We wrześniu wspominamy wybuch II wojny światowej. Zakorzeniło się przekonanie, że w 1939 r. Wojsko Polskie było marnie uzbrojone. Realizowano program modernizacji i rozbudowy armii (plan 1936-1942), co nie zostało zakończone z racji wybuchu wojny we wrześniu. Jednak już w 1939 r. siły zbrojne miały uzbrojenie i wyposażenie jakościowo porównywalne do armii niemieckiej i często dużo lepsze niż armia sowiecka. Problemem była ilość uzbrojenia, ale II Rzeczypospolita nie mogła mieć tak wielkiego potencjału jak jej wrogowie, Niemcy i Rosja.
……………………
Pistolet maszynowy
W listopadzie 1937 r. zdecydowano o wprowadzeniu na uzbrojenie WP pistoletów maszynowych. W 1938 r. w Fabryce Karabinów w Warszawie inżynierowie P. Wilniewczyc i J. Skrzypiński skonstruowali pistolet maszynowy o nazwie Mors (łac. Śmierć).
Cechy broni: lufa wytrzymała, ciężka, szybko wymienna w warunkach bojowych; w bardzo prosty sposób można go było rozłożyć. Charakteryzował się duża odpornością na zanieczyszczenia i bardzo małą wrażliwością na przegrzewanie.
Łatwy i błyskawiczny wybór rodzaju ognia pojedynczy-ciągły ze względu na dwa osobne spusty; zasięg 400 m; bardzo dobra celność, bardzo dobre zabezpieczenie przed przypadkowym strzałem. Pocisk cechowała duża siła przebicia – z odległości 300 m przebijał drzewo o grubości 13 cm. Był zasilany z dwurzędowego magazynka o pojemności 25 nabojów, po wyczerpaniu naboi, magazynek odłączał się automatyczne, a po włożeniu nowego broń była od razu gotowa do strzału.
„Mors” pod względem obsługi, niezawodności, celności przewyższał znane zagraniczne pistolety maszynowe. W końcu 1939 r. zamierzano podjąć produkcję seryjną broni po przeprowadzeniu ostatecznych testów w warunkach polowych. W tym celu 50 „Morsów” rozdzielono pomiędzy kilka oddziałów, z zaleceniem (spodziewano się wybuchu wojny), aby nie wpadły w ręce Niemców.
…..
Na pocz. 1939 r. podjęto też prace nad skonstruowaniem PMD (pistolet maszynowy dywersantów) ze stałą lufą, składaną kolbą i niewielką ilością części składowych. Miał być znacznie bardziej przydatny od pm „Mors” w działaniach o charakterze dywersyjnym. W lutym 1940 r. miał powstać w Bydgoszczy batalion spadochronowy. Z racji na profil szkolenia byłaby to jednostka wojsk specjalnych (komandosów). PMD był przewidziany dla żołnierzy tej jednostki.
PS. Istnieje informacja, że w W. Brytanii jeden polskich konstruktorów opracował pistolet maszynowy odpowiadający wymaganiom dla PMD (na nim mieli wzorować się potem Czesi i Izraelczycy tworzący swoje konstrukcje pm).
Autor: prof. Romuald Szeremietiew
Polski polityk, publicysta, doktor habilitowany nauk wojskowych specjalista w zakresie obronności (habilitacja „O bezpieczeństwie Polski w XX wieku”), nauczyciel akademicki, m.in. profesor nadzwyczajny Akademii Obrony Narodowej i Akademii Sztuki Wojennej, więzień polityczny PRL, poseł na Sejm III kadencji, były wiceminister i p.o. ministra obrony narodowej.
Zostaw komentarz