Rosjanami w okolicy Stoczka.W latach 30 przeniesiono ich szczątki do zbiorowej mogiły na cmentarzu wojennym pod cerkwią w Dratowie.

Sama cerkiew podczas działań zbrojnych służyła jako szpital polowy.W dniach 7-20 sierpnia 1915r spoczęło tutaj 127 żołnierzy (99 niemieckich i 28 rosyjskich).W latach 30 przeniesiono dodatkowo szczątki z Piaseczna i Stoczka i dzisiaj spoczywa tam 196 pochowanych.Po drugiej stronie od zbiorowej mogiły w polu,był drugi cmentarz.Jednak ślad po nim zniknął a szczątki prawdopodobnie nigdy nie zostały wydobyte.

Tak oto kapliczka w Stoczku stała się świadkiem tej strasznej wojny i połączyła nieświadomie Dratów z Kijanami Dalszymi więzami krwi…