Polecam materiał na 40 rocznicę powstania Solidarności. Historia kłamstwa założycielskiego III RP. Jak elity na plecach robotników zawłaszczyły mit Solidarności, dogadały się z nomenklaturą i za pomocą „szokowej terapii” stworzyły nowy parafeudalny ustrój.
W 1989 roku doszło do bezkrwawego zamachu stanu. Rząd Solidarności złożony z inteligenckiej elity w porozumieniu z nomenklaturą z dnia na dzień wprowadził w życie terapię szokową, który uderzył w pierwszej kolejności w społeczną bazę związku zawodowego. Wielki zryw robotniczy został wykorzystany przeciwko robotnikom. Krótka historia największego kłamstwa III RP.
Jeszcze wiosną 1989 roku podczas obrad okrągłego stoły strony ustaliły, że podstawą Nowego Ładu Ekonomicznego ma być: „rozwój samorządności i partycypacji pracowniczej, swobodne kształtowanie się struktury własnościowej”. Nawiązywało to do uchwalonego na pierwszym zjeździe Solidarności programu Samorządna Rzeczpospolita. Polska gospodarka zamiast reformy w duchu współodpowiedzialności i równości dostała potężne uderzenie. Rząd Solidarności bez demokratycznego mandatu zniósł większość barier celnych, które umożliwiły tani import, doprowadził do gigantycznej inflacji i kosmicznego wzrost oprocentowania kredytów, które przełożyły się na niewypłacalność tysięcy rolników i przedsiębiorstw. Tadeusz Mazowiecki wspominał, że jego doradca Waldemar Kuczyński denerwował się, że niektóre państwowe zakłady po miesiącach końskiej kuracji jeszcze nie zbankrutowały: „co jest, powinny już padać, a nie padają!”. Karol Modzelewski pisał, że Solidarność rozpięła wówczas parasol ochronny „nad polityką wymierzoną w elementarne interesy swojej pracowniczej bazy i urągającą zasadzie ochrony słabszych”. Zdaniem ekonomisty Tadeusza Kowalika powstał neoliberalny system gospodarczy, którego „znakiem firmowym stało się masowe i permanentne, przez wiele lat najwyższe w Europie Środkowej, a potem najwyższe w UE bezrobocie; jedne z najwyższych rozpiętości dochodowych; demontaż państwa opiekuńczego. Dodać do tego należy złamanie siły negocjacyjnej pracobiorców. Szokowa operacja oznaczała zgodę na wprowadzenie do Polski najgorszej odmiany kapitalizmu”. Powstał nowy ustrój, który z wielką równościową i demokratyczną wizją Solidarności nie miał nic wspólnego. Jak do tego doszło?
W sierpniu 1980 roku robotnicy na Wybrzeżu powalili system na kolana. Za pomocą setek strajków solidarnościowych i okupacyjnych zatrzymali działanie państwa. Do Stoczni Gdańskiej wybrała się delegacja intelektualistów na czele z Bronisławem Geremkiem i Tadeuszem Mazowieckim.
Eksperci stanowczo odradzali robotnikom walkę o pierwszy najważniejszy postulat czyli legalizację Solidarności. „Co mogliśmy wiedzieć? Byliśmy warszawskimi intelektualistami żyjącymi w pobliżu władzy państwowej. Stocznia była objawieniem. Nie było milicji! I sposób, w jakim działali robotnicy – jak gdyby milicja nie istniała!” tłumaczył ówczesną perspektywę inteligentów Bronisław Geremek. Intelektualne elity nie zdawały sobie sprawy z siły, doświadczenia i kultury organizacji robotników wyniesionej jeszcze ze strajków w Grudniu 1970 roku. Niezależny związek zawodowy powstała w sprzeciwie wobec zdania i pozycji inteligencji co przyznawał Adam Michnik: „Wiedzieliśmy, że niezależne, samorządne związki zawodowe w komunizmie są niemożliwe, ale robotnicy o tym nie wiedzieli. Tak powstała Solidarność, bez nas i przeciw nam, ale cały czas uważaliśmy, że było to nasze dziecko. Nieślubne.”
Rozpoczął się karnawał Solidarności. Dziesięć milionów Polaków wstąpiło do związku, który na jesieni 1981 roku wypracował program Samorządnej Rzeczpospolitej. Zakładał on powstanie przedsiębiorstwa społecznego zarządzanego przez samych pracowników i radykalną demokratyzację życia publicznego. Stan wojenny złamał masowy i demokratyczny charakter Solidarności. Donald Tusk pisał w stanie wojennym: „Od dawna mówiono już o konieczności, a także naturalności, przejścia z etapu masowego ruchu społecznego w etap elitarnego ruchu politycznego”. Kto miał należeć do tego elitarnego koła? Oczywiście nie robotnicy. Problem z Solidarnością zdaniem Tuska był : „egalitaryzm, demokratyczna obsesja, nieprzemyślany radykalizm, a czasem wręcz głupota wielu działaczy, wiara w zbawcze działanie samorządu pracowniczego, idealizacja klasy robotniczej”. Ireneusz Krzemiński oceniał, że znaczna część robotników przejawiała postawę populistyczną związaną z „autorytaryzmem i antysemityzmem. Często przyjmowało ambiwalentną postawę wobec inteligencji i nieufności wobec wykształconych”.
Solidarność była zagrożeniem dla władzy elit. Inteligencja po stanie wojennym dokonała zasadniczej wolty. Porzuciła lud i zawiązała alians z nomenklaturą. Płaszczyzną porozumienia był neoliberalny program gospodarczy wprowadzony na wzór „reform” wprowadzonych po zamachu stanu przez juntę Augusto Pinocheta w Chile. Terapia szokowa zdaniem Tadeusza Kowalika: „stała się skutecznym narzędziem tworzenia nowej struktury społecznej, struktury kapitalizmu pierwotnej akumulacji kapitału. Spauperyzowane zostały dwie podstawowe klasy społeczne płacobiorców i rolników.” Polska stała się na dekady krajem niskich pensji i wysokich kosztów życia.
Autor: Jan Śpiewak
Przewodniczący stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa, wiceprzewodniczący stowarzyszenia Energia Miast. Socjolog. Publicysta. Psiarz.
Zostaw komentarz