Krajowy Rejestr Sądowy to pod wieloma względami istna skarbnica wiedzy dla osób, które szukają precyzyjnych danych o wybranych fundacjach czy działalnościach gospodarczych. Jak wygląda konstrukcja tego zbioru? Jakie dane znajdziemy w działach tematycznych KRS?

REKLAMA

Krajowy Rejestr Sądowy — najważniejsze informacje

Jest to zbiór o charakterze otwartym. Oznacza to, że bez trudu można z niego korzystać, na przykład z wyszukiwarki KRS w serwisie ALEO.com. To uniwersalne, darmowe narzędzie, dzięki któremu szybko możemy wyciągnąć wszystkie niezbędne dane, na jakich nam zależy. A tych nie brakuje. Aby zrozumieć, dlaczego Krajowy Rejestr Sądowy jest tak unikalnym zbiorem, trzeba zapoznać się z jego historią.

W pierwszych latach po transformacji ustrojowej, w polskim porządku prawnym funkcjonowało wiele pomniejszych zbiorów danych. Można tu wskazać na przykład na Rejestr Handlowy (którego historia sięga II Rzeczypospolitej), Rejestr Stowarzyszeń, czy Rejestr Przedsiębiorstw Państwowych.

Ustawodawca wyszedł z bardzo praktycznego założenia, że nie ma sensu utrzymywać wielu małych, rozproszonych baz. O wiele lepiej będzie stworzyć jeden, bardzo duży zbiór danych, czyli właśnie Krajowy Rejestr Sądowy. Prace nad jego konstrukcją rozpoczęły się w 1997 roku.

O tym, jak skomplikowany był to proces, najlepiej świadczy data ukończenia prac nad bazą KRS. Oficjalnie uruchomiono go dopiero 1 stycznia 2001 roku, czyli trzy i pół roku po przyjęciu przez parlament Ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Mimo tego, że dziś mało kto wyobraża sobie, by dostęp do KRS nie był możliwy przez internet i takie platformy, jak ALEO.com, to nie zawsze tak było. Przez ponad dekadę odpisy można było uzyskać tylko w jednym z 21 Sądów Rejonowych z odpowiednią właściwością nadaną przez ministerstwo.

Każde województwo miało na swoim terenie wyznaczoną co najmniej jedną taką placówkę. Sieć funkcjonuje także i dzisiaj, jednak cyfrowy odpis, jaki możemy wygenerować przez sieć, ma dokładnie taką samą moc prawną, jak dokument w tradycyjnej, papierowej formie.

Z jakich działów tematycznych składa się Krajowy Rejestr Sądowy?

Nadrzędnym elementem w strukturze KRS, są rejestry:

  • przedsiębiorców,
  • stowarzyszeń, organizacji społecznych, zawodowych, fundacji, samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej,
  • dłużników niewypłacalnych.

Widać tu bardzo wyraźnie, że rejestry w dużej mierze wywodzą się właśnie ze starych baz danych, jakie KRS wchłonął, gdy był projektowany. Wykaz dłużników niewypłacalnych to nowy podzbiór, który został dodany w grudniu 2020 roku.

Kluczowe informacje, do których zyskujemy dostęp, to oczywiście dane teleadresowe wybranego podmiotu. Co ciekawe, jeśli firma ma kilka filii, które działają na przykład w różnych województwach, to dzięki KRS ustalimy także i te informacje.

Jeśli wybrany podmiot powstał poprzez połączenie się kilku mniejszych firm, to można też przejrzeć dane archiwalne, by ustalić, jakie działalności zostały wchłonięte przez nową organizację. KRS daje też dostęp do informacji o przekształceniach, na przykład, gdy firma jednoosobowa zmieniła swoją osobowość prawną na spółkę z o.o.

Krajowy Rejestr Sądowy pozwala też szybko podejrzeć kody Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), dzięki czemu można szybko dotrzeć do danych o tym, czym tak właściwie zajmuje się dana firma. To informacje, które są szczególnie cenione przez handlowców, którzy chcą przedstawić personalizowaną propozycję biznesową i szukają firm, które jeszcze nie korzystają z ich usług.

Dział IV daje dostęp do informacji o zaległościach podatkowych. Można więc szybko ustalić, czy dana firma nie zalega na przykład ze składkami ubezpieczeniowymi lub innymi obowiązkowymi daninami publicznymi. Jeśli do wybranego podmiotu został przypisany kurator, to takie dane znajdziemy w Dziale V.

Co jeszcze trzeba wiedzieć o KRS? 

Ważną zmianą, jaka weszła w życie w lipcu 2021 roku, jest cyfryzacja obsługi KRS. Stowarzyszenia, fundacje oraz firmy nie mogą już skorzystać z tradycyjnej, pisemnej dokumentacji. Trzeba zalogować się na dedykowaną platformę, która jest dostępna tylko i wyłącznie online. Wniosek uwiarygadniamy podpisem kwalifikowanym lub zaufanym.

Warto zwrócić uwagę na to, że nowelizacja dotyczy nie tylko już działających firm lub stowarzyszeń, ale i tych, które dopiero zamierzają otworzyć formalną ścieżkę zmierzającą do rejestracji w KRS. W ich sytuacji można skorzystać na przykład z Portalu Rejestrów Sądowych.