Wszystko szło jak z płatka. Trybunał przejęty, gabinety obsadzone, pieczątki przybite, praworządność ogłoszona, zwycięstwo odtrąbione. Premier uznał sprawę za zamkniętą, więc pozostało już tylko rozdać nagrody i wypłacić honoraria. I tutaj wydarzyła się rzecz doprawdy skandaliczna.
Narodowy Bank Polski postanowił zapytać, kto właściwie ma prawo dysponować pieniędzmi Trybunału Konstytucyjnego. Po czym wstrzymał wszystkie przelewy. Jak widać, można zdobyć twierdzę, zawiesić sztandar zwycięstwa i ogłosić nową epokę. Gorzej, kiedy okazuje się, że klucze do kasy nie pasują.
Bo Trybunał nadal nie ma niekwestionowanego, pełnego składu. Pięcioro sędziów wybranych przez Sejm nie złożyło ślubowania przed Prezydentem RP, a prawne skutki ich późniejszych działań pozostają przedmiotem sporu. Ale od czego twórcza interpretacja prawa?
Anna Korwin-Piotrowska i jej ośmioosobowe zgromadzenie znaleźli sposób na kworum, odsunęli Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego, po czym przystąpili do urządzania Trybunału na nowo.
Sąd Najwyższy uchylił jednak zarządzenia o przerwie w czynnościach obu sędziów. Zrobiło się niezręcznie. Zwłaszcza że bank, w odróżnieniu od polityków, nie zadowala się oświadczeniem, że wszystko jest legalne. Chce jeszcze wiedzieć, kto może podpisać przelew.
Minister Żurek dostrzegł w decyzji NBP anarchizację państwa. Cóż za piękna diagnoza! Kiedy jedni kwestionują uprawnienia dotychczasowego kierownictwa Trybunału, mamy przywracanie praworządności. Kiedy bank kwestionuje możliwość wykonywania sprzecznych dyspozycji finansowych, zaczyna się anarchia.
Tymczasem Bogdan Święczkowski deklaruje gotowość zatwierdzania legalnych wypłat dla pracowników, a Anna Korwin-Piotrowska zapewnia, że pieniądze zostaną wypłacone. Na razie jednak przelewów nie realizuje się po żadnej stronie. Oto praworządność w wydaniu eksperymentalnym: wszystko działa, z wyjątkiem tego, co powinno. A zwykli pracownicy Trybunału, którzy żadnej rewolucji nie organizowali, mogą teraz zastanawiać się, czy polityczne zwycięstwa da się wymienić w sklepie na chleb.
Największy optymista urzęduje jednak w Kancelarii Premiera. Donald Tusk oznajmia, że sprawa jest zamknięta i nie zamierza rozmawiać o niej z Prezydentem RP. Znakomita metoda rozwiązywania kryzysów! Wystarczy ogłosić ich zakończenie. Gdyby tak samo działała medycyna, lekarz mógłby uznać pacjenta za zdrowego, zamknąć gabinet i udać się na urlop.
Problem w tym, że premier, odmawiając politycznego dialogu w tak poważnej sprawie, nie wystawia świadectwa wyłącznie sobie. Wystawia je również państwu, którym kieruje. A potem obraz Polski wędruje za granicę, przepuszczany przez krzywe zwierciadła politycznych narracji i medialnych uproszczeń. Im mniej faktów, tym więcej pewności siebie. Im większy bałagan, tym głośniejsze zapewnienia, że wszystko jest pod kontrolą.
Tymczasem Polska to nie tylko Warszawa, gabinety i konferencje prasowe. To także ulice, na których ludzie powinni czuć się bezpiecznie. Niedawna tragedia w Krakowie i Ostrowcu Świętokrzyskim, która pochłonęła dziewięć istnień ludzkich, brutalnie przypomniała, jaką cenę może mieć nieskuteczna ochrona obywateli. Nie ma podstaw, by łączyć te zbrodnie przyczynowo ze sporem o Trybunał.
Ale wolno zapytać, czy państwo, którego elity potrafią tygodniami walczyć o urzędy, stanowiska i kompetencje, wykazuje podobną determinację w zapobieganiu zagrożeniom dla życia obywateli. Bo człowiek nie potrzebuje państwa po to, żeby oglądać triumfalne konferencje ministrów. Potrzebuje go przede wszystkim po to, żeby bezpiecznie wrócić do domu.
I tak oto dochodzimy do końca kolejnego aktu politycznej komedii. Aktorzy znakomici, dekoracje kosztowne, publiczność przymusowa, rachunek tradycyjnie wystawiony podatnikom. Premier ogłosił koniec przedstawienia, choć kurtyna wciąż nie opadła, a kasa pozostaje zamknięta. Politycy przeminą, ministrowie odejdą, samozwańczy zwycięzcy zostawią po sobie sterty dokumentów i wspomnienia przemówień.
Polska — miejmy nadzieję — przetrwa. Ale nie można bez końca robić z państwa teatru absurdu i oczekiwać, że obywatele będą jeszcze kupować bilety. Bo choć na scenie wszystko podobno gra, za kulisami trwa remanent. Kasy nie ma, odpowiedzialności nikt nie chce, a rachunek jak zwykle zapłacą ci, których nawet nie zaproszono na przedstawienie.
Zamknięte do odwołania. Remanent.
Zostaw komentarz