Orzeszkowa zaprasza do lepienia kołdunów nad Niemnem

W „Nad Niemnem” stół jest miarą polskości. Kiedy Eliza Orzeszkowa opisuje obiad w Bohatyrowiczach, nie stawia na srebra, tylko na to, co pachnie dymem i cebulką: babkę ziemniaczaną, chołodziec i właśnie – kołduny litewskie.

REKLAMA

To nie pierogi. To małe, zgrabne jak orzech laskowy sakiewki z cieniutkiego ciasta, w których ma chlupotać soczysty, barani farsz. Takie, jakie lepiły kucharki w korczyńskim dworze.

Zostawiamy na chwilę SOR i akta. Dziś lepimy po kresowemu.

*KOŁDUNY LITEWSKIE ZNAD NIEMNA*
_przepis na ok. 60 sztuk_

*Ciasto:*
500 g mąki, 2 żółtka, 200 ml ciepłej wody, 2 łyżki oleju, szczypta soli

*Farsz – tu jest cała tajemnica Kresów:*
250 g mielonej baraniny, 250 g mielonej wołowiny, 100 g mielonego łoju baraniego lub wołowego, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, 100 ml zimnego bulionu wołowego, majeranek, sól, pieprz

*Jak lepić:*

*1.* Cebulę posiekaj drobno, zeszklij na łyżce łoju, ostudź. Wymieszaj z mięsem, łojem, czosnkiem i zimnym bulionem. Wyrabiaj ręką, aż farsz będzie kleisty i wilgotny. Wstaw na pół godziny do chłodu.

*2.* Zagnieć twarde, elastyczne ciasto. 10 minut, bez pośpiechu. Odpoczywa 20 minut pod ściereczką.

*3.* Rozwałkuj na bibułkę. Wykrawaj kółka kieliszkiem – 4-5 cm. Na środek pół łyżeczki farszu. Zlep jak uszko i zepnij rogi. Małe i zgrabne, nie wielkie pierogi.

*4.* Gotuj w osolonej wodzie lub, jak u Orzeszkowej, wprost w rosole wołowym. 3-4 minuty od wypłynięcia.

Podajesz dwojako:
Po pańsku – w filiżance z czystym barszczem czerwonym.
Po bohatyrowicku – na talerzu, polane skwarkami ze słoniny i złocistą cebulką.

I wtedy, jak pisała Orzeszkowa, znikają w mgnieniu oka.

O autorze: Klaudiusz Wesołek

Polski prawnik, dziennikarz, felietonista i były działacz opozycji antykomunistycznej. Urodzony w 1968 roku w Gdańsku, dojrzewał w cieniu schyłkowego PRL-u, w czasach, gdy bunt wymagał odwagi większej niż dziś można sobie wyobrazić. Już jako licealista związał się z Federacją Młodzieży Walczącej i Ruchem „Wolność i Pokój”, współorganizując happeningi, manifestacje i akcje solidarnościowe, kolportując podziemne wydawnictwa oraz wspierając strajkujących robotników Stoczni Gdańskiej podczas wydarzeń roku 1988. Za działalność opozycyjną był wielokrotnie zatrzymywany, represjonowany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz studiów z zakresu ochrony środowiska i prawa międzynarodowego w Bratysławie i Seattle. Pracował m.in. dla administracji państwowej i instytucji publicznych, jednak przez całe życie pozostawał przede wszystkim człowiekiem niezależnym — wiernym ideałom wolności, obywatelskiego nieposłuszeństwa i prawa do własnego głosu. Jako autor łączy historyczną refleksję z ironią, humorem i pamięcią o świecie pogranicza kultur. Jest autorem powieści „Przygody Heli. Saga Wojenna i Powojenna” oraz „Wańka z Doliny Pulwy”, a także opowiadań z cyklu „Wszak i Kloc”, w których groteska miesza się z polityczną satyrą i słowiańskim klimatem. Publikuje również felietony kresowe oraz artykuły poświęcone historii i współczesnym interpretacjom idei Międzymorza — widzianego nie tylko jako projekt polityczny, ale także jako wspólnota pamięci, kultur i doświadczeń Europy Środkowo-Wschodniej. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.