REKLAMA

ŚWIATOWY DZIEŃ HARCERKI I POLSKIEGO HARCERSTWA.

. Święto obchodzimy w pierwszą niedzielę października. W 2026 r to 4 października w rocznicę zakończenia Powstania Warszawskiego, pamięci, refleksji o harcerkach biorących udział w konspiracji i walce. Główna Kwatera Harcerek ZHP w 1988 r w Londynie ogłosiła ten dzień Światowym Dniem Harcerki. Instruktorki i harcerki, które przeżyły II wojnę światową i okupację, wybrały ten dzień na znak pamięci za koleżanki, które odeszły na wieczną wartę.

W 1955 r z inicjatywy hm. Zofii Florczak, ostatniej naczelniczki Organizacji Harcerek sprzed przejęcia i rozwiązania związku przez władze komunistyczne ufundowana została tablica upamiętniająca harcerki poległe, zaginione, zamordowane i zmarłe w czasie wojny i okupacji. Tablicę tę umieszczono w kościele św. Marcina w Warszawie.

Harcerstwo stanowi ważny element polskiej tradycji niepodległościowej. W czasie II wojny światowej młodzi Polacy odegrali niezwykle ważną rolę jako członkowie Polskiego Podziemia, szczególnie w ramach specjalnej organizacji Szarych Szeregów.
.

ORGANIZACJA HARCEREK.

Działała na obszarze Rzeczypospolitej; od września 1938 (powołanie Pogotowia Harcerek) przygotowywała się do pracy w warunkach wojennych. We wrzesniu 1939 przeszła do konspiracji, kierowana przez komendantkę Pogotowia Harcerek J. Łapińską „Katarzyna”. Liczyła kilka tysięcy harcerek.

Działalność prowadziły drużyny i zastępy w 14 chorągwiach. Harcerki organizowały: służbę sanitarną, łączność, tajne nauczanie, opiekę nad więźniami i ich rodzinami, pomoc dzieciom i osobom deportowanym z terenów wcielonych do III Rzeszy oraz Żydom. Prowadziły czasopismo „Dziś i Jutro”, uczestniczyły w sabotażu, wywiadzie, i dywersji.

Jednocześnie młodzież harcerska przygotowywała się do walki w szkołach podchorążych, studiowała na tajnych kompletach.

Organizacja Harcerek współpracowała z konspiracyjnymi: Organizacją Małego Sabotażu „Wawer”, Wojskową Służbą Kobiet AK oraz jawnie pracującymi: RGO i PCK.

W marcu 1945 r Pogotowie Harcerek zakończyło działalność konspiracyjną.

Jeszcze we wrześniu 1939 r, wobec złej sytuacji na froncie niemiecko-polskim, Związek Harcerstwa Polskiego postanowił przejść do konspiracji, by kontynuować działalność patriotyczną, niepodległościową i wychowawczą.

27 września powołane zostały Szare Szeregi, nad którymi miała sprawować pieczę Komenda Główna kryptonim ,,Pasieka”.

Naczelnikiem Szarych Szeregów został Florian Marciniak, który pełnił funkcję do maja 1943 r. Następnie jego miejsce zajął Stanisław Broniewski w październiku 1944 r zastąpiony przez Leona Marszałka.

Z Szarych Szeregów wywodzili się m.in. bohaterscy żołnierze Tadeusz Zawadzki ,,Zośka”, Jan Bytnar ,,Rudy” czy Aleksy Dawidowski ,,Alek”, których dzieje opisał Aleksander Kamiński w książce zatytułowanej ,,Kamienie na szaniec”.

W czasie Powstania Warszawskiego siły Szarych Szeregów walczyły w ramach Zgrupowania ,,Radosław”, odznaczając się niezwykłym męstwem i ogromnym poświęceniem.

Harcerze ponieśli w tym czasie ogromne straty sięgające kilkudziesięciu procent stanu osobowych sprzed 1 sierpnia 1944 r. Po Powstaniu Warszawskim znaczenie Szarych Szeregów było marginalizowane.

Podziemna organizacja harcerska zakończyła działalność 17 stycznia 1945 r niemal wraz z rozwiązaniem Armii Krajowej.

Nowe komunistyczne władze prześladowały byłych członków Szarych Szeregów, uznając ich za element antysocjalistyczny.

Za swoją walkę harcerze zapłacili wysoką cenę. W czasie okupacji zginęło ok. 5 tys. członków Szarych Szeregów: zostali zamordowani podczas śledztw i w obozach koncentracyjnych, zabici w akcjach bojowych lub zginęli w powstaniu.

Po wojnie struktury harcerskie zostały odtworzone, ciesząc się dużą popularnością wśród młodzieży.

Z KRZYŻEM HARCERSKIM I LILIKĄ PÓJDZIEMY W BÓJ