Ludobójstwo banderowskie na Wołyniu

Pierwsza fala ludobójstwa banderowskiego na Wołyniu rozpoczęła się w marcu 1943 r. i miała początkowo charakter „punktowy” — atakowano wybrane polskie wsie i osady, dokonując wyjątkowo okrutnych mordów, aby wywołać panikę wśród ludności polskiej i zmusić ją do ucieczki.
Pierwszym obszarem masowych zbrodni były przede wszystkim powiat sarneński i powiat kostopolski. Tam OUN-UPA rozpoczęła systematyczną akcję wyniszczania polskiej obecności na Wołyniu.
Kulminacją tej pierwszej fazy była masakra w Janowa Dolina w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 r., gdy spalono osiedle i zamordowano setki mieszkańców, często żywcem w płonących domach.
Celem pierwszej fali było:
zastraszenie Polaków,
rozbicie lokalnej samoobrony,
wywołanie masowej ucieczki ludności,
przygotowanie gruntu pod późniejszą akcję całkowitej eksterminacji.
Latem 1943 r. terror punktowy przekształcił się już w otwarte masowe ludobójstwo obejmujące całe powiaty Wołynia, którego symbolem stała się Krwawa Niedziela.

REKLAMA

O autorze: Klaudiusz Wesołek

Polski prawnik, dziennikarz, felietonista i były działacz opozycji antykomunistycznej. Urodzony w 1968 roku w Gdańsku, dojrzewał w cieniu schyłkowego PRL-u, w czasach, gdy bunt wymagał odwagi większej niż dziś można sobie wyobrazić. Już jako licealista związał się z Federacją Młodzieży Walczącej i Ruchem „Wolność i Pokój”, współorganizując happeningi, manifestacje i akcje solidarnościowe, kolportując podziemne wydawnictwa oraz wspierając strajkujących robotników Stoczni Gdańskiej podczas wydarzeń roku 1988. Za działalność opozycyjną był wielokrotnie zatrzymywany, represjonowany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz studiów z zakresu ochrony środowiska i prawa międzynarodowego w Bratysławie i Seattle. Pracował m.in. dla administracji państwowej i instytucji publicznych, jednak przez całe życie pozostawał przede wszystkim człowiekiem niezależnym — wiernym ideałom wolności, obywatelskiego nieposłuszeństwa i prawa do własnego głosu. Jako autor łączy historyczną refleksję z ironią, humorem i pamięcią o świecie pogranicza kultur. Jest autorem powieści „Przygody Heli. Saga Wojenna i Powojenna” oraz „Wańka z Doliny Pulwy”, a także opowiadań z cyklu „Wszak i Kloc”, w których groteska miesza się z polityczną satyrą i słowiańskim klimatem. Publikuje również felietony kresowe oraz artykuły poświęcone historii i współczesnym interpretacjom idei Międzymorza — widzianego nie tylko jako projekt polityczny, ale także jako wspólnota pamięci, kultur i doświadczeń Europy Środkowo-Wschodniej. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.