Dziś rocznica zawiązania konfederacji barskiej 29 lutego 1768 r. Rocznicę tę możemy więc obchodzić tylko raz na cztery lata.

Jedno z najbarwniejszych wydarzeń w historii Polski. Pięcioletnie niemal powstanie narodowe przeciw rządom rosyjskim w Rzeczypospolitej. I zarazem zapowiedź tego, co będzie następować w kolejnych 250 latach dziejów Polski.

1. Konfederacja to właściwe przejście od dawnego narodu szlacheckiego do nowoczesnego narodu polskiego. Konserwatyści ultrakatoliccy i wolnościowi reformatorzy wspólnie przeciw ingerencji sił obcych.

2. Arcykatolicki ruch niepodległościowy wspierany sercem przez muzułmańską Turcję i odrzucony przez papieża Klemensa XIV, który wsparł marionetkowego króla Stasia. Turcy wypowiadają wojnę Rosji w obronie wolności w Polsce. Rzadko kiedy w historii ktokolwiek wypowiadał wojnę naszym wrogom w naszej obronie. Od tego czasu datuje się niezachwiana przyjaźń polsko-turecka. Wojnę Turcy niestety przegrali, Rosja zabrała im tereny nad Morzem Czarnym tzw. Noworosję z Odessą włącznie.

3. Perfidia naszego „sojusznika” Austrii, która gości Generalność konfederacji w Preszowie (początek bratankowstwa Polaków i Górnych Węgrów) i Cieszynie. A zarazem anektuje spiskie, potem czorsztyńskie, nowotarskie i sądeckie, zanim jeszcze dogada się w sprawie I rozbioru.

4. Pięcioletnie powstanie pełne aktów bohaterstwa, sprytu bitewnego i taktycznego oraz porażającej nieudolności i nieporadności strategicznej i politycznej.

5. Cyniczne wykorzystanie kwarantanny z powodu zarazy do przecięcia kraju na pół przez Prusaków.

6. Koliszczyzna, rzeź Polaków, Żydów, ruskich unitów ze strony prawosławnej czerni i kozaczyzny. Ruch rozpętany przez Rosję i utopiony we krwi przez Rosję.

7. Dwa plemiona w Polsce niezłomnie niepodległościowe i ugodowo jurgieltnicze, oba przegrane.

8. Pierwsza masowa emigracja z Polski. Nawet do USA jak Kazimierz Pułaski i na Madagaskar jak Maurycy Bieniowski.

Przerabiamy wciąż na nowo te doświadczenia konfederacji barskiej. W sumie mało znanej. Może dlatego, że ma taką nieszczęsną rocznicę. 29 lutego.

* * *

Obraz: Marszałek konfederacji Michał Hieronim Krasiński negocjuje z jedynym wówczas prawdziwym sojusznikiem Polski.

Autor: prof. Gościwit Malinowski
Profesor w Instytucie Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego; więcej na blogu:
http://hellenopolonica.blogspot.com  oraz na stronie:
https://wroc.academia.edu/GosciwitMalinowski