11 listopada to nie tylko dzień odzyskania przez Polskę niepodległości, ale także rocznica urodzin Stanisława Zielińskiego – wybitnego historyka, publicysty, działacza społecznego i niepodległościowego, który całe swoje życie poświęcił służbie narodowi polskiemu.

REKLAMA

Urodzony 11 listopada 1880 roku w Środzie Wielkopolskiej, od najmłodszych lat wyróżniał się patriotyzmem i głębokim poczuciem obowiązku wobec Ojczyzny. Studiował w Krakowie i we Lwowie, a już w czasie nauki aktywnie działał w środowiskach narodowych. Był członkiem Organizacji Młodzieży Narodowej, „Czerwonej Róży” i „Zetu” – elitarnych organizacji młodzieży endeckiej, które wychowywały pokolenia Polaków w duchu odpowiedzialności, pracy i umiłowania narodu. To właśnie z tego kręgu wywodzili się przyszli liderzy ruchu narodowego, politycy, naukowcy i publicyści kształtujący II Rzeczpospolitą.

Zieliński już jako młody działacz prowadził działalność niepodległościową na różnych polach. W 1903 roku organizował na Mazurach polską akcję wyborczą, wspierając kandydaturę Zenona Lewandowskiego pod auspicjami Mazurskiej Partii Ludowej. Trzy lata później założył i redagował pismo „Mazur”, które stało się jednym z najważniejszych głosów polskiego słowa na pruskich ziemiach północnych.

Po nasileniu się represji ze strony władz niemieckich, w 1907 roku zmuszony był udać się na emigrację do Szwajcarii. Tam jego działalność nabrała nowego wymiaru. Od 1910 roku pełnił funkcję kierownika biblioteki Muzeum Narodu Polskiego w Rapperswilu – legendarnej instytucji, będącej duchową ambasadą Polski w czasie, gdy państwo nie istniało na mapie. W trudnych latach przed I wojną światową i w jej trakcie Zieliński dbał o zachowanie i rozwój tej narodowej skarbnicy pamięci.

W Szwajcarii stał się również jednym z kluczowych organizatorów polskiego życia politycznego i informacyjnego. Kierował Polskim Biurem Prasowym Naczelnego Komitetu Narodowego, redagował biuletyny w języku niemieckim i francuskim, a po zakończeniu wojny współorganizował Mazurski Komitet Plebiscytowy w Warszawie, pełniąc funkcję jego sekretarza generalnego. Działał na rzecz polskości Warmii i Mazur, walcząc o przyłączenie tych ziem do odrodzonej Rzeczypospolitej.

Nie ograniczał się jednak do pracy biurowej – gdy Ojczyzna znów była zagrożona, zgłosił się na ochotnika do wojny polsko-bolszewickiej. Po jej zakończeniu powrócił do pracy naukowej i społecznej. Zajmował się bibliotekarstwem i redakcją, współtworzył Centralną Bibliotekę Wojskową, a następnie zaangażował się w działalność Ligi Morskiej i Kolonialnej, gdzie należał do pionierów polskiej myśli morskiej i kolonialnej – idei, która miała poszerzać horyzonty młodego państwa i uczyć Polaków otwartości na świat.

Autor takich dzieł, jak „Bitwy i potyczki 1863–1864” czy „Wybitne czyny Polaków na obczyźnie”, pozostawił po sobie imponujący dorobek naukowy i dokumentacyjny. Był historykiem z pasją, publicystą z charakterem i człowiekiem, który wierzył, że naród silny jest wtedy, gdy zna swoje dzieje i potrafi z nich czerpać siłę do przyszłości.

Zmarł 29 września 1936 roku w Warszawie. Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim, wśród ludzi, którym Polska zawdzięcza wolność.

Dziś, w rocznicę jego urodzin, wspominamy Stanisława Zielińskiego jako człowieka czynu, słowa i idei – wiernego syna Narodu, który łączył erudycję historyka z żarliwym patriotyzmem działacza narodowego. Jego życie to dowód, że można służyć Polsce na wiele sposobów – piórem, wiedzą, odwagą i niezłomną wiarą w sens pracy dla dobra wspólnego.