„Współcześni Polacy  mają obowiązek uświadomić światu, że potrafiliśmy zadać śmiertelny cios  nazizmowi. Mimo naszego poświęcenia w boju, tego ciosu nie mogli zadać nasi żołnierze, bo nasz potencjał militarny był mizerny. Dokonało tego jednak 3 matematyków, którzy złamali jedną z najpilniej strzeżonych tajemnic Rzeszy, kod Enigmy” – Jan Nowak-Jeziorański.

REKLAMA

82 lata temu, 25.07.1939 r. władze wojskowe przekazały Francji i Wielkiej Brytanii klucz złamanego szyfru i egzemplarze kopii Enigmy.

Skonstruowana w latach 20. XX w. maszyna szyfrująca Enigma służyła najpierw utajnianiu korespondencji handlowej. Wykorzystano ją w niemieckich siłach zbrojnych, a złamanie szyfru uważano za niemożliwe – aby odszyfrować wiadomość odbiorca musiał mieć identyczną maszynę i klucz depeszy.

31.12.1932 r. w Pałacu Saskim w Warszawie Polscy matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski złamali szyfr Enigmy. Zatrudnieni w Biurze Szyfrów Sztabu Generalnego Wojska Polskiego osiągnęli sukces dzięki zastosowaniu metody matematycznej, a nie lingwistycznej.

Umożliwiło to deszyfrowanie tajnych depesz niemieckich i pomogło aliantom odnieść sukcesy m.in. w bitwie o Anglię, o Atlantyk, pod Falaise zmieniając bieg II WŚ, skracając wojnę o 2-3 lata i ocalając ok. 30 mln ludzi.
Polacy zaprojektowali też działającą kopię Enigmy. Urządzenia powstały w warszawskiej Wytwórni Radiotechnicznej AVA. Kilka połączonych ze sobą maszyn tworzyło tzw. bombę kryptologiczną przeznaczoną do automatycznego łamania niemieckiego szyfru.

W 2000 r. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski zostali pośmiertnie odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2014 r. uhonorowani Kamieniem Milowym IEEE – prestiżową nagrodą największej na świecie międzynarodowej organizacji zrzeszającej techników, inżynierów i naukowców.

Wieczna Pamięć, Cześć i Chwała  Kryptologom – Marianowi Rejewskiemu, Jerzemu Różyckiemu i Henrykowi Zygalskiemu