Jeśli premier Donald Tusk twierdzi, że „fabryki już produkują pod program SAFE”, to znaczy, że musi za tym stać coś więcej niż konferencyjna deklaracja. W państwie prawa produkcja uzbrojenia na potrzeby programu państwowego nie odbywa się „na słowo honoru”, ani – mówiąc kolokwialnie – „na gębę”.

REKLAMA

Po pierwsze: podstawa prawna i finansowa.
Każdy program państwowy wymaga decyzji rządu, odpowiedniego resortu albo agencji wykonawczej. Musi istnieć dokument określający zakres programu, jego finansowanie oraz podmiot odpowiedzialny za realizację. Bez tego nie ma ani zamówienia, ani środków publicznych, ani odpowiedzialności.

Po drugie: procedura zakupowa lub jej szczególny odpowiednik.
W Polsce obowiązuje Prawo zamówień publicznych, a w sprawach obronnych dodatkowo przepisy szczególne wynikające z ustawy o obronie Ojczyzny. Owszem, w sektorze obronnym stosuje się tryby bardziej elastyczne – negocjacje bez ogłoszenia czy zamówienia z wolnej ręki – ale to wciąż pozostawia ślad w dokumentach: decyzjach, notach negocjacyjnych, protokołach i uzgodnieniach.

Po trzecie: umowa z producentem.
Bez kontraktu lub choćby umowy ramowej żadna poważna fabryka nie rozpoczyna produkcji na własny koszt, licząc wyłącznie na polityczną deklarację. Przemysł zbrojeniowy działa w oparciu o zamówienia, harmonogramy i gwarancje finansowe. Tak funkcjonuje każdy duży kontrakt – od amunicji po systemy rakietowe.

Dlatego sprawa jest w gruncie rzeczy prosta.
Jeżeli rzeczywiście trwa produkcja w ramach programu państwowego, to gdzieś istnieją dokumenty: decyzje, umowy, harmonogramy produkcji, zobowiązania finansowe.

I właśnie dlatego naturalne pytanie brzmi: gdzie one są?

Jeżeli premier mówi o realnej produkcji, to nie powinno być problemu z przedstawieniem podstawowych dokumentów potwierdzających tę deklarację. Transparentność w sprawach publicznych nie jest fanaberią opozycji ani dziennikarzy – to element elementarnej odpowiedzialności w państwie demokratycznym.

Posłowie powinni więc zrobić to, do czego zostali powołani: zażądać dokumentów. Nie tweetów, nie konferencji, nie deklaracji. Dokumentów.

Bo jeśli ktoś naprawdę twierdzi, że wielkie zakłady przemysłowe rozpoczynają produkcję uzbrojenia bez decyzji państwa, bez kontraktu i bez finansowania – to nie opisuje rzeczywistości. Opisuje bajkę.