XII wieczne wędrówki pasterzy z południa Europy zaowocowały niezliczonym nazewnictwem miejscowości, wsi, przysiółków i innych punktów terenowych Beskidu Małego. Po pierwsze Walasi, którzy mimo, że przybyli z Wołoszczyzny to nazwa, która przylgnęła do tych ludzi, gdyż spędzali swe życie na nieustannej wędrówce, a więc były i konie. A koń to wałach. Byli też tacy co zajmowali się hodowaniem świń. Z rumuńskiego porc = świnia, stąd porciaki dały Praciaki (przysiółek Rzyk, również nazwiska).
Wiele znanych nam nazw powtarza się po stronie słowackiej, na Węgrzech, czy w Rumunii. Podstawowe słowa to Beskid, Magura, Kiczera, Cyrhla…
Słowacy śpiewają kolędę…”Pasli ovce valasi – pri betlemskom szalasi”.
Strój górala żywieckiego jest podobny do słowackiego.
Lachowice mogło oznaczać, że mieszkają tam Lachy (czyli Polacy).
Inne typowe dla tamtego języka nazwy to Zembrzyce, Zubrzyca, Biała (poch. od Bela), Leszczyny (Lescenovo), góra Handzlik (Hanslovo), Jeleśnia (Jolesia), Krzeszowice (Keresovce), Bystra, Ponikwa, Kozy, Koziniec, Kocoń (miejsce kocenia się, czyli owczego porodu), Kacina (rum.=stajnia, chlew) i Kocierz (może poch. ze słowackiego chotar=granica), Roczyny (rum. raceny=zimny), Koszarawa (koszar-zagroda dla zwierząt).
Słowo województwo pochodzi od wojewody, a to od wojdy – walaskiego przywódcy.
Wszelkie Upalenice, Palenice, Żary, Żarki świadczą o miejscach wypalenia lasu.
Księga sądowa dla wsi Ponikiew, Koziniec i Kaczyna wymienia w 1772 r. osobę zmarłego Marcina Wiercimaka, po którym została ćwiarcizna zarębku dziedziczonego po wojewodzie walaskim….
Inna ciekawostka; 2 sierpnia 1603 r. na barwałdzkiej górze Żarek odbyła się uroczystość położenia kamienia węgielnego pod klasztor bernardyński. Starym zwyczajem Mikołaj Zebrzydowski wrzucił pod kamienie kilka monet i pierścieni…Następnej nocy banda walaskich górali to odkopała.
Tekst opracowałem na podstawie książki Józefa Putka „Miłościwe pany i krnąbrne chłopy włościany”.
Zdjęcia własne.
Zostaw komentarz