Leszek Miller znów uderzył we Włodzimierza Czarzastego. Tym razem poszło o stosunek marszałka Sejmu do prezydenta Karola Nawrockiego. Były premier zarzucił mu przekraczanie konstytucyjnych kompetencji, posługiwanie się knajackim językiem i zachowanie nieprzystające do powagi jednego z najważniejszych urzędów w państwie. Konkluzja Millera była krótka i bezlitosna: Czarzasty się na to stanowisko nie nadaje.

Nie wygląda to już na zwykłą polityczną przepychankę. Miller zna Czarzastego od lat i najwyraźniej stracił cierpliwość. W jego kolejnych wypowiedziach widać nie tylko sprzeciw wobec konkretnych decyzji marszałka, ale również narastającą niechęć do jego stylu sprawowania władzy, sposobu traktowania przeciwników i demonstracyjnego korzystania z pozycji, jaką daje mu urząd.

Źródeł tego konfliktu trzeba szukać na lewicy. Obaj politycy wywodzą się z PZPR. Miller był premierem w latach 2001–2004 i jednym z najważniejszych liderów postkomunistycznej lewicy. Czarzasty stanął na czele SLD w 2016 roku. Przez pewien czas ich drogi polityczne biegły równolegle, ale rozeszły się, gdy rozpoczęła się przebudowa SLD i tworzenie Nowej Lewicy.

Miller nie zamierzał udawać, że ta operacja była zwykłą zmianą szyldu. Zarzucał Czarzastemu likwidowanie SLD, autorytarny styl zarządzania i podporządkowywanie partii własnym ambicjom. W 2021 roku, po zawieszeniu działaczy sprzeciwiających się kierownictwu, spór przybrał jeszcze ostrzejszą formę. Miller podnosił również kwestie władzy i kontroli nad partyjnymi pieniędzmi.

Można mieć do Millera wiele zastrzeżeń. Jego polityczna biografia jest częścią historii III RP, ze wszystkimi jej sporami, błędami i kontrowersjami. Nie oznacza to jednak, że każdą jego wypowiedź należy zbywać tylko dlatego, że wygłasza ją były premier o komunistycznej przeszłości. W tym przypadku warto przyjrzeć się temu, co mówi o standardach sprawowania władzy.

Bo urząd marszałka Sejmu to nie prywatny folwark, a mównica parlamentarna nie jest miejscem do urządzania osobistych porachunków. Marszałek może ostro spierać się z prezydentem, może bronić swojego obozu i bezkompromisowo prezentować własne stanowisko. Polityczny konflikt nie zwalnia go jednak z odpowiedzialności za słowa i zachowanie.

Kiedy zamiast argumentów pojawia się demonstracyjna konfrontacja, a język zaczyna przypominać uliczną pyskówkę, powaga urzędu schodzi na dalszy plan. Zamiast budować autorytet państwa, polityk wystawia na pośmiewisko samego siebie i instytucję, którą reprezentuje. Wtedy pozostają już tylko memy, kpiny i pytanie, czy człowiek sprawujący tak ważną funkcję rozumie, że nie wszystko mu wolno.

Władza nie jest miarą klasy polityka. Jest próbą, która tę klasę ujawnia. Nie wystarczy zasiąść w fotelu marszałka, by automatycznie zyskać autorytet. Na szacunek trzeba zapracować zachowaniem, kulturą słowa i świadomością, że urząd jest służbą publiczną, a nie narzędziem do pokazywania własnej dominacji.

A internauci mają na takie sytuacje swoje, wyjątkowo dosadne powiedzenie: wpuść świnię do salonu, to ci dywan zasra.