Zastanawiając się nad sztafetą pokoleń, w której biegnę — a raczej podążam, kuśtykając, głośno sapiąc i coraz częściej odpoczywając po drodze — ale za to w coraz liczniejszym towarzystwie czworga prawnucząt, kieruję swoje myśli w stronę moich prababek i pradziadków.
Choć z natury jestem człowiekiem lubiącym historię i wszelkie opowieści o przeszłości, do tego osobnikiem bardziej refleksyjnym niż praktycznym, jeszcze do niedawna nic o nich nie wiedziałem. Teraz zastanawiam się, jak z taką niewiedzą mogłem przez blisko siedemdziesiąt lat spokojnie żyć. Dziś cieszę się, że zdążyłem ich poznać, bo ich obecność w mojej świadomości — poza zwykłym zaspokojeniem ciekawości — koi smutek przemijania.
To Internet, w swoich praktycznie nieograniczonych możliwościach, niczym magiczna latarnia zaczął wydobywać ich postacie z mroku dziejów spowitych mgłą zapomnienia. Przeważnie nie zachowały się ich fotografie, ale pojawiają się we wpisach w księgach parafialnych. Te wpisy ich ożywiają. Paradoksalnie — metryka zgonu, kończąca ich życie, potrafi ich wskrzesić, informując o tym, gdzie i kiedy mieszkali, kim byli ich rodzice. A już na podstawie aktów chrztów czy ślubów można dowiedzieć się mnóstwa istotnych szczegółów, niezbędnych do snucia genealogicznych powiązań.
Najlepszą ilustracją tego jest wpis do księgi parafialnej chrztu mojego ojca, Stanisława Leona, syna Stanisława i Heleny Anieli z Gerasińskich Wodyńskich. Dodatkowego znaczenia temu dokumentowi dodaje fakt, że księdzem udzielającym sakramentu był jego stryj. Pojawiają się w nim zatem wszyscy najważniejsi moi protoplaści: pradziadek Grzegorz i babcia Anna z Ryznerskich, dziadek Stanisław i babcia Helena Aniela, a także jej rodzice — Feliks i Katarzyna z Lepiankiewiczów Gerasińskich.
Pięknym, wyraźnym pismem ksiądz Bolesław Wodyński, proboszcz parafii w Zaleszanach, wymienia miejsca zamieszkania i urodzin szczęśliwych rodziców. Podaje też — i to informacja bardzo ważna — czym dziadek Stanisław się zajmował.
Równie bogatym w informacje dokumentem dotyczącym moich przodków po kądzieli jest odnaleziony przez Piotra Strzetelskiego wpis do księgi chrztów prababki Wincentyny Antoniny, córki — jak wynika z adnotacji — Ignacego i Apolonii z Borzemskich Strzetelskich. Wymienieni są tam także moi praprapradziadkowie, dziadkowie chrzczonej prababki: Ignacy i Maria z Kaszubów Strzetelscy. Wpisu dokonał, podobnie jak w przypadku metryki mojego ojca, jej stryj — wieloletni proboszcz parafii w Uściu Zielonym nad Dniestrem, ks. Rafał Strzetelski.
Niby dokument lakoniczny, a tyle wnoszący do genealogicznych poszukiwań. Wymienia bowiem również miejsce urodzin prababki — Villa Zadarów.
Owa „Villa Zadarów” to nic innego jak Dwór Zadarów, figurujący w spisie miejscowości województwa tarnopolskiego obok wsi Zadarów, należący do parafii rzymskokatolickiej pw. Świętej Trójcy w Uściu Zielonym, gdzie przez dwadzieścia lat posługę kapłańską pełnił ksiądz Rafał Strzetelski. W samej wsi mieszkali głównie Rusini wyznania unickiego. Niektórzy z nich, pod koniec II wojny światowej — opętani przez szatana nacjonalizmu, pod wodzą syna popa z Zadarowa — napadli na pobliski, w większości polski Korościatyn, dopuszczając się licznych zbrodni. Toteż przejeżdżając tamtędy, ze wstrętem odwracałem głowę od drogowskazu wskazującego kierunek do owego Zadarowa.
A tu masz! Wyszło na to, że to mój — w całym tego słowa znaczeniu — matecznik.