Językami należącymi do rodziny języków tureckich mówią różne narody, narodowości i grupy etniczne na rozległych obszarach Eurazji, od Bałkanów na zachodzie po region rosyjskiego Dalekiego Wschodu, położony nad Oceanem Spokojnym, od wybrzeży Oceanu Lodowatego aż po Zatokę Perską na południu. Jednak liczba użytkowników tych języków wynosi ledwie 200 milionów użytkowników, z czego niemal 40% stanowią dziś użytkownicy języka tureckiego z Anatolii. Ludy mówiące językami tureckimi zasiedlają bowiem w znacznej części rzadko zaludnione obszary pustyń, półpustyń, stepów, gór i borealnych lasów Eurazji. Są też dziś ludy tureckie rozproszone jako mniejszości wśród społeczności, nad którymi sprawowały kiedyś władzę. Koczownicze ludy tureckie, od pierwszego swego pojawienia się na kartach historii pod nazwą Turk w I połowie VI wieku n.e., niemal w tym samym czasie, kiedy w Europie słyszymy o Słowianach, te właśnie ludy tureckie posiadły wyjątkową zdolność do podbijania ościennych, rolniczych narodów i tworzenia mniej lub bardziej trwałych państw i imperiów. W 1969 r. turecki nacjonalista Akib Özbek stworzył koncepcję 16 wielkich tureckich imperiów w przeszłości on altı Büyük Türk Devleti:
1. Büyük Hun İmparatorluğu – Wielkie imperium Hunów 220 p.n.e.-46 p.n.e.
2. Batı Hun İmparatorluğu – imperium Zachodnich Hunów 48-216
3. Avrupa Hun İmparatorluğu – imperium Hunów Europejskich 370-469
4. Akhun İmparatorluğu – imperium Heftalitów, Białych Hunów 390-577
5. Göktürk Kağanlığı – kaganat Błękitnych Turków Türk Kağanlığı 552-745
6. Avar Kağanlığı – kaganat Awarów 565-835
7. Hazar Kağanlığı – kaganat Chazarów 651-983
8. Uygur Kağanlığı – kaganat Ujgurów 744-847
9. Karahanlı Devleti – państwo Karachanidów 840-1212
10. Gazneli Devleti – państwa Ghaznawidów 962-1183
11. Büyük Selçuklu İmparatorluğu – imperium Wielkich Seldżuków 1037-1194
12. Harezmşahlar Devleti – państwo Chorezmszachów 1097-1231
13. Altın Orda Devleti – państwo Złota Orda 1236-1502
14. Timur İmparatorluğu – imperium Timura 1368-1501
15. Babür İmparatorluğu – imperium Wielkich Mogołów w Indiach 1526-1858
16. Büyük Osmanlı İmparatorluğu – wielkie imperium osmańskie 1299-1922
0:21 – 16 wielkich tureckich imperiów
9:01 – wzajemne podobieństwo i najstarsze zabytki języków tureckich
14:24 – koncepcja rodziny ałtajskiej lub transeurazjatyckiej ligi językowej
25:07 – języki Lir i Shaz, oghur i ogólnotureckie
27:52 – bułgarski i inne języki ogurskie
30:08 – tureckie języki syberyjskie
37:45 – oghuz – seldżucki i osmański
42:48 – kipczackie języki – tatarski
47:40 – karłuckie języki
49:58 – khalaj
51:05 – etymologia Türk i zasięg Turków starożytności
54:10 – poszukiwana zaginionych Turków
Jeżeli podoba Ci się podcast INTERPRETACJE możesz go wesprzeć w serwisie Patronite.pl: 👉 https://patronite.pl/podcastinterpretacje
👉https://suppi.pl/interpretacje
Albo postawić symboliczną kawę w serwisie Buycoffee.to: 👉 https://buycoffee.to/podcastinterpretacje
Autor: prof. Gościwit Malinowski
Profesor w Instytucie Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego; więcej na blogu:
http://hellenopolonica.blogspot.com oraz na stronie:
https://wroc.academia.edu/GosciwitMalinowski
Zostaw komentarz