Gdy w Krakowie rozległy się strzały, nie wiedzieli, czy niebezpieczeństwo minęło. Mimo to ruszyli do rannych. Prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak oraz dziesiątki innych osób pokazali, czym naprawdę są odwaga, człowieczeństwo i lekarskie powołanie.
Są chwile, w których człowiek nie ma czasu na zastanawianie się, co powinien zrobić. Nie ma czasu na kalkulowanie ryzyka, szukanie bezpiecznego miejsca ani oczekiwanie, aż ktoś inny podejmie decyzję. Jest tylko drugi człowiek, jego cierpienie i życie, które może zależeć od kilku najbliższych minut.
Tak było 7 listopada 2026 roku w Krakowie. Kiedy na Rynku Głównym rozegrał się dramat, a uzbrojony napastnik siał śmierć, znaleźli się ludzie, którzy zamiast myśleć o własnym bezpieczeństwie, ruszyli ratować poszkodowanych. Wśród nich dwóch lekarzy ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie: prof. dr. hab. n. med. Michał Pędziwiatr i dr n. med. Mateusz Wierdak.
Dziś ich postawa jest nie tylko przedmiotem uzasadnionej dumy, ale również przypomnieniem, że prawdziwe bohaterstwo nie zawsze nosi mundur i nie potrzebuje rozgłosu. Czasem ma lekarski fartuch, a czasem zwyczajnie pojawia się na ulicy, kiedy ktoś potrzebuje pomocy.
Gdy ucichły strzały, ruszyli ratować rannych
Tragedia wydarzyła się w sobotę, 7 listopada. Uzbrojony napastnik otworzył ogień w centrum Krakowa. Bilans był przerażający: sześć osób straciło życie, a wiele kolejnych zostało rannych. Sprawca został ostatecznie zatrzymany przez policjantów po interwencji zakończonej wymianą ognia.
Prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak znaleźli się w pobliżu miejsca zdarzenia przypadkowo. Spędzali czas z rodzinami, nie byli na dyżurze, nie uczestniczyli w żadnej zaplanowanej akcji ratunkowej.
Kiedy usłyszeli strzały, początkowo szukali schronienia. To naturalna reakcja człowieka, który znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie uzbrojonego napastnika. Nie mieli przecież pewności, czy strzelanina dobiegła końca, czy sprawca nadal stanowi zagrożenie i czy za chwilę nie padną kolejne strzały.
Jednak gdy tylko sytuacja pozwoliła na podjęcie działania, ruszyli do rannych.
Nie czekali na specjalistyczny sprzęt, nie szukali wymówek. Wykorzystali wiedzę, doświadczenie i to, co było dostępne na miejscu. Współpracowali z policjantami, korzystali z apteczek przekazanych przez funkcjonariuszy i próbowali tamować masywne krwawienia.
Jak relacjonował prof. Pędziwiatr w rozmowie z Radiem Kraków, lekarze byli pierwszymi osobami udzielającymi pomocy i przez dłuższy czas działali na miejscu jako jedyni medycy, przy wsparciu policjantów. Zespoły ratownictwa medycznego dotarły dopiero po kilkunastu minutach.
To były minuty, których nie można było zmarnować. Poszkodowani znajdowali się w stanie zagrożenia życia. W takich okolicznościach szybkie zatamowanie krwawienia mogło zdecydować o tym, czy człowiek doczeka przyjazdu karetki.
„Zrobiłem coś, co chciałbym, żeby dla mnie zrobiono”
Jedno zdanie prof. Michała Pędziwiatra szczególnie mocno zapada w pamięć.
Zapytany przez dziennikarkę Radia Kraków, co nim kierowało, kiedy mimo niebezpieczeństwa zdecydował się pomóc rannym, odpowiedział:
„Zrobiłem coś, co chciałbym, żeby dla mnie zrobiono, gdybym to ja leżał na tej ulicy”.
W tych słowach nie ma patosu ani próby budowania własnej legendy. Jest coś znacznie ważniejszego: zwyczajna, a zarazem niezwykła solidarność z drugim człowiekiem.
Profesor nie przedstawia siebie jako bohatera. Mówi o tym, co powinno być naturalnym odruchem każdego, kto ma możliwość uratowania czyjegoś życia.
Jednocześnie nie ukrywa, jak poważny był stan poszkodowanych. W rozmowie z Radiem Kraków podkreślił, że wszyscy pacjenci, którym udzielali pomocy, znajdowali się w stanie zagrożenia życia.
Najbardziej poruszająca jest jednak jego relacja dotycząca drugiego z lekarzy.
Gołymi rękami powstrzymywał krwotok. Ratował policjanta, który sam ratował innych
Dr Mateusz Wierdak, chirurg naczyniowy, zajął się rannym policjantem, który wcześniej uczestniczył w obezwładnianiu zamachowca.
Funkcjonariusz sam został ciężko ranny. Potrzebował natychmiastowej pomocy. Lekarz przystąpił do tamowania masywnego krwawienia, wykorzystując własne ręce i dostępne na miejscu środki.
Nie było warunków sali operacyjnej, specjalistycznego wyposażenia ani komfortu, który towarzyszy planowemu leczeniu. Była ulica, ranny człowiek i świadomość, że każda chwila może mieć znaczenie.
Prof. Pędziwiatr w rozmowie z Radiem Kraków powiedział o swoim koledze:
„To lekarz, który dzięki swojemu zaangażowaniu, poświęceniu i pracy własnych rąk próbował zatamować, a przynajmniej ograniczyć masywne krwawienie u rannego policjanta”.
Działania dr. Wierdaka pozwoliły ograniczyć krwotok na tyle skutecznie, że policjant dotarł do szpitala, gdzie przejęli go specjaliści.
Profesor nie miał wątpliwości, jak wielkie znaczenie miała ta pomoc. Stwierdził, że gdyby nie obecność i działania dr. Wierdaka, ranny funkcjonariusz prawdopodobnie nie doczekałby przyjazdu karetki.
To szczególny wymiar tej historii. Lekarz ratował człowieka, który chwilę wcześniej ryzykował własne życie, by powstrzymać napastnika i ocalić innych.
Jeden człowiek ratował drugiego. A za chwilę ktoś kolejny przejmował odpowiedzialność za jego życie.
Tak właśnie wygląda łańcuch ludzkiej solidarności, który w najtragiczniejszych okolicznościach potrafi ocalić człowieka.
„Baliśmy się”. Odwaga nie oznacza braku strachu
W relacjach lekarzy, opublikowanych przez OKO.press, pojawia się bardzo ważne wyznanie: bali się.
I właśnie to sprawia, że ich postawa zasługuje na szczególne uznanie.
Odwaga nie polega na tym, że człowiek nie odczuwa strachu. Polega na tym, że potrafi zrobić coś dobrego i potrzebnego pomimo strachu.
Dr Mateusz Wierdak opowiadał, że kiedy przedstawił się policjantom jako chirurg naczyniowy, funkcjonariusze umożliwili mu prowadzenie działań ratowniczych, sami koncentrując się na zabezpieczeniu terenu.
Lekarz podkreślał profesjonalizm policjantów i znaczenie współpracy. Nie było tu miejsca na rywalizację ani szukanie zasług. Każdy robił to, co w danej chwili potrafił najlepiej.
W jednym z wywiadów prof. Pędziwiatr powiedział również:
„Że nie mogłem sobie wybrać lepszego zawodu”.
To zdanie mówi o lekarskim powołaniu więcej niż niejeden uroczysty przemówienie.
Warto również pamiętać o rodzinach obu lekarzy. Wydarzenia rozgrywały się w ich obecności, a syn dr. Wierdaka był świadkiem zamachu. Jak relacjonował lekarz, dopiero po dwóch lub trzech dniach chłopiec zaczął mocniej przeżywać to, co zobaczył.
Dramat nie kończy się przecież w chwili, gdy ustają strzały. Pozostaje w pamięci tych, którzy przeżyli, widzieli cierpienie i muszą później zmierzyć się z emocjonalnymi konsekwencjami tragedii.
Nie tylko dwóch lekarzy. Kraków ma wielu cichych bohaterów
Historia prof. Pędziwiatra i dr. Wierdaka nie może przesłonić dokonań pozostałych osób, które 7 listopada niosły pomoc ofiarom zamachu.
W ratowanie rannych zaangażowali się policjanci, ratownicy medyczni, lekarze, dyspozytorzy, pracownicy krakowskich placówek medycznych, a także przypadkowi świadkowie.
Niektórzy z nich nie mieli medycznego wykształcenia. Mieli jednak odwagę, by podejść do rannych, pomóc zatamować krwawienie, wezwać pomoc i zrobić wszystko, co było w ich możliwościach.
Wśród osób niosących pomoc byli również obywatele Słowacji. Ich obecność przypomina, że odruch ratowania ludzkiego życia nie zna granic państwowych ani narodowościowych.
Ratownik medyczny Przemysław Janik, wspominając tamte wydarzenia w rozmowie z PAP, powiedział:
„Nie myśleliśmy o zagrożeniu, lecz o poszkodowanych”.
W centrum miasta pomoc była potrzebna aż 21 rannym, znajdującym się w różnych lokalizacjach. Ratownicy musieli zmierzyć się z ogromną skalą zdarzenia, a jednocześnie zachować profesjonalizm i opanowanie.
To również ich historia. Historia ludzi, którzy nie odwrócili wzroku.
Warto o nich pamiętać, bo bohaterstwo nie zawsze ma jedno nazwisko i jedną twarz. Czasem jest pracą całego zespołu, w którym każdy gest, każda decyzja i każda minuta mają znaczenie.
Kraków powiedział: dziękujemy. 36 osób otrzymało Honoris Gratia
18 listopada, podczas sesji Rady Miasta Krakowa, 36 osób zaangażowanych w ratowanie poszkodowanych zostało uhonorowanych odznakami Honoris Gratia.
Wśród wyróżnionych znaleźli się prof. dr hab. n. med. Michał Pędziwiatr i dr n. med. Mateusz Wierdak. Odznaczenia otrzymali również lekarze, pracownicy placówek medycznych, dyspozytorzy i ratownicy Krakowskiego Pogotowia Ratunkowego. Wyróżniono także obywateli Słowacji.
Uroczystość rozpoczęła się minutą ciszy ku czci ofiar tragedii.
Prezydent Krakowa Łukasz Gibała w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na coś, o czym nie wolno zapominać: nawet najlepsze przygotowanie zawodowe nie czyni człowieka odpornym na grozę takich wydarzeń.
Powiedział:
„Wiem, że wielu z Państwa powie: przecież to nasza praca. Jesteśmy do tego przygotowani. Ale nawet wieloletnie doświadczenie i najlepsze przygotowanie zawodowe nie sprawiają, że człowiek staje się odporny na grozę takich wydarzeń. Na widok ludzkiego cierpienia. Na świadomość, że o czyimś życiu mogą decydować minuty, a czasem sekundy”.
Prezydent podziękował medykom za profesjonalizm, odwagę, poświęcenie i człowieczeństwo. Podkreślił również, że dla rodzin ofiar i rannych tragedia nie zakończyła się wraz z zakończeniem akcji ratunkowej.
Szczególnie wymowne były jego słowa:
„Żadne odznaczenie nie odda w pełni tego, co Państwu zawdzięczamy”.
Łukasz Gibała przypomniał także czasy pandemii, kiedy mieszkańcy wychodzili na balkony, by oklaskami wyrazić wdzięczność pracownikom ochrony zdrowia. Zaznaczył, że dziś wielu krakowian chciałoby zrobić dokładnie to samo.
Zakończył słowami:
„Dziękuję Państwu. Za uratowane życie. Za niesioną pomoc. Za to, że mamy w Krakowie takich ludzi”.
To podziękowanie należy się każdemu, kto w tamtych dramatycznych chwilach stanął po stronie życia.
Uniwersytet Jagielloński jest dumny ze swoich lekarzy
Ważny głos w tej sprawie zabrał również Uniwersytet Jagielloński, który w swoich mediach społecznościowych poinformował o uhonorowaniu prof. Michała Pędziwiatra i dr. Mateusza Wierdaka.
Wpis uczelni dobrze oddaje znaczenie ich postawy:
„Dziękujemy za postawę, która jest powodem do dumy nie tylko dla społeczności naszego uniwersytetu, ale całego społeczeństwa”.
Trudno o bardziej trafne podsumowanie.
To nie jest wyłącznie powód do dumy dla środowiska akademickiego, Szpitala Uniwersyteckiego czy krakowskich placówek medycznych. To przykład, który powinien być ważny dla nas wszystkich.
W świecie, w którym często słyszymy o obojętności, podziałach i nieufności, takie historie przypominają, że człowieczeństwo nie jest pustym słowem.
Że obok nas żyją ludzie, którzy w chwili próby potrafią zapomnieć o sobie i dostrzec przede wszystkim drugiego człowieka.
Bohaterstwo, które przywraca wiarę w człowieka
Nie chcemy idealizować tragedii ani zapominać o tych, którzy stracili życie. Nie wolno też sprowadzać cierpienia rannych i ich bliskich do wzruszającej opowieści o bohaterach.
Sześć ofiar zamachu to sześć ludzkich istnień, sześć przerwanych historii, rodziny, które muszą nauczyć się żyć z nieodwracalną stratą. Są także ranni, dla których powrót do zdrowia może być długą i trudną drogą.
Właśnie dlatego tak ważne jest, aby pamiętać również o tych, którzy w najciemniejszym momencie tej tragedii przynieśli innym nadzieję.
Prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak nie szukali rozgłosu. Nie planowali, że zostaną bohaterami medialnych relacji. Po prostu zobaczyli ludzi potrzebujących pomocy i zrobili to, do czego przygotowywało ich całe zawodowe życie.
Nie wiedzieli, czy zagrożenie minęło. Nie mieli gwarancji bezpieczeństwa. Nie mogli przewidzieć, co wydarzy się za chwilę.
Mimo to podjęli ryzyko.
Podobnie postąpili ratownicy, policjanci i przypadkowi świadkowie. Każdy z nich dołożył swoją cząstkę do walki o ludzkie życie.
Warto, abyśmy zapamiętali tę lekcję. Bohaterstwo nie zawsze polega na wielkich słowach i spektakularnych czynach. Czasem zaczyna się od uklęknięcia przy rannym człowieku. Od przyciśnięcia dłonią krwawiącej rany. Od wezwania pomocy. Od decyzji, że nie zostawimy drugiego człowieka samego.
I właśnie dlatego ta historia tak bardzo porusza.
Bo przypomina nam, że nawet w obliczu niewyobrażalnego zła człowiek potrafi odpowiedzieć dobrem. Że strach nie musi zwyciężyć nad solidarnością. Że w najtrudniejszej chwili możemy być dla siebie nawzajem ratunkiem.
W imieniu Redakcji Magazynu Opinii Pressmania.pl składamy prof. Michałowi Pędziwiatrowi, dr. Mateuszowi Wierdakowi, wszystkim lekarzom, ratownikom medycznym, policjantom, dyspozytorom i osobom postronnym, które pomagały ofiarom krakowskiego zamachu, wyrazy najwyższego szacunku i wdzięczności.
Dziękujemy za odwagę, profesjonalizm, poświęcenie i człowieczeństwo. Dziękujemy, że w chwili, gdy inni walczyli o oddech, Wy byliście przy nich. Dziękujemy za każdą uratowaną minutę, za każdą podjętą decyzję i za każde życie, o które podjęliście walkę.
Niech Wasza postawa będzie dla nas wszystkich przypomnieniem, że najważniejszą miarą człowieczeństwa jest to, jak zachowujemy się wobec drugiego człowieka, kiedy najbardziej nas potrzebuje.
Nie uciekli, gdy inni potrzebowali pomocy. Prof. Michał Pędziwiatr i dr Mateusz Wierdak – bohaterowie oraz inni, którzy w chwili próby stanęli po stronie życia.
Fot. Piotr Wojnarowski – Kancelaria Prezydenta Miasta Krakowa.



Zostaw komentarz