Prolog

Wczorajsze wotum nieufności wypadło jak plomba z zęba. Miało zaboleć Donalda Tuska, a odsłoniło ubytki u wnioskodawców. Pacjent został na fotelu, lekarz ogłosił powodzenie zabiegu, a personel rozpoczął poszukiwania większości parlamentarnej. Podobno jeszcze przed operacją ktoś ją widział.

Mateusz Morawiecki postanowił odwołać rząd. Zamiar szlachetny, rozmach państwowy, przygotowanie arytmetyczne pozostawiono Opatrzności. Za wnioskiem zagłosowało 200 posłów, przeciw — 242. Niestety, marszałek nie doliczył punktów za intencje, dramaturgię i przekonanie autora o doniosłości chwili. Polska demokracja nadal cierpi na bezduszną przewagę liczb nad konferencjami prasowymi. 

Na premiera wystawiono Marka Jurka. Człowieka kulturalnego, doświadczonego, obdarzonego powagą, którą naprawdę trudno zakwestionować. Powierzono mu zatem zadanie szczególne: miał własną reputacją pokryć deficyt politycznych uzgodnień. To trochę tak, jakby zaprosić wybitnego pianistę na koncert, zapominając zamówić dla niego fortepian. Artysta znakomity, publiczność gotowa, pozostaje tylko przekonująco zagrać na stojaku.

Marek Jurek mógłby być twarzą porozumienia, gdyby takowe porozumienie istniało. Tymczasem wyglądało to tak, jakby najpierw zamówiono tabliczkę na drzwi gabinetu, a potem rozesłano pytanie, czy ktoś przypadkiem nie ma wolnej większości. Najlepiej z dostawą tego samego dnia. Bez faktury, bo sprawa państwowa.

Posłów gotowych odejść od Donalda Tuska należałoby wcześniej znaleźć, przekonać i uzgodnić z nimi warunki. Szczególnie tych, którzy mogliby szukać politycznej przyszłości poza obecną koalicją. Ale to praca niewdzięczna: rozmowy, cierpliwość, zobowiązania. Nie ma mównicy, kamera przeszkadza, a sukcesu nie da się ogłosić, zanim ktokolwiek się zgodzi. Znacznie wygodniej wystawić kandydata i poczekać, aż historia przyprowadzi mu posłów.

Zbigniew Bogucki zapewne inaczej rozłożyłby akcenty w starciu z Donaldem Tuskiem. Mógłby przynajmniej utrudnić premierowi urządzenie sobie popołudniowego kabaretu. Ale nawet najostrzejsza riposta nie głosuje. Kandydat musi mieć za sobą ludzi, którzy w decydującym momencie nacisną właściwy przycisk. Oklaski można dostać za darmo. Za zmianę większości ktoś zawsze wystawia polityczny rachunek.

Donald Tusk tymczasem dostał mównicę, przeciwnika i dogodną okazję do przypomnienia mu własnych rządów. Skorzystał z kompletu. Kpił, rozliczał poprzednika, przywoływał prokuraturę i sądy. Miał odpowiadać za swój gabinet, a mógł urządzić przesłuchanie byłemu premierowi. Organizatorzy zapewnili salę i transmisję. Brakowało tylko podziękowań dla sponsora wydarzenia. 

Do naszego krzywego lustra doprośmy jeszcze Jacka Murańskiego, w roli nadwornego błazna od opowieści nadzwyczajnych. W tym satyrycznym gabinecie objąłby Ministerstwo Sensacji, Domysłów i Dalszych Szczegółów. Resort pracowałby całą dobę: rano rewelacja, w południe rozwinięcie, wieczorem zapowiedź rzeczy tak potężnych, że z troski o państwo chwilowo nie można ich ujawnić. Dowody przyjmowano by w środy, o ile nie kolidowałoby to z występem.

Taki minister byłby bezcenny. Kiedy rzeczywistość nie współpracuje, zawsze może dostarczyć nową. Kiedy liczby się nie zgadzają, opowie o kulisach. Kiedy ktoś zapyta o źródło, zrobi minę człowieka, który wie za dużo. W politycznym teatrze to niemal kompetencja konstytucyjna. Niestety, sejmowy licznik ma ograniczone zainteresowania artystyczne. Nie wzrusza go mina, nie onieśmiela tajemnica, nie przekonuje zapowiedź przełomu. Dwieście pozostaje dwustoma. Można podnieść głos, lecz wynik od tego nie rośnie. Próbowano wielokrotnie.

Po głosowaniu Mateusz Morawiecki ogłosił, że opadły maski. I rzeczywiście: ujawniono wstrząsający fakt, że koalicjanci chcą zachować własny rząd. Odkrycie tej skali powinno trafić do podręczników negocjacji, najlepiej do rozdziału o rzeczach, które wypada ustalić przed rozpoczęciem negocjacji. 

Przegrane głosowanie można oczywiście przedstawić jako sukces moralny. To najtańsza waluta w polityce: emituje się ją bez ograniczeń, przyjmuje głównie we własnym gronie i nie można za nią kupić nawet jednego dodatkowego mandatu. Za to świetnie wygląda na tle flag.

Czy Donald Tusk musiał tę operację potajemnie reżyserować? Nie ma podstaw, żeby to twierdzić. Zresztą po co zatrudniać reżysera, kiedy przeciwnik sam przynosi scenariusz, ustawia światło i zaznacza kredą miejsce, w którym zamierza się przewrócić? Wystarczy przyjść punktualnie.

Epilog

Plomba leży na podłodze. Donald Tusk pokazuje zęby. Autor zabiegu zapowiada dalsze leczenie, a pacjenci zastanawiają się, kto właściwie komu wystawi rachunek.

A niejaki Sławomir Neumann może w tej satyrycznej scenie spać spokojnie. Jak mówi stara zasada chemii politycznej: gdzie nie ma zasad, tam są kwasy. A te muszą trzymać się razem.

P.S.

— Bogusławie, oglądałeś kiedyś Muppet Show w wersji parlamentarnej?
— Tak. Gdy orzeł przemawiał, za jego plecami kradziono na bezczelnego.
— A w realu?
— Poczekają, aż skończy przemówienie.
— Tyle kultury?
— Żeby zdążył jeszcze podziękować.
— A zostało tam coś do ukradzenia?
— Rzeczpospolita…