Na uporządkowanym i odnowionym (przez osoby prywatne Tomasz M Muskus, Bartosz Piasecki) grobie sześciu na cmenatrzu St. Mary’s Kensal Green w Londynie są już widoczne imiona i nazwiska wszystkich pochowanych. Ale tak jak pisałem wcześniej – bez dat, bez funkcji.
W administracji cmentarza uzyskaliśmy jeszcze w 2023 roku jedynie daty i głębokość pochówków.
Z metryk zgonów, które pozyskałem, można się dowiedzieć kiedy nastąpił zgon, pod jakim adresem oraz na co zmarł pacjent. Ale specyfika anglo-walijska jest taka, że w tych dokumentach nie ma informacji czyj syn lub córka (nie licząc zgonów dzieci), gdzie i kiedy kto się rodził.
Zatem wchodzimy do drugiego etapu gry – znacznie trudniejszego (mając w pamięci, że Wójcik jest jasny i oczywisty, a Rutkowski już rozpoznany).

REKLAMA

*****
Trzeba jeszcze i to wiedzieć, że tenże grób 936 RS jest odnotowany w bazie Komisji Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów jedynie jako miejsce pochówku chorążego Walentego Wójcika – polskiego wojskowego na czynnej służbie, który zmarł w czasie wojny. Bez nawet zająknięcia się, że był on ofiarą niemieckich nalotów.

A także i to, że w dniu 13 września 1940 r. (w alternatywnej wersji 17 września) niemiecka bomba spadła na dom przy 175 Adelaide Road (niedaleko stacji kolejki Swiss Cottage). Wiemy już, że w tym domu zginęło dwóch Polaków – Stanisław Worytko oraz Władysław Sowiński. Z nieznanych powodów szczątki obu rozdzielono – Worytko leży na Hampstead i podlega opiece Komisji, zaś Sowiński był pierwszym pochowanym w grobie 6 na St. Mary’s Kensal Green i nie podlega. Przy czym wedle bazy Komisji – Sowiński ma leżeć w nieoznaczonym miejscu na… Hampstead!
Sprawa okazuje się jeszcze ciekawsza – bo ta bomba zabiła łącznie 12 osób. Oprócz znanych nam dwóch Polaków było jeszcze 8 poddanych brytyjskich (5 z Anglii, 1 z Ulsteru, 1 z Afryki Południowej, 1 z Nowej Zelandii) oraz dwóch Czechów – Jan Jancek i Hynek Bublik.
Cześć z tych ofiar ma swe upamiętnienia na Hampstead. Ale nie wszystkie – skoro np. Hinemoa Rosieur, nowozelandzka śpiewaczka operowa, która zginęła wówczas w tym domu, została pochowana na anglikańskim East Finchley.

*****
Nie wchodząc w szczegóły, jak do tego wszystkiego doszedłem – moje ustalenia są takie:

Władysław Sowiński, syn Józefa i Marcjanny z d. Skowronek, ślusarz
*15.08.1880 Chrość, par. Brzezie (koło Niepołomic)
+13/17.09.1940, 175 Adelaide Road, Londyn

Walenty Wójcik, syn Idziego i Balbiny z Mrozińskich, chorąży WP
*4.02.1893 Trzebce, par. Wielgomłyny
+17.10.1940 St. George’s Hospital, Londyn

Mieczysław Rutkowski, syn Władysława, attache honorowy RP
*1854 okolice Nowogródka
+28.03.1941 Ladbroke Hotel, Ladbroke Gardens, Londyn

Stanisław Barta, syn Franciszka i Eleonory z d. Niemiec, elektryk
*4.03.1901 Kraków, Św. Szczepan
+27.04.1941 French Hospital, Sheftesbury Avenue, Londyn

Józef Fedak, syn Stanisława i Teresy z d. Putera, st. szer. PSP
*17.02.1914 Borysław
+7.05.1941, 30 Twickenham Road, Isleworth

Jan Bartkiewicz, syn Wilhelma i Rozalii z Kotońskich, plut. PSP
*29.10.1904 Nadwórna
+16.11.1941 French Hospital, Sheftesbury Avenue, Londyn

Wieczny odpoczynek racz im dać Panie.

Embassy of the Republic of Poland in London Instytut Pamięci Narodowej Archiwum Akt Nowych