Ponad trzy dekady temu uczono mnie, że dziennikarz ma obowiązek pokazywać fakty, a nie polityczne sympatie. To odbiorca na podstawie dostarczonych informacji powinien sam sobie wyrobić opinie. W świecie współczesnych mediów te normy starają się zachować, niestety ale już bardzo nieliczni koledzy po fachu. Uczciwość i etyka klasycznego rzemiosła reporterskiego wymagają odrzucenia plemiennych emocji, zwłaszcza w sprawach fundamentalnych dla racji stanu. Kiedy Polska realizuje projekt o skali pokoleniowej, zadaniem niezależnego obserwatora jest chłodna analiza faktów, a nie szukanie politycznych podziałów i ich podsycanie.
Dane z Brukseli nie pozostawiają złudzeń: Polska zamknęła majowe okienko transferowe unijnego mechanizmu SAFE (Security Action for Europe) jako absolutny, niekwestionowany lider. Zabezpieczenie rekordowego planu inwestycyjnego na kwotę 43,73 mld euro i błyskawiczne, skuteczne zakontraktowanie aż 120 miliardów złotych bezpośrednio w krajowym przemyśle obronnym to urzędniczy i strategiczny majstersztyk. Polskie fabryki zyskały portfel zamówień i gwarancję finansowania na najbliższą dekadę, podczas gdy reszta kontynentu ugrzęzła w biurokratycznym bezwładzie, kontraktując we własnych gospodarkach zaledwie ułamek przyznanych środków.
Ten bezprecedensowy skok finansowy, a co za tym idzie i technologiczny odbił się głośnym echem na arenie międzynarodowej. Zachodnie media, dotychczas sceptyczne wobec wschodnioeuropejskich zdolności administracyjnych, zmieniły ton na pochlebny. Brytyjska agencja Reuters wskazuje na Polskę jako przykład w ekspresowym tempie zawierania umów z własnym przemysłem zbrojeniowym. Natomiast niemieckojęzyczne sztandarowe dzienniki tak w Niemczech jak i w Austrii niemal wszystkie swoje relacje dotyczące rekordowej ilości umów z polską zbrojeniówką, zaczynały od wewnętrznych sporów wokół tego tematu w naszym kraju. Jakie są fakty? Jak podaje Polskie Radio 24 do końca maja 2026 roku w ramach procedury samodzielnych zakupów zakontraktowano 120 mld zł ok. 64% z całości polskiego SAFE!
Trzymajmy się jednak zrównoważonego tonu i chłodnego realizmu, ponieważ powinniśmy otwarcie postawić wielkie znaki zapytania. Sam napływ pieniędzy nie buduje silnego państwa. Przede wszystkim istnieje realna obawa, aby ten historyczny zastrzyk gotówki nie skończył się w podobny sposób jak historie z funduszami z Krajowego Planu Odbudowy (KPO)! Co więcej, miliardy z SAFE mają charakter pożyczkowy oparty na unijnych obligacjach i choć są to środki wysoko preferencyjne, ostatecznie będą musiały zostać spłacone przez polskiego podatnika. Prawdziwym testem będzie więc wydolność i efektywność wykonawcza naszego państwa. Budowane nowoczesne linie produkcyjne przecież nie ruszą same. Polska zderza się dziś z potężną ścianą demograficzną i drastycznym brakiem wykwalifikowanych rąk do pracy.
Obok palących potrzeb w samej gospodarce i przemyśle, potężne wyzwanie stanowią rosnące potrzeby personalne w strukturach militarnych. To fakt, o którym mówi się zbyt cicho: wiele specjalistycznych stanowisk w Siłach Zbrojnych już dzisiaj pozostaje nieobsadzonych. Wakaty w jednostkach liniowych, logistyce i obsłudze zaawansowanych systemów to realne zagrożenie, a przecież mówimy o sytuacji przed pełną realizacją ambitnych planów rozbudowy liczebnej polskiej armii. Skąd wziąć tysiące nowych żołnierzy, operatorów i techników, skoro baza demograficzna kraju się kurczy?
Co więcej, tak potężny przepływ kapitału i technologii natychmiast przyciąga uwagę obcych mocarstw. Warunkiem koniecznym powodzenia całej modernizacji jest natychmiastowa rekonstrukcja, wzmocnienie i głębokie odnowienie krajowych służb wywiadu i kontrwywiadu. Bez silnych, sprawnych i apolitycznych struktur osłony operacyjnej, realizowane projekty – warte dziesiątki miliardów euro – staną się łatwym celem dla wrogich działań dezinformacyjnych, sabotażu oraz infiltracji ze strony zagranicznych służb wywiadowczych. Bezpieczeństwo przemysłowe i informatyczne musi iść w parze z zakupami sprzętu.
Do tego jeszcze dochodzi warstwa czysto doktrynalna, o której w tym miejscu warto wspomnieć. Wojskowi analitycy i stratedzy bezlitośnie wskazują na niezwykle dynamiczną ewolucję współczesnego pola walki, gdzie na naszych oczach drastycznie spada przeżywalność ciężkiego sprzętu, w tym tradycyjnych czołgów i wozów bojowych, masowo niszczonych przez tanie systemy bezzałogowe i amunicję krążącą. W tym kontekście wciąż otwartym i niepokojącym pozostaje pytanie: do jakiej wojny tak naprawdę się przygotowujemy? Trzeba zachować ogromną czujność, aby w rezultacie gigantycznych zakupów nie okazało się, że zbroimy się do wojny zaprzeszłej, ignorując lekcje z konfliktów nowej generacji.
W jaki zatem sposób można wyjść z tego przede wszystkim demograficznego pata? Ten impuls finansowy i rozwojowy możemy i powinniśmy skorelować z wielkim projektem społecznym o nazwie „SAFE Powrót”. Napływ kapitału daje nam unikalne okno pogodowe, by wyciągnąć rękę do milionów Polaków i ich rodzin pracujących na emigracji, a także do potomków ofiar zsyłek, wciąż rozsianych po byłych republikach radzieckich. Nie musimy już przecież konkurować statusem „taniej siły roboczej” – branża obronna oraz nowoczesne formacje wojskowe to sektory wysokich technologii, oferujące stabilność, prestiż i zachodnie standardy.
Państwo jeśli skorzysta z tej wyjątkowej szansy, powinno zaoferować powracającym rodakom twarde, systemowe zachęty: kilkuletnie zwolnienia z podatku dochodowego , atrakcyjne premie relokacyjne czy bezzwrotne dotacje na zakup gruntu, budowę domu oraz wkład własny na mieszkanie w rejonach rozwijających się zagłębi przemysłowych. Dla przedsiębiorców z kolei – dotacje na start, pozwalające wejść w bogaty łańcuch dostaw dla gigantów zbrojeniowych. Natomiast dla tych, którzy zdecydują się założyć mundur i pełnić służbę w białoczerwonych barwach– przejrzystą, atrakcyjną ścieżkę kariery i stabilne uposażenie.
Wielki powrót kapitału ludzkiego wymaga jednak równoległej, odważnej reformy instytucjonalnej. Państwo musi stać się prostsze i bardziej przyjazne. Czas zatem na radykalne uproszczenie systemu podatkowego – likwidację zagmatwanych przepisów na rzecz jednej, jasnej daniny, zrozumiałej dla kogoś, kto wraca z Wielkiej Brytanii czy Skandynawii. Kluczowa jest także głęboka reforma systemu emerytalnego. Odejście od archaicznego i skazanego na demograficzną śmierć modelu repartycyjnego na rzecz nowoczesnego systemu kapitałowego z gwarancją dziedziczenia środków to jedyny sposób, by młode pokolenie uwierzyło, że praca w kraju zabezpiecza ich własną starość.
Z czego to wszystko sfinansować? Można przecież wykorzystać prezydencki projekt SAFE 0%. W ten sposób uzyskalibyśmy efekt synergii obu projektów.
Sukces programu SAFE to potężna szansa, ale i ogromna odpowiedzialność. Jeśli nie wyciągniemy wniosków z błędów przeszłości, nie dostosujemy doktryny do realiów nowoczesnego pola walki, nie zabezpieczymy kontrwywiadowczo naszych działań i pozwolimy, by te środki ugrzęzły w sporach, zaprzepaścimy dziejową szansę. Polska w swojej długiej i burzliwej historii doświadczyła wielu chwil wielkiej chwały, jak i bolesnego upadku. Dzisiaj, po raz pierwszy od stuleci, stoimy przed historyczną szansą scalenia nas wszystkich wokół wspólnego dobra, jakim jest nasza ojczyzna. Mamy rzadką okazję uczynienia jej na powrót silnym, bezpiecznym i prawdziwie niepodległym państwem. Państwem, które nie tylko nadrabia zaległości, ale daje jasny przykład innym narodom, jak mądrze i bezkompromisowo inwestować przede wszystkim we własne zasoby ludzkie i talenty – nawet jeśli te przez całe wieki dziejowych burz rozpraszane były po najdalszych zakątkach świata.
Zostaw komentarz