Pseudonimy: „Halszka”, „Szara”, „Maria” urodzona 19 listopada 1909 roku w Czachorowie, zmarła 11 lipca 2001 roku w Łężeczkach
Uhonorowana: Srebrnym Krzyżem Zasługi (1939), Krzyżem Walecznych, Warszawskim Krzyżem Powstańczym
- oficer lotnictwa, szybowniczka, pilot łącznikowy w kampanii wrześniowej, pierwsza emisariuszka Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w 1940 roku wysłana do okupowanej Polski, żołnierz Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego, aresztowana w 1945 roku i zesłana do Berezówki pod Uralem. W 1946 roku wróciła do kraju. Pierwsza polska rekordzistka świata w szybownictwie.
- podporucznik pilot czasu wojny
Wszyscy, którzy ją znali, szanowali ją, cenili i kochali. Miała też szczególną zdolność widzenia jasno niektórych konfliktowych sytuacji, a jej sposób bycia, podsunięcie właściwego rozwiązania, pomagały wybrnąć z wielu trudnych sytuacji, tak politycznych jak i życiowych ludzi, z którymi się pracowało.
Wyobraźcie sobie kobietę, która przed wojną uciera nosa męskiemu światu lotnictwa, bijąc absolutny rekord świata w długości lotu szybowcem.
Kiedy nadchodzi wojna, zamiast uciekać, siada za sterami samolotu łącznikowego pod gradem kul Luftwaffe, walczy w Powstaniu Warszawskim, a po wkroczeniu Sowietów ucieka z rąk oprawców z NKWD.
19 listopada 1909 r. urodziła się Wanda Modlibowska, pionierka polskiego nieba, magister chemii i absolutnie nieustraszona żołnierka.
Urodzona w majątku Czachorowo w Wielkopolsce, od młodych lat miała dwie pasje: naukę i latanie.
Studiowała chemię na Uniwersytecie Poznańskim, ale jej serce biło w chmurach.
W 1933 r. została pierwszą kobietą w historii Aeroklubu Poznańskiego, która ukończyła kurs pilota szybowcowego uzyskując kat. A. Szybko została też szefową pierwszej w Polsce kobiecej sekcji szybowcowej.
W 1934 r. ustanowiła swoje dwa pierwsze szybowcowe rekordy Polski.
To, co wydarzyło się kilka lat później, zszokowało światowe lotnictwo.
13/14 maja 1937 r. startując ze słynnej szkoły szybowcowej w bieszczadzkiej Bezmiechowej, Wanda wzbiła się w powietrze na szybowcu Komar bis. Szybowała bez lądowania przez 24 godziny, 14 minut i 27 sekund.
Pobiła dotychczasowy kobiecy rekord świata o… imponujące 10 godzin, ustanawiając też nocny rekord lotu.
Był on także rekordem Polski, zarówno w kategorii kobiecej, jak i męskiej.
Do dziś żaden krajowy wynik kobiecy w tej kategorii nie pobił jej osiągnięcia.
W roku 1937 uzyskała jeszcze cztery inne rekordy Polski. Przed wojną ukończyła kurs akrobacji samolotowej oraz w lotach bez widoczności.
Miała uprawnienia do holowania szybowców za samolotem oraz wykonywania lotów na motoszybowcu.
Gdy wybuchła II wojna światowa, jej umiejętności okazały się bezcenne. Jako podporucznik pilot czasu wojny latała w Eskadrze Sztabowej.
Pod ostrzałem wroga, przemykając nisko nad ziemią lekkim samolotem RWD-13, przewoziła kluczowe rozkazy dowództwa.
Po upadku kampanii wrześniowej ewakuowana do Francji.
Wróciła do Polski w 1940 r. zostając pierwszą emisariuszką rządu RP wysłaną z misją do okupowanego kraju.
Pracowała w Delegaturze Rządu na Kraj, początkowo jako kurier, następnie jako kierownik komórki szyfrów i kierownik sekretariatu Delegatury.
W 1944 r. walczyła w Powstaniu Warszawskim w strukturach AK, odpowiadając za sprawną dystrybucję podziemnej dokumentacji, za co odznaczono ją Krzyżem Walecznych.
Prawdziwy dramat i pokaz niezłomności przyniósł jednak rok 1945 i nadejście „czerwonego wyzwolenia”.
W marcu 1945 r. w Milanówku została podstępnie aresztowana przez NKWD za działalność w Delegaturze Rządu.
Sowieci poddali ją brutalnym przesłuchaniom i torturom w Rembertowie, żądając wydania podziemnych szyfrów. Wanda milczała.
Wywieziono ją do łagru w Berezówce pod Uralem. Tam dokonała niemożliwego – zorganizowała ucieczkę i zdołała zbiec z sowieckiego obozu, przedostając się z powrotem do Polski!
Po powrocie próbowała żyć normalnie. Jako wybitna specjalistka pracowała jako pilot doświadczalny w Instytucie Szybownictwa.
Komuniści nie zapomnieli jednak o jej akowskiej przeszłości. Pod koniec 1948 r. została wyrzucona z aeroklubu z wilczym biletem.
Kilka lat później UB ponownie ją uwięziło – spędziła w stalinowskim więzieniu 18 miesięcy.
Po odzyskaniu wolności, ze zniszczoną karierą lotniczą, musiała podjąć skromną pracę urzędniczą w Urzędzie Patentowym w Warszawie.
W 1956 została członkiem Warszawskiego Klubu Seniorów Lotnictwa.
W 1969 r. Zarząd Aeroklubu Polskiego nadał Modlibowskiej za wybitną działalność w polskim szybownictwie tytuł i odznakę Zasłużonego Działacza Lotnictwa Sportowego.
Zmarła w 2001 r. Dopiero pośmiertnie oddano jej pełne honory – dziś Aeroklub Poznański dumnie nosi jej imię.

Ciekawostka:
Wanda do końca życia powtarzała, że morderczy, dobowy lot szybowcem z 1937 r., kiedy musiała walczyć z nocnym chłodem, turbulencjami, kryzysem sennym i halucynacjami, był dla niej… najlepszą szkołą przetrwania i twardego charakteru, który pozwolił jej później przeżyć śledztwa NKWD i UB.
Niezłomna, genialna i dumna.
Prawdziwa ikona polskich skrzydeł!
https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/172431,Izabella-Kopczynska-Wanda-Modlibowska-niesamowita-pilotka-szybowcow-i-dzialaczka.html
https://www.aeroklub.poznan.pl/artykuly.php?id=73
Zostaw komentarz