Obszerne sprawozdanie z wizyty

REKLAMA

Niedziela w Lourdes

Trzeci dzień podróży apostolskiej Leona XIV do Francji przebiegał w całości w Lourdes. Po dwóch dniach obejmujących Paryż, Saint-Denis i przejazd do sanktuarium niedzielny program miał już jednoznacznie pielgrzymkowy i duszpasterski charakter. Rozpoczął się spotkaniem z biskupami Francji, później papież przewodniczył Mszy św. na terenie sanktuarium i odmówił Anioł Pański, po południu spotkał się z osobami chorymi i ich opiekunami w Accueil Notre-Dame, następnie z siostrami życia kontemplacyjnego, a wieczorem wziął udział w różańcu i procesji ze świecami. Oficjalny program został zrealizowany zgodnie z zapowiedzią, a dodatkowo papież odbył prywatne spotkanie z siedmioma osobami skrzywdzonymi wykorzystywaniem seksualnym przez duchownych.

Spotkanie z biskupami Francji – o miejscu Kościoła, powołaniach i odpowiedzialności

O godz. 9.00 Leon XIV spotkał się w Hémicycle Sainte-Bernadette z biskupami Konferencji Episkopatu Francji. Samo miejsce miało znaczenie symboliczne: znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Groty Massabielskiej i regularnie służy francuskiemu episkopatowi podczas jego zebrań plenarnych. Papież rozpoczął właśnie od związku Kościoła we Francji z Lourdes i z maryjną tradycją tego kraju, przypominając, że Francję przez stulecia określano jako „Królestwo Maryi”.

Nie zatrzymał się jednak na historii. Szybko przeszedł do współczesnej sytuacji Kościoła i jego miejsca w społeczeństwie. Zaznaczył, że głos Kościoła ma prawo być obecny w debacie publicznej, również wtedy, gdy nie jest głosem dominującym ani powszechnie akceptowanym. Przypomniał francuskim biskupom ich udział w niedawnych debatach dotyczących końca życia i zachęcił ich do dalszej obecności w życiu publicznym wraz z ludźmi, którzy podzielają podobne przekonania dotyczące ochrony godności człowieka.

W tym kontekście powrócił do kwestii francuskiej laickości. Nie kwestionował samej zasady rozdziału państwa i religii, lecz przestrzegał przed takim jej rozumieniem, które prowadziłoby do ograniczania wolności Kościoła w ewangelizacji, edukacji czy publicznym sprawowaniu kultu. Zachęcał biskupów do obrony praw Kościoła, ale jednocześnie nie przedstawiał tej sytuacji jako konfliktu z państwem. Mówił raczej o równowadze, którą należy chronić.

Dużo miejsca poświęcił młodym ludziom i obserwowanemu we Francji wzrostowi liczby katechumenów. Nawiązał w ten sposób bezpośrednio do sobotniego spotkania w Institut Catholique de Paris. Wskazał, że zainteresowanie wiarą ze strony młodych dorosłych jest dla Kościoła źródłem nadziei, ale wymaga odpowiedzialności: nowych wiernych trzeba przyjmować do żywych wspólnot, zapewniać im solidną formację i pomagać im rozwijać wiarę także po przyjęciu sakramentów.

Osobną część przemówienia poświęcił szkolnictwu katolickiemu. Zaznaczył, że szkoły katolickie mogą i powinny być otwarte również na osoby niewierzące, pod warunkiem poszanowania wolności sumienia każdego ucznia. Jednocześnie podkreślił, że otwartość nie może oznaczać rezygnacji z własnej tożsamości. Katolicki program wychowawczy — mówił — powinien obejmować wszystkie wymiary osoby: duchowy, intelektualny, moralny, kulturowy i społeczny.

Leon XIV odniósł się także wprost do problemu wykorzystywania małoletnich przez duchownych i w środowiskach kościelnych. Podziękował francuskim biskupom za dotychczasowe działania: wysłuchanie osób pokrzywdzonych, poszukiwanie prawdy, wymierzanie sprawiedliwości, zadośćuczynienie i tworzenie systemów zapobiegania. Zaznaczył jednak, że droga ta musi być kontynuowana przy zachowaniu najwyższej czujności. Równocześnie mówił o potrzebie wsparcia kapłanów i troski o ich posługę.

Końcowa część wystąpienia dotyczyła powołań, rodzin i jedności wewnątrz Kościoła. Papież mówił o spadku liczby powołań kapłańskich i zakonnych, szczególnie do życia kontemplacyjnego. Wskazał rodziny jako jedno z podstawowych miejsc dojrzewania wiary i powołań. Ostrzegł również przed podziałami ideologicznymi wewnątrz Kościoła, zaznaczając, że jedność nie oznacza jednak jednolitości. Różne wrażliwości mogą współistnieć, jeśli pozostają zakorzenione we wspólnej wierze i komunii Kościoła.

Pełny oficjalny tekst w języku polskim: Stolica Apostolska — spotkanie z biskupami Francji, 27 września 2026 r.

Msza święta w Lourdes – wezwanie do nawrócenia i nadziei

O godz. 11.00 Leon XIV przewodniczył Mszy św. na Prairie sanktuarium w Lourdes. Według Vatican News uczestniczyło w niej około 150 tysięcy wiernych, około tysiąca kapłanów i 150 biskupów.

W homilii papież rozpoczął od obrazu Kościoła powszechnego. Witał pielgrzymów przybyłych z Francji i z wielu innych krajów i zachęcał ich, aby doświadczenie Lourdes nie zakończyło się wraz z wyjazdem z sanktuarium. Prosił, by po powrocie do swoich rodzin, parafii i środowisk stali się ludźmi, którzy niosą innym pocieszenie i nadzieję.

Głównym tematem homilii było nawrócenie. Leon XIV odwołał się zarówno do niedzielnych czytań, jak i do orędzia Lourdes. Przypominał słowa Maryi skierowane do Bernadetty: „Pokuta! Pokuta! Pokuta!” i zaznaczał, że wezwanie do przemiany dotyczy nie tylko pojedynczego człowieka, lecz także samego Kościoła. Mówił, że uznanie własnych błędów i niewierności jest warunkiem duchowego dojrzewania.

Drugim ważnym motywem była nadzieja. Papież zestawił współczesne dążenie do dobrobytu i materialnego bezpieczeństwa z chrześcijańską perspektywą życia wiecznego. Przypomniał słowa przypisywane Maryi w Lourdes: „Nie obiecuję, że uczynię cię szczęśliwą na tym świecie, ale w przyszłym”. W jego ujęciu Lourdes jest miejscem, które przypomina, że ludzkie cierpienie, choroba i starość nie odbierają człowiekowi wartości ani ostatecznego sensu.

Leon XIV mówił również o osobach chorych i z niepełnosprawnościami. Podkreślił, że Lourdes jest miejscem, w którym ludzka słabość nie jest ukrywana ani traktowana jako przeszkoda. Przeciwnie — właśnie tutaj osoby chore mają znajdować pełne przyjęcie i szacunek. Godność człowieka nie zależy od jego zdrowia, sprawności ani użyteczności.

W końcowej części homilii papież połączył wezwanie do nawrócenia z sytuacją współczesnego świata. Mówił o konfliktach, cierpieniu niewinnych ludzi i odpowiedzialności człowieka za zło. Podkreślił, że przemiana świata zaczyna się od przemiany ludzkiego serca, a pokuta ma być przeżywana także jako wyraz solidarności z innymi.

Pełny oficjalny tekst w języku polskim: Stolica Apostolska — Msza św. w Lourdes, 27 września 2026 r.

Anioł Pański – październik z modlitwą o pokój

Po zakończeniu Mszy Leon XIV odmówił z wiernymi modlitwę Anioł Pański. To krótkie wystąpienie miało jeden szczególnie wyraźny temat.

Papież wezwał wszystkich wiernych i wspólnoty chrześcijańskie, aby przez cały październik odmawiali różaniec w intencji zakończenia wojen i pokoju między narodami pozostającymi w konflikcie. Podkreślił, że modlitwa nie powinna pozostawać jedynym działaniem: mają jej towarzyszyć konkretne uczynki pokuty i miłosierdzia oraz zaangażowanie w dialog i pojednanie.

Był to apel krótki i jednoznaczny, bez rozwijania analiz politycznych czy wskazywania konkretnych stron konfliktów. Leon XIV pozostawił go w formule modlitwy i wezwania skierowanego do wszystkich wspólnot chrześcijańskich.

Pełny oficjalny tekst w języku polskim: Stolica Apostolska — Anioł Pański, Lourdes, 27 września 2026 r.

Accueil Notre-Dame – choroba nie odbiera godności

Po południu, o godz. 15.30, Leon XIV odwiedził Accueil Notre-Dame, ośrodek przyjmujący pielgrzymów chorych i osoby z niepełnosprawnościami. Papież wysłuchał wcześniej świadectw ludzi związanych z placówką — osób, których doświadczenie obejmowało opiekę nad chorymi, własne cierpienie i pracę na rzecz pielgrzymów.

W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na to, że Lourdes od ponad 150 lat jest miejscem, do którego ludzie przywożą cierpienie fizyczne, psychiczne i duchowe. Powiedział, że w Lourdes kruchość człowieka nie jest ukrywana, lecz staje się przestrzenią spotkania.

Leon XIV mówił o spojrzeniu na osobę chorą. Przestrzegał przed sprowadzaniem człowieka do diagnozy, kosztu leczenia, stopnia sprawności czy obciążenia dla innych. Wskazywał, że godność osoby jest niezależna od jej stanu zdrowia, wieku czy produktywności. W tym kontekście ponownie pojawił się temat współczesnej medycyny i granic jej działania. Papież zaznaczył, że zadaniem medycyny jest służba życiu i choremu, a nie stawanie się narzędziem „zaplanowanej śmierci”.

Jednocześnie nie ograniczył wystąpienia do tej jednej kwestii. Znacznie szerzej mówił o obecności przy chorym, o znaczeniu opieki, czułości i solidarności oraz o roli osób, które zawodowo lub jako wolontariusze towarzyszą ludziom cierpiącym. Choroba została przedstawiona nie jako coś, co odbiera człowiekowi miejsce we wspólnocie, lecz jako sytuacja, w której wspólnota ma szczególny obowiązek pozostawać przy nim.

Pełny oficjalny tekst w języku polskim: Stolica Apostolska — Accueil Notre-Dame, 27 września 2026 r.

Spotkanie z siostrami kontemplacyjnymi

O godz. 16.45 papież udał się do Karmelu w Lourdes na prywatne spotkanie z siostrami życia kontemplacyjnego. Oficjalny program nie przewidywał w tym miejscu publicznego przemówienia ani publikacji jego treści. Spotkanie miało charakter prywatny i pozostawało jednym z mniej medialnych punktów całej wizyty.

Spotkanie z osobami skrzywdzonymi przez duchownych

Wieczorem Leon XIV odbył jeszcze jedno spotkanie, którego nie wpisano jako osobnego punktu w głównym publicznym programie dnia. Spotkał się z siedmioma osobami skrzywdzonymi wykorzystywaniem seksualnym przez duchownych — czterema mężczyznami i trzema kobietami. Ich doświadczenia były związane z parafiami, internatami, zgromadzeniami zakonnymi i ruchami kościelnymi.

Spotkanie miało charakter prywatny. Według oficjalnych relacji papież wysłuchał uczestników i zapewnił ich o swoim zaangażowaniu, aby podobne zło się nie powtarzało. Nie opublikowano pełnego stenogramu rozmowy, dlatego ten punkt wizyty można opisać tylko w granicach informacji oficjalnie podanych po spotkaniu.

Nie był to jednak temat odseparowany od wcześniejszego wystąpienia do biskupów. Tego samego ranka Leon XIV mówił im wprost o konieczności kontynuowania działań związanych z wysłuchaniem pokrzywdzonych, prawdą, sprawiedliwością, zadośćuczynieniem i ochroną przed kolejnymi przypadkami wykorzystywania.

Różaniec i procesja ze świecami – papież jako pielgrzym pośród pielgrzymów

O godz. 21.00 rozpoczął się ostatni punkt niedzielnego programu: różaniec i tradycyjna procesja ze świecami. Leon XIV nie obserwował jej z oddzielnego miejsca, lecz szedł wraz z pielgrzymami za figurą Matki Bożej, trzymając w ręku zapaloną świecę. Vatican News zwracał uwagę, że w tym sensie wystąpił nie tylko jako przewodniczący celebracji, lecz także jako „pielgrzym pośród pielgrzymów”.

W swoim przemówieniu przypomniał prośbę Matki Bożej przekazaną Bernadetcie: „Niech przychodzą tutaj w procesji”. Mówił o świetle niesionym przez wiernych jako znaku nadziei, która pozostaje obecna również w życiu naznaczonym cierpieniem. Szczególne miejsce w jego słowach zajęli ponownie ludzie chorzy, których określił jako świadków przemiany cierpienia przez wiarę i miłość.

Papież odwołał się także do samego charakteru Lourdes. Procesja, śpiew, światło i obecność ludzi przybyłych z różnych krajów tworzyły obraz wspólnoty, w której każdy niesie własne doświadczenia, troski i nadzieje, ale przeżywa je razem z innymi. Leon XIV mówił o nadziei nie jako o przekonaniu, że człowiek uniknie wszelkich prób, lecz jako o świetle pozwalającym przejść przez nie bez utraty zaufania.

Był to ostatni publiczny punkt papieskiego pobytu w Lourdes. Następnego ranka Leon XIV miał odlecieć do Metz, gdzie czekała go ostatnia część podróży — spotkanie międzyreligijne, rozmowa o korzeniach Europy, pokoju i jedności oraz Msza św. w katedrze św. Szczepana.

Pełny oficjalny tekst w języku polskim: Stolica Apostolska — różaniec i procesja ze świecami, 27 września 2026 r.

Trzeci dzień – Lourdes, cierpienie, odpowiedzialność i nadzieja

Niedziela 27 września była dniem najbardziej skupionym na samym życiu Kościoła i doświadczeniu pielgrzymowania. Leon XIV rozpoczął od rozmowy z biskupami o odpowiedzialności Kościoła wobec społeczeństwa i własnych słabości, potem mówił do pielgrzymów o nawróceniu i nadziei, po południu spotkał się z osobami chorymi, osobami konsekrowanymi oraz ludźmi skrzywdzonymi wewnątrz Kościoła, a wieczorem przeszedł z pielgrzymami przez sanktuarium ze świecą w dłoni.

Powracające tematy były czytelne, choć pojawiały się w różnych okolicznościach: godność człowieka, nawrócenie, odpowiedzialność Kościoła, ochrona ludzi słabych, pokój, pojednanie i nadzieja. Nie wszystkie zostały wypowiedziane z jednakową siłą i nie wszystkie podczas tego samego spotkania, ale razem tworzyły obraz dnia wyraźnie różniącego się od dwóch pierwszych etapów podróży.

Tak zakończył się trzeci dzień wizyty. W poniedziałek Leon XIV miał opuścić Lourdes i udać się do Metz na ostatni etap podróży apostolskiej do Francji.

obserwował i zapisywał
Zbigniew Grzyb