Keith Jarrett jest wielką gwiazdą i osobowością muzyczną naszych czasów i pozostanie dla historii muzyki, w tym szczególnie muzyki fortepianowej, jedną z największych legend przełomu XX i XXI wieku.
24 stycznia 2023 roku wieczorem mija 48 lat od powstania i wykonania na scenie Opery w Kolonii najsłynniejszego solowego fortepianowego dzieła jazzowego, jakim stał się dzięki swojej wyjątkowej muzycznej sile i pięknie oraz szczególnym okolicznościom towarzyszącym temu wydarzeniu THE KÖLN CONCERT czyli Koncert Koloński Keitha Jarretta. Jego twórca, amerykański pianista – wirtuoz, wschodząca już wówczas dzięki odkryciu go przez Milesa Davisa gwiazda jazzu, zaproszony został wtedy na festiwal jazzowy w Kolonii, gdzie zagrał i stworzył na żywo na scenie sensacyjne dzieło, którego donośność dla solowej muzyki improwizowanej można porównać dzisiaj z pierwszym wykonaniem V Symfonii L. v. Beethovena, Święta Wiosny Igora Strawińskiego, Koncertu na Orkiestrę Witolda Lutosławskiego czy słynnego Bolera Maurice Ravela.
https://www.ecmrecords.com/shop/143038750696/the-koln-concert-keith-jarrett
Przykuwająca uwagę słuchacza od pierwszej nuty swoim bardzo charakterystycznym motywem, i wprawiająca w zachwyt ponad półtoratysięczną publiczność koncertu muzyka stała się jednak sławna dopiero dzięki nagraniu, jakie młoda wówczas i mało jeszcze znana, stojąca na granicy bankructwa, firma ECM zrealizowała w trakcie wieczornego kolońskiego koncertu Jarreta a następnie opublikowała ją na dwupłytowym albumie, który po ukazaniu się na rynku jesienią 1975 osiagnął w krótkim czasie zawrotną popularność, ustanawiając wkrótce trzymilionowy rekord sprzedanych egzemplarzy tej płyty – co było absolutnym, niebywałym fenomenem powodzenia jednego tylko nagrania w historii jazzowej fonografii.
Dzięki temu, i wobec wspaniałego talentu muzycznego oraz pianistycznego wirtuozostwa Keitha Jarretta, jego koncerty, za każdym razem tworzone przez niego, i powstające na scenie w formie solowych improwizacji, zyskały rozgłos niepowtarzalnych i przez to wyjątkowych wieczorów muzycznych. Mit geniusza fortepianu szybko obiegał spragniony sensacji świat, przyprawiając karierze amerykańskiego pianisty skrzydeł. Poza Koncertem Kolońskim do najniezwyklejszych dokonań muzycznych Jarretta należy wydany w roku 1978 album z pięcioma koncertami z tournee po Japonii, (Kyoto, Nagoya, Tokyo, Sapporo, Osaka 1976), kraju do którego podróżował i występował bardzo często – Sun Bear Concerts, których rozmach i piękno nie ustępując flagowemu The Koln Concert pokazują nieprawdopodobną wręcz skalę nadzwyczajnych możliwości muzycznych i improwizatorskiego polotu ich twórcy.
Spowodowało to niebawem także i ten fakt że bilety na jego koncerty wyprzedawane były przez ponad cztery dekady kariery pianisty z wyprzedzeniem nawet do dwóch lat przed datą każdego z tych wydarzeń a nieliczni tylko spośród tłumu fanów Keitha Jarretta szczęściarze mogli posłuchać owianego ogromną legendą artysty na żywo. Po roku 1999, gdy po dwóch latach choroby odważnie powrócił na scenę z nowymi pomysłami i ideą improwizacji w duchu nowoczesnej kompozycji fortepianowej wykorzystującej cały wachlarz środków improwizacji solowej przypominającej stricte przemyślaną kompozycję, jego publiczność przeżywszy wpierw szok radykalnej zmiany stylu musiała zaakceptować że ta niezwykła metamorfoza to nie chęć protestu lub negacji przez artystę jego poprzednich dokonań lecz kolejny w rozwoju duchowym stopień wtajemniczenia muzycznego, polifonicznego i harmonicznego, o silnym stopniu emocji, którego emanacją stało się to co zapoczątkował swoim nowym koncertem i albumem pt. Radiance w roku 2001 i konsekwentnie kontynuował przez kolejną dekadę twórczych zmagań z instrumentem. Sale na jego koncertach były pełne spragnionej tej wybitnej sztuki rzeszy zaciekawionych do granic i równie rozentuzjazmowanych słuchaczy, których spontaniczne reakcje zaskakiwały czasami artystę nie mniej niż jego muzyczne pomysły słuchaczy tych koncertów.
https://www.ecmrecords.com/shop/143038752531/radiance-keith-jarrett-keith-jarrett
Sława Konceru Kolońskiego stała się więc wyjątkowym punktem zwrotnym w jego karierze, trwającej na scenach całego świata do roku 2018, gdy wskutek dwóch poważnych udarów 74-letni wówczas Keith Jarrett utracił kontrolę nad lewą częścią ciała i musiał wycofać się czynnie ze sceny. Po dziś dzień jednak artysta wydaje poprzez firmę ECM i w internecie swoje nagrania, a ponad 100 albumów, z których wiele także w słynnym Keith Jarrett Trio (z perkusistą Jackiem de Johnette i kontrabasistą Garym Peacockiem), jak i pochodzących z lat 70. niezwykłych kwartetach jazzowych z saksofonistą Janem Garbarkiem (Personal Mountains, Nude Ants, My Song), a również seria wielu bardzo osobliwych studyjnych i koncertowych interpretacji klasycznych dzieł solowych wykonywanych na fortepianie, klawesynie i organach (nagrania polifonicznych dzieł J. S. Bacha i Dymitra Szostakowicza) oraz koncertów fortepianowych Bela Bartoka i własnych z orkiestrą SWR Stuttgart i RSO Saarbrücken, obiegły świat muzyczny zyskując Jarrettowi w każdej kolejnej dekadzie nowych, zafascynowanych jego grą fanów i oddanych miłośników.
Keith Jarrett jest muzykiem wszechstronnym a improwizacja solowa była jego wielką zawodową pasją i stała się szczególną drogą artystycznego życia, sztuką której oddawał się w trakcie koncertów i nagrań stuprocentowo, a czasami nawet bardziej, wznosząc poziom muzyczny swoich występów na wysokość dla wielu innych sławnych muzyków wręcz niedościgłą, i pozostawiając po nich swoich słuchaczy w wielkim podziwie i zdumieniu, które granicząc z uwielbieniem, i uczuciami podobnymi do tych jakimi w epoce romantyzmu obdarzano takich sławnych artystów i kompozytorów jak Fryderyk Chopin, Franz List, Nicolo Paganini, Henryk Wieniawski, Ignacy Jan Paderewski czy Arthur Rubinstein, nie pozwoli im zapomnieć o tym artyście i jego muzyce nigdy. Słuchanie brzmień jego instrumentów to przeżycia wyjątkowej wrażliwości na piękno i znaczenie melodii, szczególną barwę harmonii, wielkie emocje repetycyjnych rytmów oraz poziom wirtuozerii, którym był w stanie onieśmielać i wzruszać tak najbardziej wymagających nawet odbiorców jak i szeroki krąg miłośników muzyki, prezentując w przestrzeni swoich ogromnych nieraz improwizacji fenomen połączenia wysmakowanej głębi muzycznego przeżycia sztuki dźwięku z polotem gry o jakim wielu z nich nie miało dotąd pojęcia. Keith Jarrett jest wielką gwiazdą i osobowością muzyczną naszych czasów i pozostanie dla historii muzyki, w tym szczególnie muzyki fortepianowej, jedną z największych legend przełomu XX i XXI wieku a jego muzyka i szuka inspiruje kolejną już generację młodych muzyków dla których jest drogowskazem i natchnieniem dla ich twórczej pracy.
Jesienią roku 2022 Keith Jarrett wydał swój kolejny, wyjątkowy solowy album z koncertu w Bordeaux, nagranego w tamtejszej sali koncertowej roku 2016, w trakcie jego ostatniego tournee po Europie. Warto go posłuchać i przeżyć.
https://www.ecmrecords.com/shop/1652880769/bordeaux-concert-keith-jarrett
Ps: Autor tego tekstu w roku 2003 zrealizował marzenie swojej młodości, i jeszcze jako student wykonał na scenie uniwersytetu w Moguncji, Wiesbaden i wielu miast Europy oraz nagrał w roku 2005 na płytę pt. Blue Mountains jako pierwszy pianista na świecie swoją własną interpretację Koncertu Kolońskiego, która stała się także znaczącym osiągnięciem na jego twórczej drodze. Wersja internetowa tego nagrania zaprezentowana została w roku 2012 przez rozgłośnię WNYC w słynnej audycji znanego recenzenta muzyki współczesnej Johna Schaefera a następnie upubliczniona poprzez You Tube w formie wideo ze zdjęciami z Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego, pochodzącymi z wędrówek po tych pięknych polskich górach jakie przyszły interpretator The Koln Concert odbywał w latach swojej wczesnej młodości snując plany na przyszłość. Po roku 2014, po latach wykonywania tego utworu na scenach Europy projekt ten przerodził się w koncert Around The Köln Concert, w którym jego wykonawca prezentuje tak oryginalne jarrettowskie całości tej muzyki i swoje własne improwizatorskie podejście i interpretację tej muzyki, którą rozwija o swoje własne pomysły i frazy, włączane płynnie w przebieg wykonań. Serdecznie zapraszam!
https://www.newsounds.org/story/variations-keith-jarretts-koln-concert-encore/
Tekst ukazał się na profilu Facebook Autora
Na obrazku : Słynna okładka dwupłytowego albumu THE KÖLN CONCERT Keitha Jarretta firmy ECM z roku 1975
Zostaw komentarz