Rozważanie na Uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata

Czytania: Ez 34, 11–12. 15–17; Ps 23; 1 Kor 15, 20–26. 28; Mt 25, 31–46

Dzisiejsza uroczystość jest klamrą spinającą rok liturgiczny. Stajemy dzisiaj przed Jezusem Chrystusem Królem Wszechświata.

Złudzenie ziemskich koron i prawda o koronie cierniowej

Kiedy wypowiadamy słowo „król”, nasza wyobraźnia natychmiast przywołuje obrazy z ludzkiej historii: złote korony, purpurowe płaszcze, pałace, straże, berła i dekrety, które wymuszają posłuszeństwo. Przez wieki ludzie budowali potęgę władców, wznosili im pomniki, oddawali hołdy i podporządkowywali całe narody ich decyzjom.

Często ulegamy pokusie, aby w podobny sposób myśleć o Chrystusie. Chcielibyśmy widzieć Go jako potężnego ziemskiego władcę, ogłaszać Go Królem państw, uchwalać Jego panowanie w dokumentach, organizować uroczyste ceremonie i stawiać Mu pomniki, wierząc, że w ten sposób zapewnimy sobie Jego opiekę, przychylność i ziemski triumf. Nie wyobrażamy sobie, by Król był skromny, ubogi, utożsamiamy Go bowiem z dzisiejszymi celebrytami, którzy lubią błyszczeć, opływać w bogactwa i stać ponad innymi – według ich wyobrażenia.

Tymczasem Ewangelia przypomina nam fundamentalną prawdę: Chrystus nie potrzebuje, aby człowiek nadawał Mu królewską godność. Nie potrzebuje ludzkiego aktu intronizacji, aby być Królem Wszechświata. Jego królewskość nie pochodzi z ludzkiego uznania, nie zależy od uchwał, deklaracji ani politycznych decyzji. Wynika z Jego Boskiej tożsamości i zwycięstwa, które odniósł przez krzyż i zmartwychwstanie.

Chrystus jest Panem stworzenia, a Kościół ma w Nim swoją jedyną Głowę. Nie potrzebuje naszych tytułów, aby panować. Potrzebuje natomiast ludzi, którzy pozwolą, aby Jego Ewangelia rzeczywiście przemieniała ich życie.

Co więcej, ten Król nie zasiada na złotym tronie. Widzimy Go przed Piłatem, z koroną cierniową na głowie, z trzciną w ręku, wyszydzonego i upokorzonego. Jego tronem staje się krzyż, a Jego zwycięstwem nie jest podporządkowanie sobie innych, lecz miłość, która pozostaje wierna nawet w obliczu śmierci.

Dlatego jeśli mamy dziś mówić o jakiejkolwiek intronizacji, to przede wszystkim o tej, która dokonuje się w człowieku: o przygotowaniu miejsca dla Chrystusa na tronie naszego serca, sumienia i codziennych decyzji.

Nie chodzi bowiem tylko o to, aby publicznie ogłaszać, że Chrystus jest Królem. Chodzi o to, aby pozwolić Mu naprawdę królować w naszym życiu.

Pasterz, który opatruje rany, a nie szuka splendoru

Prorok Ezechiel przemawia w czasie głębokiego kryzysu narodu. Izrael doświadcza niewoli, rozproszenia i utraty poczucia bezpieczeństwa. Ezechiel wcześniej ostro krytykuje przywódców, których nazywa pasterzami. Zamiast troszczyć się o powierzony im lud, troszczyli się przede wszystkim o siebie. Zamiast wzmacniać słabych, wykorzystywali ich. Zamiast szukać zagubionych, pozostawiali ich własnemu losowi.

Właśnie w tym kontekście Bóg wypowiada niezwykłe słowa:

„Oto Ja sam będę szukał moich owiec i będę miał o nie pieczę”.

A następnie:

„Zagubioną odszukam, zabłąkaną sprowadzę z powrotem, skaleczoną opatrzę, chorą umocnię”.

Zwróćmy uwagę na ten obraz. Bóg opisuje swoje królowanie nie językiem dworskiej etykiety, lecz językiem troski. Nie mówi o pałacach, strażach ani bogactwie. Mówi o zagubionych, poranionych, chorych i słabych.

Taki jest styl panowania naszego Króla.

Władza Boga objawia się w odpowiedzialności za człowieka. Jego majestat nie polega na tym, że inni muszą przed Nim klękać, lecz na tym, że On sam pochyla się nad ludzką biedą.

Ważne jest również zakończenie tego fragmentu. Bóg zapowiada, że będzie sądził pomiędzy owcami. Oznacza to, że nie tylko zewnętrzni przywódcy mogą krzywdzić wspólnotę. Także silniejsi mogą wykorzystywać słabszych, a ci, którzy mają więcej, mogą odbierać miejsce tym, którzy mają mniej.

Boże królowanie oznacza więc nie tylko opiekę, ale również sprawiedliwość. Bóg nie pozostaje obojętny wobec krzywdy.

Ten sam obraz odnajdujemy w Psalmie 23, który tak chętnie i często cytujemy:

„Pan jest moim pasterzem, niczego mi nie braknie”.

Psalmista nie mówi, że życie człowieka wierzącego zawsze będzie łatwe. Nie obiecuje, że ominą go choroby, cierpienie, samotność, niesprawiedliwość czy trudne doświadczenia. Przeciwnie, mówi:

„Chociażbym przechodził przez ciemną dolinę, zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną”.

To niezwykle ważne. Bóg nie obiecuje nam życia bez ciemnych dolin. Obiecuje, że nie będziemy przez nie przechodzić sami.

Oto różnica między ziemskim władcą a Bogiem, który jest Pasterzem. Ziemski władca często oczekuje, że inni będą chronić jego majestat. Bóg natomiast sam staje się opiekunem człowieka.

I właśnie w tym świetle powinniśmy spojrzeć na Kościół.

Jeżeli Głowa Kościoła nosi koronę cierniową, to Kościół – jeśli chce być wierny swojemu jedynemu Panu – nie może uczynić z bogactwa, prestiżu i wpływów celu swojego istnienia. Może i powinien posiadać środki potrzebne do realizacji swojej misji, może budować świątynie, prowadzić instytucje i organizować życie wspólnoty. Ale nigdy nie może zapomnieć, komu te dobra mają służyć.

Święty Ambroży z Mediolanu również mocno podkreślał obowiązek dzielenia się dobrami i odpowiedzialność za potrzebujących. Bogactwo nie jest po to, aby człowiek zamykał się w swoim świecie, lecz aby mógł służyć również innym.

To nauczanie nie jest jedynie historycznym wspomnieniem. Ono pozostaje aktualnym pytaniem skierowanym do każdego Kościoła i każdej wspólnoty.

Czy nasze wspólnoty są miejscem, w którym człowiek zraniony, zagubiony, poturbowany, może znaleźć pomoc? Czy wśród nas ubogi nie musi wstydzić się swojej biedy? Czy samotny zostanie zauważony? Czy chory może liczyć na obecność? Czy przybysz zostanie przyjęty?

Prawdziwe bogactwo Kościoła nie mieści się w skarbcach ani w kosztownych przedmiotach. Jego bogactwem są ludzie, którym potrafi przywrócić nadzieję, godność i poczucie, że nie są pozostawieni sami sobie.

Sanktuarium sumienia – gdzie Chrystus przemienia nasze życie

Święty Paweł pisze do wspólnoty w Koryncie, w której pojawiły się wątpliwości dotyczące zmartwychwstania umarłych. Apostoł odpowiada, że zmartwychwstanie Chrystusa nie jest wydarzeniem odosobnionym. Jest początkiem nowej rzeczywistości, która ma objąć całą ludzkość.

Pisze:

„Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy spośród tych, co pomarli”.

Paweł posługuje się obrazem pierwocin. W świecie biblijnym pierwociny były pierwszą częścią plonu, która zapowiadała nadejście całego żniwa. Zmartwychwstanie Chrystusa jest więc początkiem zwycięstwa życia nad śmiercią.

Apostoł zestawia następnie Adama i Chrystusa. Przez Adama na świat weszła śmierć, przez Chrystusa przychodzi życie. Chrystus rozpoczyna nowy porządek istnienia, w którym śmierć nie ma już ostatniego słowa.

I właśnie w tym kontekście pojawiają się słowa szczególnie ważne dla dzisiejszej uroczystości:

„Trzeba bowiem, ażeby królował, aż położy wszystkich nieprzyjaciół pod swoje stopy. Jako ostatni wróg zostanie pokonana śmierć”.

Zastanówmy się nad tym, co właściwie oznacza królowanie Chrystusa.

Jego panowanie nie polega na zdobywaniu terytoriów, rozszerzaniu wpływów politycznych czy podporządkowywaniu sobie ludzkich sumień za pomocą przymusu – chociaż tak przez wieki myślano, co więcej takiej metody chrystianizacji używano. Chrystus króluje, ponieważ zwycięża to wszystko, co niszczy człowieka, odbiera mu życie, godność i nadzieję.

Wzorem takiej ewangelizacji jest dla nas św. Otton z Bambergu, patron Wikariatu Generalnego w Niemczech PNKK w RP, którego obraliśmy sobie za szczególnego opiekuna naszej misji.

Ten wybitny mąż stanu, kanclerz cesarza Henryka IV, współtwórca pokoju w ramach konkordatu wormackiego (1122) oraz biskup Bambergu, który dzięki ufundowaniu ponad dwudziestu opactw zyskał przydomek „Ojca klasztorów”, był postacią głęboko związaną zarówno z kulturą niemiecką, jak i polską. W młodości przebywał na dworze księcia Władysława Hermana i prowadził szkołę katedralną w Gnieźnie, dzięki czemu doskonale opanował język polski i poznał słowiańskie obyczaje – co okazało się bezcenne, gdy na zaproszenie księcia Bolesława Krzywoustego i za zgodą Stolicy Apostolskiej wyruszył z misjami na Pomorze Zachodnie (w latach 1124–1125 oraz 1128). Jako „Apostoł Pomorzan” św. Otton wypracował nowatorską metodę pokojowej chrystianizacji, stanowczo odrzucając przymus i zbrojne nawracanie na rzecz cierpliwej perswazji, dialogu na wiecach plemiennych, hojnego wsparcia materialnego dla ubogich i wykupu jeńców, a także budowania autorytetu Kościoła i zakładanie stałych ośrodków duszpasterskich, które trwale zaszczepiły wiarę chrześcijańską na tych ziemiach.

Widzimy w Liście pawłowym, że ostatnim nieprzyjacielem jest śmierć.

A zatem Chrystus Król nie przychodzi po to, aby człowiek bardziej bał się życia. Przychodzi, aby wyprowadzić go z niewoli śmierci i przywrócić mu nadzieję.

Paweł kończy ten fragment słowami:

„Aby Bóg był wszystkim we wszystkich”.

To niezwykła perspektywa. Ostatecznym celem królowania Chrystusa nie jest triumf ludzkiej struktury, instytucji czy ziemskiej potęgi. Jest nim pełnia życia, w której całe stworzenie zostaje odniesione do Boga.

Ta wielka prawda ma również wymiar bardzo osobisty.

Bo przecież w każdym z nas toczy się walka o to, co będzie kierowało naszym życiem. Pycha, egoizm, lęk, pragnienie dominacji, nienawiść, zazdrość, chciwość i obojętność próbują zająć miejsce, które należy do prawdy, dobroci, pokoju i miłości.

I tutaj dochodzimy do sprawy niezwykle ważnej: ludzkiego sumienia – serca naszego rozważania.

Miejscem osobistej odpowiedzi człowieka na Boże królowanie jest właśnie sumienie – najtajniejszy ośrodek osoby, w którym człowiek spotyka się z prawdą i staje wobec odpowiedzialności za swoje wybory. To nasze wewnętrzne sanktuarium, w którym spotykamy się z boskim głosem.

Żaden człowiek, żadna ustawa ani żaden urząd nie może zwolnić nas z odpowiedzialności za własne decyzje. Możemy szukać usprawiedliwień, powoływać się na okoliczności, presję otoczenia czy polecenia innych ludzi. Ostatecznie jednak każdy z nas musi sam odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wybrał dobro, czy zło.

Nie oznacza to, że sumienie jest zawsze nieomylne. Może zostać zagłuszone, zniekształcone przez własne interesy, lęk, uprzedzenia i przyzwyczajenie do zła. Dlatego człowiek wierzący nie tylko powinien słuchać swojego sumienia, ale również nieustannie je formować w świetle Ewangelii.

Intronizacja Chrystusa w sumieniu oznacza właśnie gotowość, aby nie własne przekonania uczynić najwyższym prawem, lecz poddawać je prawdzie Chrystusa, prawdzie Jego Miłości, Miłości bezgranicznej.

Oznacza przestać szukać wymówek. Odrzucić wygodne usprawiedliwianie własnych błędów. Nazywać dobro dobrem, a zło złem. Mieć odwagę przyznać się do winy, naprawić wyrządzoną krzywdę i wymagać od siebie również wtedy, gdy nikt inny od nas nie wymaga.

Warto przypomnieć słowa Jana Pawła II wypowiedziane w Skoczowie w 1995 roku. Papież mówił wówczas o czasie próby polskich sumień i o potrzebie ludzi sumienia. Słyszeliśmy wówczas: Polska potrzebuje dzisiaj ludzi sumienia, a ja dodałbym: cały świat woła o ludzi sumienia, ludzi żyjących miłością bezinteresowną, dla których ważniejsze jest być niż mieć.

Wezwanie pozostaje aktualne również dzisiaj, mimo tego, że zapomnieliśmy o nauczaniu naszego Rodaka i wolimy stawiać mu pomniki, zamiast studiować jego nauczanie. Wolność nie oznacza samowoli. Nie oznacza, że wszystko, co jest zgodne z naszym interesem, automatycznie staje się dobre. Wolność wymaga odpowiedzialności, rozeznawania i odwagi stawania po stronie prawdy.

Możemy więc powiedzieć: nie wystarczy ogłosić Chrystusa Królem. Trzeba jeszcze pozwolić Mu zwyciężać w nas to wszystko, co oddala nas od Boga i drugiego człowieka.

Ukoronować Chrystusa w człowieku najmniejszym

Po czym poznamy, że ta intronizacja w naszym sercu rzeczywiście się dokonała?

Odpowiedź przynosi Ewangelia świętego Mateusza, przedstawiająca scenę Sądu Ostatecznego.

Syn Człowieczy przychodzi w chwale, zasiada na tronie i gromadzi przed sobą wszystkie narody. Jest Królem i Sędzią. Ale sposób, w jaki dokonuje sądu, zaskakuje wszystkich.

Nie pyta o bogactwo, pozycję społeczną, wpływy, tytuły ani liczbę uroczystych deklaracji złożonych na Jego cześć.

Wymienia natomiast bardzo konkretne sytuacje ludzkiej biedy: głód, pragnienie, obcość, nagość, chorobę i uwięzienie.

I wypowiada słowa, które stanowią centrum całej dzisiejszej Ewangelii:

„Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili”.

Zatrzymajmy się nad tym zdaniem.

Jezus nie mówi jedynie: pomagajcie ubogim, ponieważ tak nakazuje religia. Nie mówi też: pomagajcie potrzebującym, a otrzymacie nagrodę.

On utożsamia się z człowiekiem potrzebującym, każdym człowiekiem.

Mówi nam, że spotykamy Go właśnie tam, gdzie człowiek doświadcza głodu, samotności, odrzucenia, choroby i cierpienia.

Król Wszechświata ukrywa swój majestat pod postacią człowieka, którego świat często nie zauważa. Ten, który zasiada na tronie, jest obecny w człowieku, który nie ma nawet własnego miejsca przy stole. Pomyślmy ile razy przychodzimy obok osoby potrzebującej nie zauważając jej, ignorując, a często obrzydzając sobie jej obraz.

Zwróćmy uwagę na zdumienie ludzi stojących przed Królem. Zarówno sprawiedliwi, jak i ci, którzy zostają odrzuceni, pytają:

„Panie, kiedy widzieliśmy Cię głodnym?”.

Jedni nie wiedzieli, że pomagając potrzebującemu, służą samemu Chrystusowi. Drudzy nie zdawali sobie sprawy, że odwracając się od potrzebującego, odwracają się od Niego.

To bardzo ważna prawda. Miłość nie może być jedynie świadomym poszukiwaniem religijnych zasług. Musi stać się naturalnym owocem przemienionego serca.

Chrystus nie pyta nas wyłącznie o to, co mówiliśmy o miłości. Pyta, czy potrafiliśmy kochać.

Nie pyta tylko o to, czy broniliśmy wartości chrześcijańskich. Pyta, czy broniliśmy godności konkretnego człowieka, również tego innego, wykluczonego, obcego.

Nie pyta jedynie o to, czy uczestniczyliśmy w uroczystościach religijnych. Pyta, czy potrafiliśmy zauważyć tych, którzy czekali na naszą pomoc.

Święty Jan Chryzostom przypominał, że nie można czcić Ciała Chrystusa na ołtarzu, a jednocześnie pozostawać obojętnym wobec człowieka, z którym Chrystus sam się utożsamił.

Nie można klękać przed Najświętszym Sakramentem i odwracać wzroku od głodnego, ubogiego, chorego czy samotnego człowieka.

Nie można budować pięknych świątyń, a jednocześnie pozostawiać ludzi bez pomocy.

Nie można głosić miłości Boga, a jednocześnie pielęgnować pogardy wobec człowieka, wobec jego odmienności kulturowej czy rasowej.

Ta myśl prowadzi nas również do pierwszych wieków chrześcijaństwa.

Święty Justyn Męczennik w swojej Pierwszej Apologii, opisując życie wspólnot chrześcijańskich, wspomina, że po zgromadzeniu eucharystycznym wierni składali dobrowolne ofiary. Zebrane środki przekazywano potrzebującym: wdowom, sierotom, chorym, więźniom, przybyszom i tym, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji.

To bardzo ważne świadectwo. Eucharystia nie była oderwana od codziennego życia. Wspólnota, która gromadziła się wokół Chrystusa, potrafiła również dzielić się chlebem.

Kościół pierwszych wieków rozumiał, że liturgia i miłosierdzie nie mogą istnieć obok siebie jako dwa niezależne światy.

Ołtarz nie może być oddzielony od człowieka.

Eucharystia nie może kończyć się na liturgii.

To, co przyjmujemy od Chrystusa, powinno przemieniać sposób, w jaki traktujemy drugiego człowieka. Właśnie w Ofierze Jezusa na Krzyżu jest pryzmat, przez który powinniśmy patrzeć na świat, na każdego człowieka.

Dlatego każdy gest solidarności, każda wyciągnięta ręka do samotnego, chorego czy odrzuconego, każda obrona jego godności staje się świadectwem królowania Chrystusa.

I odwrotnie: obojętność wobec ludzkiej biedy, szyderstwo, brak szacunku jest zaprzeczeniem Ewangelii, choćbyśmy na ustach mieli najbardziej pobożne hasła.

Świat przemija, ale prawda pozostaje

Starożytni filozofowie zastanawiali się nad tym, co jest trwałe w rzeczywistości, która nieustannie się zmienia. Heraklit z Efezu, jeden z najważniejszych myślicieli starożytnej Grecji, zwracał uwagę na nieustanną zmienność świata. Rzeczywistość jest w ruchu, wszystko podlega przemianie, nic nie pozostaje w takim samym stanie.

Z jego filozofią kojarzymy znaną myśl o rzece, do której nie można wejść dwa razy w ten sam sposób, ponieważ zmienia się zarówno rzeka, jak i człowiek, który do niej wchodzi.

Heraklit nie uważał jednak świata za pozbawiony sensu chaos. Wskazywał na Logos – rozumną zasadę, która porządkuje rzeczywistość, choć człowiek nie zawsze potrafi ją dostrzec i zrozumieć.

I tutaj możemy postawić pytanie, które jest niezwykle aktualne również dzisiaj: skoro wszystko wokół nas podlega przemianom, skoro zmieniają się państwa, ustroje, społeczeństwa, ludzkie przekonania i systemy wartości, to czy istnieje coś, na czym możemy oprzeć nasze życie? Czy istnieje prawda, która nie przemija wraz z kolejnymi epokami?

Chrześcijaństwo odpowiada na to pytanie, wskazując na Boga.

Pismo Święte przypomina nam, że świat przemija, przemijają jego ambicje, potęgi i ludzkie osiągnięcia. W Pierwszym Liście świętego Jana czytamy:

„Świat zaś przemija, a z nim jego pożądliwość; kto zaś wypełnia wolę Bożą, ten trwa na wieki”.

Przemijają imperia, które wydawały się niezniszczalne. Przemijają władcy, którzy wierzyli, że ich potęga będzie wieczna. Przemijają ideologie, które obiecywały człowiekowi stworzenie doskonałego świata. Przemijają ludzkie zaszczyty, bogactwa i tytuły. Przemijają również nasze własne plany, ambicje i wyobrażenia o tym, co jest najważniejsze.

Bóg pozostaje.

W Jezusie Chrystusie Bóg objawił nam swoje oblicze. Nie jako odległa siła, nie jako bezosobowa zasada porządkująca wszechświat, ale jako Ten, który wszedł w ludzką historię, przyjął ludzkie ciało, doświadczył cierpienia i śmierci, aby otworzyć człowiekowi drogę do życia wiecznego.

Ewangelia świętego Jana rozpoczyna się słowami: „Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo”. A następnie czytamy: „A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas”.

Tutaj dostrzegamy niezwykłą różnicę między filozoficznym pytaniem starożytności a chrześcijańską odpowiedzią. Logos, o którym mówi Jan, nie jest już tylko rozumną zasadą świata. Jest Osobą. Jest Synem Bożym, który stał się człowiekiem.

I właśnie Ten, który jest Panem historii, nie wybrał dla siebie ziemskiego pałacu. Nie wybrał tronu ze złota, nie zgromadził armii, nie podporządkował sobie narodów siłą.

Jego tronem stał się krzyż.

Na krzyżu objawiła się prawdziwa natura Jego królowania. Tam, gdzie świat widział klęskę, Bóg objawił zwycięstwo miłości. Tam, gdzie człowiek widział upokorzenie, objawiła się najgłębsza godność Syna Bożego. Tam, gdzie wydawało się, że śmierć odniosła ostateczne zwycięstwo, rozpoczęło się nowe życie.

Dlatego dzisiejsze drugie czytanie nabiera jeszcze większego znaczenia. Święty Paweł mówi, że Chrystus króluje, aż zostaną pokonani wszyscy Jego nieprzyjaciele, a ostatnim z nich będzie śmierć.

To oznacza, że historia świata nie jest jedynie nieustannym cyklem przemijania. Nie jest bezsensownym następstwem narodzin i upadków, zwycięstw i klęsk. W Chrystusie historia otrzymuje kierunek i nadzieję. Zmierza ku pełni, w której Bóg będzie wszystkim we wszystkich. I właśnie dlatego Kościół w ciągu roku rozważa wszystkie wydarzenia zbawcze, od Adwentu po Krzyż, wpisując je w otaczającą rzeczywistość zmienności pór roku.

Ale ta prawda ma również konsekwencje dla naszej odpowiedzialności za świat, który pozostawimy następnym pokoleniom.

Przez dwa tysiące lat chrześcijaństwo współtworzyło kulturę i cywilizację Europy. Nie oznacza to, że historia chrześcijańskich społeczeństw była wolna od przemocy, niesprawiedliwości, błędów czy sprzeniewierzania się Ewangelii. Nie możemy idealizować przeszłości ani zapominać o ciemnych kartach naszej historii.

Ewangelia wniosła do dziejów Europy fundamentalne przekonanie o godności każdego człowieka, o wartości życia, o odpowiedzialności za słabszych, o miłosierdziu, przebaczeniu i potrzebie solidarności.

To właśnie z chrześcijańskiego przesłania wyrastały liczne dzieła miłosierdzia, szpitale, przytułki, szkoły, wspólnoty opiekujące się ubogimi, a także wielkie dzieła kultury, sztuki, muzyki i filozofii.

Historyczny Jezus, pozwala nam spojrzeć na tę sprawę jeszcze z innej strony. John Dominic Crossan swojej rekonstrukcji działalności Jezusa podkreśla znaczenie wspólnego stołu, przekraczania społecznych podziałów, przywracania godności wykluczonym i budowania relacji, w których człowiek nie jest oceniany według majątku, pochodzenia czy pozycji.

Jest to interpretacja historyczna, z którą nie wszyscy badacze muszą zgadzać się w każdym szczególe, ale zwraca ona uwagę na coś bardzo ważnego: Jezus nie głosił Królestwa Bożego jako odległej idei. Pokazywał je w konkretnych relacjach międzyludzkich. Przy stole, przy którym jest miejsce dla wykluczonych. W spotkaniu z człowiekiem chorym. W przywróceniu godności temu, którego inni odrzucili. W miłości, która nie pyta najpierw o korzyść.

Właśnie taki obraz Królestwa Bożego odnajdujemy również w dzisiejszej Ewangelii.

Dlatego pytanie o Chrystusa Króla nie jest wyłącznie pytaniem o naszą religijną przeszłość. Jest pytaniem o przyszłość.

Żyjemy w XXI wieku, w świecie wielkich przemian. Zmieniają się modele rodziny, sposób komunikowania się ludzi, relacje społeczne, technologia, gospodarka i kultura. Sztuczna inteligencja, rozwój nauki, nowe możliwości medycyny i komunikacji otwierają przed człowiekiem perspektywy, których wcześniejsze pokolenia nie mogły sobie nawet wyobrazić.

Ale postęp techniczny nie daje automatycznie postępu moralnego. Możemy dysponować coraz większą wiedzą, a jednocześnie coraz mniej rozumieć drugiego człowieka. Możemy komunikować się z całym światem, a jednocześnie pozostawać obojętni wobec samotności człowieka stojącego obok nas. Możemy tworzyć coraz doskonalsze narzędzia, a jednocześnie zapominać, do czego powinny one służyć. Potrzeba nam nieustannie spoglądać w głąb własnego sumienia, potrzeba codziennego zatrzymania się, by usłyszeć wewnętrzny głos Boga w sobie.

Jako kleryk pracowałem jako wolontariusz w jednej z tarnowskich świetlic dla dzieci i młodzieży. Pewnego dnia, mały chłopiec, który strasznie rozrabiał i wszystkim dokuczał, podszedł do mnie, żeby porozmawiać. Zaczął opowiadać o swoich problemach w szkole, w domu, rozmowa skończyła się uściskiem i słowami chłopca: Proszę księdza, warto być dobrym.

Dlatego dzisiaj stajemy przed ważnym wyborem.

Czy chcemy nadal budować świat, w którym podstawą jest godność człowieka, odpowiedzialność, solidarność, prawda i szacunek dla życia? Czy też pozwolimy, aby te wartości zostały zastąpione przez kult siły, pieniądza, skuteczności, egoizmu i nieograniczonego pragnienia dominacji?

Czy chcemy pozostać społeczeństwem, którego kulturę przez stulecia kształtowało chrześcijańskie przesłanie miłości, czy też zgodzimy się na to, aby chrześcijaństwo stało się jedynie historycznym wspomnieniem, obecnym w zabytkach, muzeach i podręcznikach?

Nie chodzi o to, aby kogokolwiek zmuszać do wiary ani narzucać wszystkim jednolite przekonania religijne. Chodzi o to, aby nie utracić tych wartości, które pozwalają nam pozostać ludźmi: szacunku dla godności każdego człowieka, solidarności ze słabszymi, odpowiedzialności za wspólne dobro i przekonania, że drugi człowiek nigdy nie może być traktowany wyłącznie jako narzędzie naszych interesów.

Chrześcijańska kultura nie przetrwa dzięki samym deklaracjom, uroczystościom. Przetrwa wtedy, kiedy będziemy nią żyć.

Nie wystarczy mówić, że Europa ma chrześcijańskie korzenie, jeśli zapominamy o chrześcijańskiej odpowiedzialności za człowieka, każdego człowieka.

Nie wystarczy bronić chrześcijańskiego dziedzictwa, jeśli nie potrafimy bronić godności tych, którzy są słabi i bezbronni.

Nie wystarczy wspominać wielkich świętych, jeśli nie chcemy naśladować ich miłości.

Cywilizacja miłości nie jest dziedzictwem, które można po prostu przejąć od poprzednich pokoleń. Jest zadaniem, które każde pokolenie musi podjąć na nowo.

I właśnie tutaj ponownie spotykamy Chrystusa Króla.

On nie żąda od nas, abyśmy zatrzymali czas, odtworzyli dawne imperia czy przywrócili dawne formy społecznego porządku. Wzywa nas, abyśmy w każdej epoce pozostawali wierni Ewangelii. Abyśmy umieli odróżniać to, co przemija, od tego, co ma wartość wieczną.

I dlatego nie pytajmy wyłącznie, jaką cywilizację pozostawimy po sobie. Zapytajmy również, czy będzie to cywilizacja, w której człowiek potrafi jeszcze rozpoznać drugiego człowieka jako brata.

Od przemiany sumienia do cywilizacji miłości

Warto zadać sobie jeszcze jedno pytanie: czy królowanie Chrystusa dotyczy wyłącznie naszego osobistego życia, czy również sposobu, w jaki budujemy społeczeństwo?

Nie możemy zamknąć Ewangelii w murach świątyni. Nie możemy ograniczyć chrześcijaństwa do prywatnych przekonań, modlitw i osobistej pobożności. Wiara ma konsekwencje dla naszego życia rodzinnego, społecznego, zawodowego i obywatelskiego.

Ale trzeba dobrze zrozumieć, na czym polega chrześcijańska obecność w świecie.

Nie polega ona na narzucaniu innym naszej wiary, na dominacji nad ludźmi o innych przekonaniach ani na zdobywaniu przywilejów pod hasłem obrony religii.

Chrześcijaństwo nie potrzebuje przymusu, aby być prawdziwe. Nie potrzebuje przemocy, aby głosić miłość. Nie potrzebuje poniżania innych, aby bronić godności człowieka.

Naszym zadaniem jest budowanie tego, co można nazwać cywilizacją miłości: świata, w którym człowiek nie jest oceniany wyłącznie według swojej użyteczności, majątku, pochodzenia, pozycji czy wpływów.

Świata, w którym słaby nie jest ciężarem, obcy nie jest zagrożeniem, chory nie jest problemem, a ubogi nie jest niewidzialny.

Cywilizacja miłości zaczyna się w rodzinie, kiedy potrafimy przebaczać. W społeczeństwie, kiedy bronimy godności drugiego człowieka. W Kościele, kiedy nie wykorzystujemy urzędu do budowania własnego prestiżu, lecz traktujemy go jako odpowiedzialność za wspólnotę.

Nie możemy głosić Chrystusa w koronie cierniowej, a jednocześnie budować wspólnot, w których człowiek jest oceniany według swojej pozycji, tytułów, majątku czy wpływów.

Nie możemy mówić o Królu, który służy, a sami szukać przede wszystkim tego, aby nam służono.

Nie możemy mówić o Ewangelii miłości, a jednocześnie pozwalać, aby nienawiść i pogarda stawały się językiem naszych codziennych relacji.

Cywilizacja miłości nie powstaje przez uroczyste ogłoszenia. Powstaje każdego dnia, kiedy człowiek wybiera dobro drugiego człowieka.

I właśnie w ten sposób możemy dawać świadectwo o Chrystusie Królu.

Nie przez zmuszanie świata, aby uznał Jego panowanie, lecz przez takie życie, aby świat mógł zobaczyć, co oznacza Jego Ewangelia.

Cicha intronizacja

Refleksja nad przemijaniem przypomina nam, że ziemskie potęgi, systemy i ludzkie korony nie są wieczne. Pozostaje Bóg, który objawił nam swoją miłość w Jezusie Chrystusie.

Nasze refleksje prowadzą do jednego wniosku: Chrystus króluje inaczej, niż wyobraża sobie świat.

Nie potrzebujemy więc dziś wielkich słów ani ziemskich koron dla Tego, który stworzył wszechświat i odkupił go własną krwią.

Potrzebujemy natomiast odwagi, aby w ciszy własnego sumienia zaprosić Go na tron naszej codzienności.

Potrzebujemy odwagi, aby pozwolić Mu zwyciężać naszą pychę, egoizm, chciwość i obojętność.

Potrzebujemy odwagi, aby nie tylko mówić o prawdzie, lecz także według niej żyć.

Potrzebujemy otworzyć oczy na człowieka, którego być może mijamy każdego dnia, nie dostrzegając w nim Chrystusa.

Bo prawdziwa intronizacja dokonuje się wtedy, kiedy człowiek pozwala, aby Ewangelia przemieniała jego myślenie, decyzje i postępowanie.

Nie pytajmy więc tylko, czy Chrystus został już intronizowany w naszych świątyniach, wspólnotach i narodowych uroczystościach.

Zapytajmy, czy znalazł już miejsce na tronie naszego sumienia.

Czy jest Królem naszych decyzji, naszych słów, naszych relacji i naszych czynów?

Czy potrafimy rozpoznać Go w człowieku głodnym, samotnym, chorym i odrzuconym?

Czy nasza wiara buduje cywilizację miłości, czy pozostaje jedynie zbiorem religijnych deklaracji?

Świat przemija, ludzkie trony upadają, a ziemskie korony tracą swoje znaczenie. Pozostaje Bóg, który objawił nam swoją miłość w Jezusie Chrystusie.

Dlatego nie pytajmy tylko, czy świat uzna Chrystusa za Króla. Zapytajmy, czy my będziemy mieli odwagę budować świat według Jego Ewangelii.

Prośmy dziś Chrystusa w koronie cierniowej, aby uwolnił nasze serca od złudzeń potęgi i bogactwa; aby dał nam sumienia wolne, prawe i odważne; aby nauczył nas służyć, przebaczać i kochać.

A przede wszystkim prośmy Go, aby otworzył nasze oczy, byśmy w każdym człowieku potrzebującym pomocy potrafili rozpoznać naszego Pana i Króla.

Bo Chrystus nie potrzebuje naszej korony. To my potrzebujemy Jego Ewangelii, aby nauczyć się, jak być człowiekiem.

MODLITWA NA ZAKOŃCZENIE

Panie Jezu Chryste,
Królu Wszechświata i Panie ludzkiej historii,
Ty nie wybrałeś złotego tronu ani ziemskiej potęgi,
lecz koronę cierniową i krzyż,
aby objawić nam, że prawdziwa wielkość rodzi się z miłości,
a prawdziwe królowanie jest służbą i ofiarą.

Przemień nasze serca i nasze sumienia.
Uwolnij nas od pychy, egoizmu, chciwości,
od pragnienia dominacji i od obojętności wobec cierpienia drugiego człowieka.
Naucz nas odróżniać to, co przemija,
od tego, co ma wartość wieczną.

Daj nam odwagę, abyśmy nie tylko wyznawali Twoje imię,
lecz także żyli według Twojej Ewangelii.
Abyśmy nie szukali własnego splendoru,
lecz potrafili służyć.
Abyśmy nie osądzali pochopnie,
lecz umieli zrozumieć.
Abyśmy nie odwracali wzroku od potrzebujących,
lecz rozpoznawali w nich Ciebie.

Błogosław naszym rodzinom, wspólnotom, Ojczyźnie i Kościołowi.
Uczyń nas ludźmi sumienia,
zdolnymi do prawdy, przebaczenia i odpowiedzialności.
Nie pozwól, aby chrześcijańskie dziedzictwo stało się jedynie wspomnieniem przeszłości.
Spraw, aby Ewangelia nadal kształtowała nasze życie,
naszą kulturę i nasze relacje.

Daj nam mądrość, byśmy potrafili budować świat,
w którym godność człowieka jest szanowana,
słaby dostaje wsparcie,

chory znajduje opiekę,
samotny otrzymuje obecność,
a potrzebujący nie zostaje pozostawiony samemu sobie.

Niech nasze życie stanie się świadectwem Twojego królowania.
Niech nasze sumienia będą miejscem Twojej obecności,

Najdelikatniejszym sanktuarium, w którym wsłuchujemy się w Twój głos,
nasze wspólnoty przestrzenią miłości,
a nasze czyny znakiem nadziei dla świata.

Króluj w nas, Panie,
nie przez przymus, lecz przez prawdę;
nie przez ziemską potęgę, lecz przez miłość;
nie przez strach, lecz przez nadzieję.

Bo Ty jesteś Królem, który oddał życie za człowieka,
i Panem, którego zwycięstwa nie pokona nawet śmierć.

Tobie chwała i panowanie na wieki wieków.

Amen.

Zapraszam do zapoznania się z informacjami o Wikariacie Generalnym w Niemczech PNKK w RP.