Zapytałem AI o tym co w Izraelu piszą na temat nadania jednostce wojskowej, tytułu Bohaterów UPA przez Zełeńskiego
Ważna uwaga: pytanie dotyczyło dekretu o tytule „Bohaterowie UPA” dla jednostki wojskowej, ale wyszukiwanie pokazuje, że w tym samym tygodniu (25–27 maja 2026) miało miejsce równoległe, powiązane wydarzenie — Zełenski uczestniczył w uroczystości ponownego pochówku lidera OUN Andrija Melnyka z honorami państwowymi. Izraelska reakcja medialna dotyczy głównie tego drugiego, choć oba zdarzenia są ze sobą ściśle połączone kontekstowo.

REKLAMA

Izraelska prasa i instytucje o działaniach Zełenskiego wobec UPA/OUN — maj 2026
Co się wydarzyło — dwa powiązane fakty w ciągu jednego tygodnia
W niedzielę 25 maja 2026 roku Zełenski uczestniczył w uroczystości ponownego pochówku Andrija Melnyka i jego żony Sofii Fedak-Melnyk na Narodowym Cmentarzu Wojskowym w Kijowie, nazywając ich „ikonicznymi Ukraińcami XX wieku, którymi głęboko się szanuje”. The Jerusalem Post
Równolegle, w tym samym tygodniu, Zełenski podpisał dekret nadający elitarnej jednostce specjalnej — Centrum Operacji Specjalnych Północ — honorowy tytuł „Bohaterów UPA”. Dekret stwierdza, że zmiana ta odzwierciedla „odrodzenie historycznych tradycji narodowej armii”. RT International

Reakcja izraelska — instytucje i media
Yad Vashem
Ponowny pochówek został natychmiast potępiony przez Yad Vashem — izraelskie miejsce pamięci Holocaustu — które napisało, że jest „głęboko zaniepokojone takimi uroczystościami państwowymi, przeprowadzanymi kosztem prawdy historycznej i pamięci ofiar Holocaustu”. Instytucja stwierdziła wprost: „Honorowanie przywódcy ruchu, który wspierał i współpracował z nazistowskimi Niemcami podczas prześladowania i mordowania milionów Żydów, podważa moralną integralność niezbędną dla pamięci o Holocauście”. The Jerusalem Post
Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Izraelskie MSZ napisało na platformie X, że „nie ma miejsca na ignorowanie prawdy historycznej i pamięci ofiar zamordowanych przez nazistów i ich kolaborantów”. The Jerusalem Post
Jerusalem Post
Jerusalem Post opisał to jako „najnowszy punkt zapalny w długotrwałym sporze o ukraińskie upamiętnianie nacjonalistycznych postaci z czasów II wojny światowej powiązanych z kolaboracją z nazistami”, przypominając przy okazji, że Ukraina już w 2018 roku ustanowiła urodziny kolaboranta Stepana Bandery dniem świątecznym, a w 2017 odsłoniła pomnik nacjonalistycznego przywódcy, którego reżim doprowadził do pogromów. The Jerusalem Post

Kontekst historyczny przywołany przez izraelskie media
Melnyk początkowo szukał współpracy z nazistowskimi Niemcami, choć później został przez nie zatrzymany, gdy relacje z ukraińskimi grupami nacjonalistycznymi pogorszyły się. Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów propagowała antysemicką retorykę, a niektórzy jej członkowie uczestniczyli w prześladowaniach Żydów podczas Holocaustu. The Jerusalem Post
Przywódcy OUN i UPA, w tym Roman Szuchewycz — były zastępca dowódcy nazistowskiego Batalionu Nachtigall — są oficjalnie czczeni na Ukrainie jako bojownicy o wolność. Ulice są po nich nazwane, a uroczystości ku ich czci organizowane są regularnie, w tym pochodnie z pochodniami 1 stycznia, w urodziny Bandery. Pravda Poland

Paradoks Zełenskiego — Żyd honorujący kolaborantów z Holocaustu
Izraelskie media i instytucje podkreślają szczególny paradoks tej sytuacji. Zełenski, który jest Żydem, napisał po uroczystości: „Chwała każdemu ukraińskiemu bohaterowi! Jestem wdzięczny wszystkim, którzy pracowali, aby takie powroty wielkich ukraińskich postaci były możliwe”. The Jerusalem Post
Jest to napięcie, które Jerusalem Post sygnalizuje wprost: prezydent żydowskiego pochodzenia, wielokrotnie uczestniczący w ceremoniach upamiętnienia Holocaustu i pozujący do zdjęć z premierem Netanjahu, jednocześnie nadaje państwowe honory postaciom i organizacjom, które uczestniczyły w mordowaniu Żydów.

Podsumowanie — jak ocenia to prasa izraelska
Reakcja izraelska jest jednoznacznie krytyczna, choć zróżnicowana w tonie:

Yad Vashem i MSZ — oficjalne potępienie, twarda retoryka
Jerusalem Post — szczegółowe relacjonowanie z historycznym kontekstem, bez owijania w bawełnę
Kontekst regionalny — izraelskie media łączą te wydarzenia w jeden wzorzec systematycznego rehabilitowania kolaborantów na Ukrainie, nie traktując ich jako incydentalne

Brak do tej pory obszernej reakcji Haaretz specyficznie na dekret o UPA (choć Haaretz historycznie pisał krytycznie o gloryfikacji Bandery na Ukrainie) — możliwe, że materiały są za paywallem lub dopiero się pojawiają, biorąc pod uwagę, że dekret o jednostce UPA podpisano zaledwie dwa dni temu (27 maja 2026).