W kraju, w którym każda większa historia gospodarcza prędzej czy później ląduje w politycznej młocarni, nie chodzi już o prawdę – chodzi o narrację. Najnowsza odsłona? Kryptowaluty, dawne BitBay, dzisiejsze Zondacrypto, i grube oskarżenia rzucane w przestrzeń publiczną jak konfetti.

REKLAMA

Bo przecież najłatwiej jest powiedzieć: „mafia”, „rosyjskie pieniądze”, „nasze służby wiedzą”. Najtrudniej – pokazać dowody. A bez dowodów zostaje tylko echo: głośne, chwytliwe i politycznie użyteczne.

Jeśli państwo rzeczywiście „wie”, to dlaczego obywatele widzą jedynie przecieki, sugestie i medialne wrzutki? Gdzie są postępowania, akty oskarżenia, konkret? Państwo prawa nie działa na zasadzie: „uwierzcie nam, bo tak”. Państwo prawa działa na zasadzie: „oto materiał dowodowy – sprawdźcie”.

Z drugiej strony mamy rynek krypto – sektor, który od początku funkcjonował na pograniczu regulacji, z naturalną skłonnością do chaosu, ryzyka i, nie oszukujmy się, różnych szarych stref. To nie jest branża dla naiwnych. Ale właśnie dlatego wymaga chłodnej głowy i instytucji, które działają, a nie opowiadają.

Politycy zaś – niezależnie od tego, czy nazywają się Donald Tusk– powinni wiedzieć jedno: każde słowo o „mafii” bez pokrycia to nie tylko cios w konkretną firmę, ale w wiarygodność państwa jako całości. Bo jeśli dziś rzuca się takie oskarżenia bez finału, to jutro nikt nie uwierzy nawet wtedy, gdy zagrożenie będzie realne.

Problem nie polega więc na tym, czy ktoś kiedyś założył giełdę w 2014 roku. Problem polega na tym, czy Polska jest w stanie oddzielić fakty od politycznej amunicji. Czy instytucje działają, czy tylko mówią, że działają. Czy obywatele dostają prawdę – czy tylko kolejną historię do podziału na „naszych” i „ich”.

Bo państwo, które żyje z insynuacji, prędzej czy później samo staje się jedną wielką insynuacją.

Warto też pamiętać o szerszym tle. Giełda powstała w 2014 roku, w czasie gdy rządził Donald Tusk – w okresie, który określamy jako czas „resetu” w relacjach z Rosją. I choć samo zestawienie tych faktów niczego jeszcze nie przesądza, pokazuje ono coś innego: jak łatwo dziś buduje się polityczne narracje na bazie chronologii, zamiast na bazie dowodów.

Jeżeli ktoś chce wyciągać z tego wnioski, powinien najpierw odpowiedzieć na proste pytanie: czy mamy do czynienia z realnymi ustaleniami służb i materiałem dowodowym, czy tylko z próbą dopasowania historii do aktualnej potrzeby politycznej. Bo państwo poważne nie operuje skojarzeniami – operuje faktami.