Arkaim to stanowisko archeologiczne starożytnej ufortyfikowanej osady, położone na stepie południowego Uralu, 8,2 km  na północny-zachód od wioski Amurski i 2,3 km na południe na południowy wschód od wsi Aleksandrowski w obwodzie czelabińskim w Rosji  i na północ od granicy z Kazachstanem. Zostało odkryte w 1987 roku przez zespół archeologów pod kierownictwem Giennadija Zdanowicza, zapobiegając planowanemu zalaniu terenu pod utworzenie zbiornika wodnego. Arkaim jest przypisywany wczesnemu proto-indo-irańskiemu ludowi z kultury Sintaszta, która według niektórych badaczy reprezentuje proto-indo-Irańczyków, Ariów przed ich podziałem na różne grupy i migracją do Azji Środkowej, a stamtąd do Persji i Indii oraz innych części Eurazji.

Latem 1987 roku zespół archeologów pod kierownictwem Giennadija Zdanowicza został wysłany w celu zbadania wartości archeologicznej doliny u zbiegu rzek Bolszaja Karaganka i Utjaganka, na południe od obwodu czelabińskiego w okolice budowanego zbiornika wodnego. Niektóre stanowiska archeologiczne w okolicy były już znane, ale nie uznano ich za warte zachowania. Teren ten miał być zalany wiosną 1988 roku. W dniu 20 czerwca dwaj uczniowie, którzy wzięli udział w wyprawie, Aleksandr Woronkow i Aleksandr Ezril, poinformowali archeologów o niezwykłych nasypach, które znaleźli na stepie. Tego samego wieczoru Zdanowicz ogłosił to odkrycie. Ta odkrycie okazało sie punktem zwrotnym w debatach na temat pierwotnej ojczyzny Indoeuropejczyków i ich migracji, o których naukowcy zaciekle dyskutowali od lat siedemdziesiątych XX wieku.  Kultura Sintaszty, odkryta w tamtym dziesięcioleciu, przyniosła pozostałości wczesnego rydwanu z końmi, co wyraźnie wskazało, że południowy Ural był kluczowym miejscem rozwoju technologii i złożonej cywilizacji. Odkrycie Arkaim potwierdziło to przypuszczenie. Walka o ratowanie tego miejsca była trudna, ponieważ projekt zbiornika był nadzorowany przez ówczesne Ministerstwo Zasobów Wodnych Związku Radzieckiego. Projekt miał się zakończyć w 1989 roku. Budowniczowie zamierzali przyspieszyć budowę wiosną 1988 roku. Archeolodzy dołożyli wszelkich starań, aby zmobilizować opinię publiczną do ratowania Arkaim, początkowo żądając wstrzymania projektu do 1990 roku. Naukowcy i osoby publiczne wypowiadały się w ich obronie. W marcu 1989 roku Prezydium Oddziału Uralskiego Akademii Nauk Związku Radzieckiego formalnie powołało komisję naukową do badań starożytnej cywilizacji obwodu czelabińskiego. Do Rady Ministrów Federacji Rosyjskiej zwrócono się o uznanie tego terenu za obszar chroniony o wartości historycznej.  W następnych miesiącach Ministerstwo Zasobów Wodnych szybko traciło władzę, gdy Związek Radziecki zbliżał się do upadku. W kwietniu 1991 roku Rada Ministrów oficjalnie odwołała budowę zbiornika i ogłosiła Arkaim jako „Muzeum historyczno-geograficzne”. Arkaim był okrągłą warownią składającą się z dwóch koncentrycznych bastionów wykonanych z cegły adobe tj. cegły suszonej z drewnianymi ramami i pokrytych niewypaloną glinianą cegłą. Wewnątrz kręgów, blisko bastionów, było sześćdziesiąt mieszkań. Mieszkania posiadały paleniska, piwnice, studnie i piece hutnicze. Otwierały się w kierunku wewnętrznej okrągłej ulicy wyłożonej drewnem. Ulica była wyłożona zadaszoną rynną odwadniającą ze studzienkami do zbierania wody. W centrum kompleksu znajdowała się prostokątna otwarta przestrzeń. Kompleks miał cztery wejścia, składające się z misternie skonstruowanych korytarzy i skierowanych w stronę głównych punktów. Według V. A. Sznirelmana „Wszystkie dowody wskazują, że osada została zbudowana według wspólnego planu, który wskazuje na społeczeństwo o rozwiniętej strukturze społecznej i lokalnych liderów o wysokich autorytetach”. Uczeni zidentyfikowali strukturę Arkaim jako zbudowane miasto „odtwarzające model wszechświata” opisany w starożytnej aryjskiej i irańskiej literaturze duchowej w Wedach i Awesta.  Struktura składa się z trzech koncentrycznych pierścieni ścian i trzech promieniowych ulic, odzwierciedlających miasto króla Yimy (Yima, Yama) opisane w Rigwedzie. Ściany fundamentowe i mieszkania drugiego pierścienia są zbudowane zgodnie z tym, co niektórzy badacze opisali jako wzorce przypominające swastykę. Ten sam symbol znajduje się na różnych artefaktach. Ufortyfikowana cytadela Arkaim pochodzi z XVII i XVI wieku p.n.e. Ponad dwadzieścia innych konstrukcji zbudowanych według podobnych wzorów znaleziono na większym obszarze rozciągającym się od południowego Uralu do północy Kazachstanu, tworząc tak zwaną „Krainę Miast”. Osada zajmowała około 20 000 metrów kwadratowych Średnica otaczającej ściany wynosiła około 160 metrów, a jej grubość wynosiła od 4 do 5 metrów. Wysokość wynosiła 5,5 metra. Osadę otaczała 2-metrowa fosa. Bramy były cztery, główną była zachodnia. Mieszkania miały powierzchnię od 110 do 180 metrów kwadratowych. Mieszkania zewnętrznego pierścienia liczyły trzydzieści dziewięć lub czterdzieści, a drzwi wychodziły na okrągłą ulicę. Natomiast mieszkań wewnętrznego pierścienia było dwadzieścia siedem. Rozmieszczone były wzdłuż wewnętrznej ściany, z drzwiami otwierającymi się na centralny plac o powierzchni około 25 na 27 metrów. Szacuje się, że w Arkaim mogło mieszkać około 1500 do 2500 osób. Mury Arkaim otaczały pola uprawne o wymiarach 130–140 metrów na 45 metrów, nawadniane systemem kanałów i rowów. Odkrycie Arkaim ożywiło debatę o pierwotnej ojczyźnie Indoeuropejczyków, najwyraźniej potwierdzając jej położenie w środkowej Eurazji. Po ich odkryciu Arkaim i Kraina Miast zostały przedstawione jako „kraina Aryjczyków”, centrum państwowości typu monarchicznego, a ostatecznie jako model nowej duchowej cywilizacji zharmonizowanej z wszechświatem. Agencje związane z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym odniosły się krytycznie do takich działań archeologii Arkaim. Odkrycie Arkaim i Krainy Miast pobudziło rozwój szkół myślenia wśród Rodzimowierców słowiańskich, Roerichizmu (od nazwiska twórców tego ruchu), Zaratusztrian  i innych ruchów, które uważają stanowisko archeologiczne za drugą ojczyznę Aryjczyków, którzy pierwotnie mieszkali w regionach Arktyki i migrowali na południe, gdy pogoda tam stała się lodowata, a następnie rozprzestrzenili się ze środkowej Eurazji na wschód, południe i zachód, tworząc inne cywilizacje. Według nich cała wiedza wedyjska pochodzi z południowego Uralu. Niektórzy z nich identyfikują Arkaima jako Asgarda Odyna, o którym mówi się w literaturze germańskiej. Rosyjski ruch zaratusztriański identyfikuje Arkaim jako miejsce, w którym urodził się Zoroaster (Zaratustra). Arkaim jest określany jako „narodowe i duchowe sanktuarium” Rosji i stał się świętym miejscem dla Roerichizmu, Zoroastrian i innych ruchów religijnych. Jeżeli chodzi o Ruch Roerichizmu to koncentruje się on na neoteozoficznej doktrynie religijnej Agni Jogi, czyli Żywej Etyce, przekazanej przez Helenę Roerich i Nicholasa Roericha. Agni Yoga czerpie idee z teozofii, religii Wschodu i Zachodu, tradycji wedyjskich i buddyjskich, wtapiając je również w kulturę rosyjską. Agni Yoga jest duchowym fundamentem Roerichizmu. W 2005 roku Prezydent Rosji Władimir Putin odwiedził to miejsce, spotykając się osobiście z głównym archeologiem Giennadiem Zdanowiczem. Wizyta wzbudziła duże zainteresowanie rosyjskich mediów. Przedstawili Arkaim jako „ojczyznę większości współczesnych ludzi w Azji i częściowo w Europie”. Nacjonaliści nazywali Arkaim „miastem rosyjskiej chwały” i „najstarszym miastem słowiańsko-aryjskim”. Zdanowicz podobno przedstawił prezydentowi Arkaim jako możliwą „ideę narodową Rosji”, nową ideę cywilizacyjną, którą Lew Sznirelman nazywał „ideą rosyjską”. Ruiny Arkaim znane są też jako rosyjskie Stonehenge. Nikt nie może powiedzieć na pewno, czym był Arkaim, ponieważ profesjonalni badacze nadal spierają się, nie mogąc dojść do porozumienia, czy ruiny są pozostałościami starożytnego miasta, czy może obserwatorium. Żadne inne ruiny na świecie nie przyciągają tylu intelektualistów, jak Arkaim. Wśród legend, które wyrastają z ruin, mówi się, że wierzy się, że Zoroaster, starożytny prorok, popełnił tam samobójstwo. Niektórzy twierdzą, że Jezus odwiedził Górę Rozumu, która jest bardzo blisko pozostałości Arkaim. Kobiety wierzą, że mogą przywrócić młodość i urodę, jeśli umyją się w wodach rzeki Karaganka, która znajduje się w pobliżu ruin. Miejscowości otaczające Arkaim są dobrze znane ze swoich religijnych cech. Na pobliskie góry wspinają się ludzie, którzy chcą się modlić, medytować lub potrzebują uzdrowienia. Na Górę Skruchy wspinają się ludzie potrzebujący przebaczenia, a na Górę Miłości ci, którzy potrzebują szczęścia. Męski Las jest popularnym miejscem odwiedzania kobiet z problemami w związkach, ponieważ uważa się, że kobiety spacerujące po lesie staną się bardziej popularne i atrakcyjne wśród mężczyzn. Jednak Błogosławiona Góra jest trochę niesławna, bo pnie drzew tam rosną dziwnie krzywe i ludzie mówią, że nikt nie może zostać tam zbyt długo, nie popadając w obłęd. Pochodzący z epoki brązu i silnie ufortyfikowany Arkaim jest tajemnicą, która interesuje wielu ludzi z całego świata. Nigdzie na świecie nie ma absolutnie nic podobnego do tych ruin, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę duchową symbolikę ruin. Wiele osób uważa, że ​​Arkaim jest symbolem przyszłej zasady pokoju na świecie. Wiele osób uważa, że ​​Arkaim to święte miejsce z którego wywodzą się Ariowie czyli też Słowianie o czym świadczą najnowsze badania genetyczne. Termin Aryjczycy pochodzi z sanskrytu od słowa arja i oznacza szlachetny.

Źródła:

  1. Епимахов А. В., Семьян И. Аркаим и Синташта: история открытия и археологическая реальность, https://antropogenez.ru/article/1002/  (dostęp 24-10-2021)
  2. Шнирельман В. А. Аркаим: археология, эзотерический туризм и национальная идея, https://anthropologie.kunstkamera.ru/files/pdf/014/14_shnirelman.pdf (dostęp 24-10-2021)
  3. Ларюэль, Марлен. Арийский миф — русский взгляд, Перевод с французскогоДмитрия Баюка, https://www.vokrugsveta.ru/telegraph/theory/1125/  (dostęp 24-10-2021)
  4. АРКАИМ – КОЛЫБЕЛЬ СОВРЕМЕННОЙ ЦИВИЛИЗАЦИИ, http://kartcent.ru/arkaim-kolybel-sovremennoj-civilizacii/#axzz1vyqbWCq6  (dostęp 24-10-2021)
  5. Wikipedia.