27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej 27 DP AK. 20 LIPCA 1943 r Komendant Okręgu Wołyńskiego AK ppłk Kazimierz Bąbiński wydał rozkaz powołania oddziałów partyzanckich, których celem miała być ochrona ludności polskiej przed UPA. Drugą polską siłę bojową na Wołyniu stanowiły oddziały samoobrony w liczbie ok 3600 ludzi stacjonujące w ok stu placówkach. Żołnierze tych formacji stali się trzonem 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. 27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej (27 DP AK). najliczniejsza polska regularna jednostka partyzancka podczas II wojny światowej została sformowana I–II 1944 r.

REKLAMA

Jej liczebność jest sporna, w momencie mobilizacji liczyła od 6000 do 7000 żołnierzy. Zapoczątkowała akcję „Burza” i najdłużej realizowała jej założenia na Wołyniu i Lubelszczyźnie.

Była fenomenem w polskim ruchu partyzanckim. Prowadząc przez sześć i pół miesiąca uporczywe walki pokonała ponad 600 km.

Już w sierpniu 1942 r. Komendant Główny AK podjął decyzję o wydzieleniu Okręgu Wołyńskiego i podporządkowaniu go bezpośrednio Komendzie Głównej w Warszawie.

We wrześniu 1942 r. na stanowisko komendanta Okręgu „Wołyń” został wyznaczony ppłk Kazimierz Bąbiński „Krzysztof”, dotychczasowy szef Oddziału III-B (wyszkolenie) w Dowództwie Głównym ZWZ/AK.

W skład zespołu na terenie Okręgu weszli: mjr Antoni Żochowski „Tol”, mjr Stanisław Piaszczyński „Bohun”, kpt. Kazimierz Rzaniak „Garda” oraz kpt. Wojskowej Służby Kobiet Adelajda Połońska „Bożena”.

Komenda Główna AK przydzieliła do tej grupy kilku oficerów spadochroniarzy z Anglii, cichociemnych, oraz oficerów zdekonspirowanych w GG przez gestapo: kpt. Jana Szatowskiego „Kowala” i por. Leopolda Świklę „Adama”.

Powstało 9 oddziałów: „Bomby”, „Drzazgi”, „Gzymsa”, „Jastrzębia”, „Korda”, „Piotrusia”, „Ryszarda”, „Sokoła” i „Strzemienia” liczących łącznie ok 1200 żołnierzy.

4 stycznia 1944 r wojska 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej przekroczyły granicę ZSRR z Polską. W tej sytuacji dowództwo Okręgu AK Wołyń zdecydowało się przystąpić do realizacji planu „Burza” na Wołyniu.

Komendant Okręgu Kazimierz Bąbiński „Luboń” planował stworzenie jednostki bojowej wielkości korpusu, której zadaniem byłaby walka z cofającymi się Niemcami i wystąpienie wobec Armii Czerwonej w roli gospodarza Wołynia.

28 stycznia 1944 r podjął decyzję o organizowaniu wojska w ramach dywizji piechoty. Przyjęto nazwę jednostki nawiązującą do przedwojennej kowelskiej 27 Dywizji Piechoty. Zorganizowano dwa zgrupowania pułkowe: kowelskie „Gromada” i włodzimierskie „Osnowa”.

Na swoim szlaku bojowym, w 60 stoczonych większych bojach, poniosła znaczne straty wynoszące: 626 poległych, ok 400 rannych, 195 wziętych do niewoli i 1320 zaginionych.

Stanowi to 42 % strat w stosunku do pierwotnego stanu dywizji. Oddziały dywizji zadały nieprzyjacielowi straty, które szacuje się na 700-750 zabitych, 900-1000 rannych i 348 wziętych do niewoli.

Razem z z lokalnymi oddziałami AK wyzwolono Lubartów, Kock, Kamionkę oraz Michniów. 23 lipca 1944 r. do Lubartowa wkroczyły wojska radzieckie.

25.07.1944 r. w SKROBOWIE odbyło się spotkanie oficerów dywizji ze stroną sowiecką pod dowództwem gen. Bakanowa.

Polakom przedstawiono żądanie złożenia broni. W tym czasie oddziały polskie zostały otoczone przez wojska sowieckie. Wymuszone złożenie broni odbyło się tego samego dnia w Skrobowie . Rozformowanie jednostki nastąpiło 26.07.1944 r.

Żołnierzy dywizji rozstrzeliwano m.in. w Kąkolewnicy na Uroczysku Baran, na Zamku w Lublinie.

Po rozwiązaniu dywizji, w listopadzie 1944 r, NKWD utworzyło w Skrobowie na Lubelszczyźnie specjalny obóz „filtracyjny”, jeden z kilkudziesięciu tego typu obozów NKWD na terenie Polski.

Internowano w nim żołnierzy Armii Krajowej aresztowanych przez NKWD (w tym w jednostkach liniowych Wojska Polskiego).

27 marca 1945 r 48 więźniów obozu dokonało brawurowej ucieczki. Ci, którzy zostali w Skrobowie, zostali wkrótce wywiezieni do łagrów.

Pamiętajmy o kombatantach i weteranach tamtych czasów. Oni łączą bolesną historię wojny z dzisiejszą chwilą. W ten sposób przekażemy pamięć oraz oddamy cześć wołyńskim bohaterom II wojny światowej.

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0BHvgZEx4h3esF5WUGYW9p3uCXFZe5XSYbFCKJNUz3uAWnbvLS1jqukCDHNmQUzC6l&id=100004259437554

https://pl.wikipedia.org/wiki/27_Wo%C5%82y%C5%84ska_Dywizja_Piechoty

http://www.seniorzy.wroclaw.pl/node/1165

http://www.seniorzy.wroclaw.pl/node/1165

https://kresy.genealodzy.pl/gub_wil_87/27ak.html