Donald Tusk powiedział: „Okręty zostały spalone. Zostawiliśmy je na plaży. I tak jak kiedyś Cortés, idziemy wyłącznie do przodu”.

REKLAMA

To zdanie brzmi jak deklaracja politycznej determinacji. Ale ma również drugie, znacznie bardziej niepokojące znaczenie. Oznacza bowiem, że ktoś łamie prawo, konstytucję i świadomie odcina sobie drogę odwrotu. Nie dopuszcza możliwości wycofania się, nawet jeśli obrany kierunek prowadzi do katastrofy.
W historii i mitologii znajdziemy trzy symbole, które doskonale opisują ten mechanizm.
Pierwszy to Hernán Cortés i spalone okręty. Według opowieści konkwistador, docierając do Meksyku, pozbawił swoich żołnierzy możliwości powrotu. Nie mieli już dokąd uciekać. Pozostała im tylko walka.
Drugi symbol to Rubikon. W 49 roku przed naszą erą Juliusz Cezar przekroczył tę rzekę na czele swoich legionów. Wiedział, że łamie porządek Republiki Rzymskiej i rozpoczyna wojnę domową. Od tej chwili nie było już zwykłego powrotu do wcześniejszego układu politycznego. Stąd słynne powiedzenie: „Kości zostały rzucone”.
Trzeci symbol pochodzi z mitologii greckiej. To Styks, rzeka oddzielająca świat żywych od krainy umarłych. Jej przekroczenie oznaczało wejście do świata, z którego nie było zwyczajnej drogi powrotnej.Dlaczego przywołuję te trzy obrazy właśnie dzisiaj?
Bo polska polityka znalazła się w sytuacji, w której coraz trudniej oddzielić walkę o władzę od sporu o granice państwa prawa.
Przejęcie kontroli nad mediami publicznymi, działania dotyczące Trybunału Konstytucyjnego i Krajowej Rady Sądownictwa, a także kolejne konflikty wokół konstytucyjnych kompetencji prezydenta wywołały to przykłady drastycznego łamania prawa.
Teraz słyszymy o konieczności politycznego „przełomu” wobec prezydenta Karola Nawrockiego. Bartłomiej Sienkiewicz publicznie używa nazistowskiej retoryki. Równocześnie narastają obawy o przyszłość niezależnych mediów, w tym Telewizji Republika. Pojawiają się również pytania o granice ingerencji państwa w wolność słowa.
Jeżeli ktoś uznał, że można bez końca przesuwać granice prawa, ignorować konstytucyjne wątpliwości i traktować instytucje państwa jak polityczne zdobycze, powinien pamiętać o jednej rzeczy.
Spalone okręty nie dają bezkarności.
Przekroczenie Rubikonu nie unieważnia odpowiedzialności.
A Styks nie jest przepustką do wiecznego immunitetu.
W demokratycznym państwie nikt nie stoi ponad Konstytucją. Ani premier, ani minister, ani większość parlamentarna. Ostatnie słowo nie należy do tych, którzy spalili okręty.
Należy do obywateli, do WAS. Czy macie jeszcze cierpliwość do tej bandyckiej zbieraniny od Tuska?