Teatr oskarżeń jako zasłona dymna

REKLAMA

To, co dziś obserwujemy w polskiej polityce, nie jest ani spontanicznym sporem o standardy państwa, ani uczciwą próbą rozliczeń. To operacja propagandowa. Mechanizm stary jak sama władza: gdy brak kompetencji, gdy narastają porażki w rządzeniu, gdy decyzje kompromitują państwo – tworzy się wroga zastępczego. W tym wypadku rolę tę ma pełnić Prawo i Sprawiedliwość, oblepione hasłem „masowych kradzieży”, które – co znamienne – nigdy nie doczekało się rzetelnych, prawomocnych dowodów.

Zamiast faktów mamy spektakl. Zamiast wyroków – konferencje. Zamiast odpowiedzialności – komisje śledcze, które kosztują podatników miliony, a w zamian produkują memy, kompromitacje i kabaret. Ich jedynym realnym „dorobkiem” jest obnażenie własnej niekompetencji. Polska opinia publiczna widzi to wyraźnie: im dłużej trwają te przedstawienia, tym bardziej widać pustkę dowodową i intelektualną ich autorów.

Państwo represji zamiast państwa prawa

Najgroźniejsze nie jest jednak bełkotliwe oskarżanie przeciwników. Najgroźniejsze jest systemowe nadużycie aparatu państwa. Areszty wydobywcze wobec osób, którym nie postawiono rzetelnych zarzutów; presja psychiczna; próby łamania ludzi, by dopasować fakty do tezy. To metody znane z najgorszych czasów III RP – i wcześniej.

I znów fakty są bezlitosne: sądy wypuszczają zatrzymanych, wskazując na brak podstaw prawnych, przekroczenie kompetencji przez prokuraturę i służby, a nierzadko – na zwyczajne łamanie prawa przez rządzących. To nie są opinie publicystów, lecz zapisy w uzasadnieniach sądowych decyzji. Państwo, które instrumentalizuje wymiar sprawiedliwości, przestaje być państwem prawa, a staje się państwem strachu i politycznej zemsty.

Moralna erozja i cynizm władzy

Mimo to część elektoratu wciąż wierzy w tę narrację. Nie dlatego, że jest ona prawdziwa, lecz dlatego, że jest emocjonalnie wygodna. Łatwiej uwierzyć w bajkę o wszechobecnej kradzieży poprzedników niż przyznać, że obecna władza nie dowozi, nie reformuje i nie panuje nad państwem. Cynizm rządzących polega na tym, że wiedzą, iż wystarczy utrzymać władzę do końca kadencji – reszta nie ma znaczenia. Wynagrodzenia, stanowiska, wpływy – to jedyne, co naprawdę się liczy.

Źródło problemu: 1989 rok

Żeby zrozumieć teraźniejszość, trzeba cofnąć się do punktu zerowego III RP. Gdyby nie zdrada przy Okrągłym Stole, Polska byłaby dziś innym krajem. Niepodległość nie została nam dana – została wynegocjowana. A negocjacje z oprawcą nie są aktem wolności, lecz kapitulacją w białych rękawiczkach.

Okrągły Stół nie był triumfem demokracji. Był starannie wyreżyserowanym teatrem, w którym aktorzy znali zakończenie, zanim podniesiono kurtynę. Naród pełnił rolę widowni – karmionej iluzją zmiany. W rzeczywistości doszło nie do rewolucji, lecz do transakcji.

Recykling elit zamiast sprawiedliwości

Komuniści oddali część władzy w zamian za gwarancje bezkarności, majątki i wpływy. Część opozycji – ta „rozsądna”, „konstruktywna”, medialnie promowana – zgodziła się na ten układ. W efekcie nie było rozliczenia zbrodni, nie było dekomunizacji, nie było zerwania z PRL-em. Był za to recykling elit.

Ci sami ludzie, którzy wcześniej służyli systemowi opresji, z dnia na dzień stali się biznesmenami, ekspertami i autorytetami moralnymi. Aparat represji płynnie przeszedł do świata kapitału, mediów i polityki. Państwo nie zostało oczyszczone – zostało przejęte.

Transformacja czy grabież?

Jeśli ktoś wciąż wierzy, że transformacja była uczciwa, niech odpowie sobie na jedno pytanie: komu naprawdę służyła? Wyprzedaż majątku narodowego za bezcen, szokowa terapia Balcerowicza, masowe bezrobocie i degradacja całych regionów – to nie były „koszty uboczne”. To był model.

Zamiast budować silne państwo narodowe, zbudowano republikę kolesi. Zamiast suwerenności – zależność od zagranicznych interesów. Zamiast klasy średniej – oligarchię. Zamiast sprawiedliwości – bezkarność.

Polska, która mogła istnieć

Istniała alternatywa. Czechy, NRD, państwa bałtyckie pokazały, że rozliczenie komunizmu jest możliwe. Polska również mogła pójść tą drogą. Mogła zbudować państwo oparte na prawdzie, odpowiedzialności i realnej suwerenności.

Taka Polska byłaby dziś krajem bez kompleksów, bez postkomunistycznych układów w sądach, mediach i biznesie. Krajem, w którym patriotyzm nie jest obelgą, lecz fundamentem nowoczesności. Krajem, który nie musi wstydzić się własnej historii, bo ją uczciwie przepracował.

Zdrada, która trwa

Zdrada Okrągłego Stołu nie skończyła się w 1989 roku. Ona trwa – w sądach, w mediach, w edukacji. Trwa w narracji, która uczy, że kompromis z katem jest cnotą, a prawda – problemem.

Ale historia nie zna pojęcia „ostatecznego zwycięstwa kłamstwa”. Prawda wraca. Czasem późno, ale zawsze z siłą, której nie da się już zatrzymać. Być może właśnie teraz nadchodzi moment, w którym Polska ponownie staje przed wyborem.

Czas na realną podmiotowość obywateli

Jeśli państwo ma przestać być zakładnikiem elit, potrzebuje realnej kontroli obywatelskiej, a nie fasadowej demokracji partyjnej. Dlatego ideą wartą poparcia jest Polska Demokracja Bezpośrednia – jako narzędzie przywracania suwerenności obywatelom, odpowiedzialności władzy i prawdziwego wpływu narodu na decyzje państwa.

Nie po to, by burzyć państwo. Po to, by je odzyskać.

Rafał Szrama 🇵🇱