Replika samochodu Benz Patent Motorwagen z 1885 r.
Maciej Orzeszko
135 lat temu, 29 stycznia 1886 r., niemiecki inżynier Carl Friedrich Benz, opatentował swój pierwszy automobil, nazwany Benz Patent-Motorwagen Nummer 1.
Współczesna motoryzacja miała trzech „ojców”, co ciekawe samych Niemców – wspomnianego Karla Benza, Gottlieba Daimlera i Wilhelma Maybacha. Ci konkurujący z sobą wynalazcy i konstruktorzy przez długi czas szli z sobą „łeb w łeb”, ale palma pierwszeństwa i prawa patentowe miały przypaść Benzowi.
I. Carl Benz – droga do sławy
Carl Friedrich Benz, urodzony w 1844 r. w Mühlburgu (obecnie dzielnica Karlsruhe) w Niemczech, był synem maszynisty kolejowego Johanna Georga Benza i Josephine Vaillant (jego rodzice nie byli w momencie jego narodzenia małżeństwem, ale pobrali się wkrótce). Jego ojciec zginął w wypadku kolejowym, gdy ich syn miał dwa lata, toteż młody Carl dorastał w niełatwych warunkach.
Carl Friedrich Benz (1844-1929). Na licencji Wikimedia Commons.
Matka, kosztem wielu wyrzeczeń zapewniła synowi całkiem dobre wykształcenie. Benz ukończył liceum ukierunkowane na nauki przyrodnicze, po czym podjął w 1860 r. studia w Polytechnische Hochschule (później Technische Hochschule) w Karlsruhe, gdzie w 1864 r. uzyskał dyplom inżyniera mechanika, specjalisty w dziedzinie konstrukcji lokomotyw.
W 1878 r. Carl Benz opracował konstrukcję dwusuwowego silnika spalinowego, a następnie lekkiego silnika czterosuwowego. Zastosował mechanizm różnicowy, oraz skonstruował inne zespoły pojazdu mechanicznego, jak świeca zapłonowa, sprzęgło, gaźnik, chłodnica wodna oraz skrzynia biegów.
Dwusuwowy silnik konstrukcji Carla Benza. Na licencji Wikimedia Commons.
W 1872 r. Carl Benz poślubił Berthę z.d. Ringer, pannę z bogatej rodziny z miasta Pforzheim w Bawarii. Choć był to w pewnym stopniu mezalians, według znajomych rodziny państwo Benzowie stanowili dobraną parę. Mieli pięcioro dzieci – synów Eugena i Richarda orz córki Klarę, Thilde i Ellen.
Bertha była dziedziczką kupieckiej fortuny i małżeństwo oznaczało wsparcie finansowe przedsięwzięć Carla. Sama pani Benz nie starczyła rola „pani domu”, lecz stała się aktywną partnerką męża w interesach.
II. Powstanie samochodu
Popularna historia głosi, że Benz, zapalony rowerzysta, podczas jednej z wycieczek za miasto, przyglądając się licznym powozom konnym miał wpaść na pomysł pojazdu będącego połączeniem lekkiej bryczki z silnikiem spalinowym, dzięki czemu, mogłaby ona jeździć bez udziału konia.
W 1885 r. Benz zabrał się za budowę pojazdu, który przybrał formę trójkołowego wózka na szprychowanych kołach, przypominającego lekki i niewielki powóz konny. Pojazd napędzany był jednocylindrowym silnikiem spalinowym konstrukcji Benza o pojemności 980 cm3 i mocy 1,5 KM. Ważył 265 kg i mógł jeździć z prędkością ok. 16 km/h.
Prezentacja samochodu Benz Patent Motorwagen.
Carl Benz uzyskał uzyskał patent niemiecki nr 37435 na swój automobil 29 stycznia 1886 r. Pierwsza publiczna prezentacja pojazdu odbyła się 3 lipca 1886 r. na ulicy Ringstraße w Mannheim. Jak widać, ludzkość lat 80-tych XIX w. nie dorosła jeszcze do wiekopomnego wynalazku, jakim był samochód, bo zamiast podziwu Benza spotkały żarty szyderstwo gawiedzi.
Konstruktor jednak nie zrażał się tymi przykrościami i usprawniał dalej swój wynalazek, budując kilka kolejnych prototypów. Z pomocą przyszła mu żona Berta, która przekonywała go, że żadne przedsięwzięcie nie uda się bez odpowiedniej reklamy. W pewnym momencie postanowiła wziąć sprawy w swoje ręce.
Bertha Benz z.d. Ringer (1849-1944).
III. Historyczny rajd
Jak chciała by tego popularna wersja wydarzeń, pani Benz w sierpniu 1888 r. wzięła Patent-Motorwagena No. 3 bez wiedzy męża i wykonała nim ponad 100-kilometrowy rajd wraz dwoma ich synami przez Heidelberg i Wiesloch do domu swojej matki w Pforzheim, skąd po przybyciu nadała telegram do Carla.
Rekonstrukcja rajdu Berthy Benz wraz z synami, kadr z niemieckiego filmu „Carl & Bertha”, 2011 r.
Pani Benz okazała się do tego uzdolniona technicznie, gdyż po drodze samodzielnie naprawiła pojazd i zatankowała go benzyną ekstrakcyjną zakupioną w jednej z aptek. Rajd został szeroko opisany w ówczesnej prasie przyczyniając się do upowszechnienia idei samochodu (istnieje poważne podejrzenie, że cała sprawa była od początku ukartowana przez Carla Benza jako rodzaj reklamy).
Tym samym Bertha Benz przeszła do historii jako pierwsza osoba, która odbyła wycieczkę samochodową jako kierowca (a jej synowie jako pasażerowie) i pierwsza, która przejechała 60 mil (ok. 106 km).
Na pamiątkę pierwszej w historii wycieczki samochodowej Berty Benz co dwa lata w Niemczech odbywa się rajd pojazdów zabytkowych jej śladami trasą z Mannheim przez Heidelberg do Pforzheim i z powrotem.
Rajd samochodowy śladami Berthy Benz w 2011 r. Na licencji Wikimedia Commons.
Carl Benz już w 1883 r. założył spółkę Benz & Cie. Rheinische Gasmotorenfabrik Mannheim wytwarzającą stacjonarne silniki spalinowe na gaz miejski.
Firma ta po połączeniu w roku 1926 r. ze spółką Daimler-Motoren-Gesellschaft przekształciła się w spółkę akcyjną Daimler-Benz AG.
Carl Benz zmarł w wieku 84 lat, 4 kwietnia 1929 r. w Ladenburgu.
M.O.
Pierwsze w historii prawo jazdy, wydane Carlowi Benzowi w 1887 r. Na licencji Wikimedia Commons
Zostaw komentarz