Po kilku dniach zaczęłam tęsknić za wioską a przede wszystkim za moją przyjaciółką Żeńką. Tak mnie się chciało do Żeńki! Byłam szaloną nastolatką, więc wbrew wszystkiemu postanowiłam odwiedzić Źbujaków. Kiedy pojawiłam się na ich podwórzu, Żeńka się ucieszyła, a stara Źbujaczka dostała szału.
– Na sczo ty tu pryjszła! Nie znajesz, szczo tu roblat z Lachami! Tebe wbijut! A szczo zroblat z toboju pered smertiu! Nie choczu na to dywytysia.
I masz ci los. Akurat jedzie cała załoga banderowców. Wszyscy pijani a na ich czele Hryćko …mój Hryćko… Jadą prosto na kwaterę do Źbujaków!
Nagle poczułam jak Źbujakowa silnie pociągnęła mnie za rękę i wrzuciła do lochu na kartofle.
– Siedź tu do wieczora. Potem po cichu i spokojnie idź w stronę lasu. Tylko nie biegnij. Jedna polska dziewczynka biegła przez wioskę i ją zastrzelili. Dlatego spokojnie powoli idź w stronę Hrubieszowa.
I tak Ukraińcy po raz drugi uratowali mnie przed śmiercią. Ja tak głupio ryzykowałam swoim życiem, nie mając do końca pojęcia co się wtedy działo. Natomiast moi ukraińscy sąsiedzi, bardzo dobrze wiedzieli co się działo, że trwała planowa i systematyczna zagłada Polaków na terenach mieszanych. Zastanawiające jest więc, skąd wziął się późniejszy „zanik pamięci” wśród Ukraińców.
Polski prawnik, dziennikarz, felietonista i były działacz opozycji antykomunistycznej. Urodzony w 1968 roku w Gdańsku, dojrzewał w cieniu schyłkowego PRL-u, w czasach, gdy bunt wymagał odwagi większej niż dziś można sobie wyobrazić. Już jako licealista związał się z Federacją Młodzieży Walczącej i Ruchem „Wolność i Pokój”, współorganizując happeningi, manifestacje i akcje solidarnościowe, kolportując podziemne wydawnictwa oraz wspierając strajkujących robotników Stoczni Gdańskiej podczas wydarzeń roku 1988. Za działalność opozycyjną był wielokrotnie zatrzymywany, represjonowany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa.
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz studiów z zakresu ochrony środowiska i prawa międzynarodowego w Bratysławie i Seattle. Pracował m.in. dla administracji państwowej i instytucji publicznych, jednak przez całe życie pozostawał przede wszystkim człowiekiem niezależnym — wiernym ideałom wolności, obywatelskiego nieposłuszeństwa i prawa do własnego głosu.
Jako autor łączy historyczną refleksję z ironią, humorem i pamięcią o świecie pogranicza kultur. Jest autorem powieści „Przygody Heli. Saga Wojenna i Powojenna” oraz „Wańka z Doliny Pulwy”, a także opowiadań z cyklu „Wszak i Kloc”, w których groteska miesza się z polityczną satyrą i słowiańskim klimatem. Publikuje również felietony kresowe oraz artykuły poświęcone historii i współczesnym interpretacjom idei Międzymorza — widzianego nie tylko jako projekt polityczny, ale także jako wspólnota pamięci, kultur i doświadczeń Europy Środkowo-Wschodniej.
Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Zostaw komentarz