Mój rok relaksu i odpoczynku – recenzja Marka Szarka

Premierę olałem, ale w piątek się załapałem. Na pierwszy w tym sezonie spektakl, wyprodukowany pod dyrekcją nowej złotej i już zawieszonej szefowej Teatru Dramatycznego. Przedstawienie pt. „Mój rok relaksu i odpoczynku” wyreżyserowane przez wschodzącą gwiazdę scen polskich Katarzynę Minkowską i wystawiane z błogosławieństwem Moniki Strzępki, jest adaptacją powieści amerykańskiej pisarki Ottessy Moshfegh. Pisarki nie znałem, ale poleciałem.

REKLAMA

Przed wejściem do Teatru stał przeszklony kontener mieszkalny, wyposażony w grający telewizor i łóżko z zachęcająco odkrytą pościelą. Umiejscowiony na dachu kontenera napis zapraszał do relaksu i odpoczynku! Ponieważ do rozpoczęcia przedstawienia miałem trochu czasu, zapragnąłem wejść do środka i się zrelaksować. Nie zamierzałem tam spędzać roku, jeno kwadransik, żeby obejrzeć końcówkę meczu z Brazylią. Lecz nie dla psa kiełbasa, nie dla Szarka telewizor. Kontener był zawarty, a otwierali wyłącznie bezdomnym. Sądzę, że bezdomni o tym nie wiedzieli, bo się do kontenera nie cisnęli.
Za to do Teatru pod Złotą Waginą cisnęła się cała warszawka. Przed kasami kłębił się tłum postępowej młodzieży, złaknionej wejściówek i igrzysk. Wachlując się ostentacyjnie biletem i Gazetą Polską, minąłem lewicową gołotę i wkroczyłem na widownię, jak Napoleon do łoża pani Walewskiej.

Nie wiem, jak Cesarz, ale ja byłem umiarkowanie zadowolony. Sztuka przedstawiała egzystencjalne rozterki nowojorskiej, zamożnej i sic! bezrobotnej dziewczyny, cierpiącej na: lekomanię, depresję i ogólny brak sensu życia.

Zdesperowana bohaterka postanowiła, wziąć rok wolnego od wszystkiego i spać. Jej decyzja ma dwojakie znaczenie. Terapeutyczne i antykapitalistyczne. Spanie jest aktem buntu przeciwko wszechobecnym nakazom produktywności i konsumpcji, w którym sen stanowi ostatnie, niezawłaszczone jeszcze przez kapitalizm pole ludzkiej aktywności! Bohaterka, a z nią Twórczynie spektaklu podnoszą czerwony sztandar, wołając – Proletariusze wszystkich krajów śpijcie se!

Musze przyznać, że przewrotna ironia tej rewolucji zrobiła na mnie – patentowanym leniu, dobre wrażenie. Podobała mi się też krytyka współczesnego przemysłu terapeutycznego, którą uosabiała skrząca się humorem i niezamierzonymi wpadkami aktorka, odtwarzająca rolę lekarki psychiatrii.

Młoda reżyserka skroiła spektakl według ostatniej mody. Przedstawienie, jak Pan Bóg i Lupa przykazali trwa 4 godziny – dla mnie o godzinę za dużo. Nad rampą wisi wielki ekran, na którym widz może obserwować każdy grymas twarzy i szczegóły intymnej anatomii aktorów. Wszystko filmowane przez kamerzystę szwendającego się po scenie, jak fotograf po wiejskim weselu. Nie lubię tej maniery, ponieważ stwarza dystans między aktorem i widzem, uniemożliwiając powstanie morinowskiego mechanizmu projekcji-identyfikacji, niezbędnego przy katharsis.

Oczywiście spektakl obfitował w efekty specjalne typu „światło i brzdęk”, bo bez tego w nowoczesnym teatrze, ani rusz. Aktorzy snuli się po scenie symultanicznie, nie przestrzegając reguły jedności czasu i miejsca, a trzy czwarte pierwszego aktu wypełniały układy choreograficzne, obrazujące koszmary senne bohaterki. Jednak przyznaję, że taniec był mocną stroną widowiska. Choreografia Krystyny Lamy Szydłowskiej była artystycznie dobitna, adekwatna i wyrazista. Tancerze profesjonalni, jeno muzyka za głośna. Całość zrobiła na mnie dobre wrażenie.

Uważam, że spektakl, mimo awangardowego sztafażu może zadowolić gusta każdego widza. Również zwolenników klasycznego mieszczańskiego teatru środka.