Nie o sobie jednak chcę napisać, choć użyje przykładów z własnego życia, doświadczenia, też nie moim celem jest lansowanie swej osoby, może tak to odbierzecie, dobrałem zdjęcia z sobą, by sprowokować do przeczytania tego, ale sprawa dotyczy nas, dziennikarzy, ludzi mediów, którzy pełnią misje, pracują i chcą uczciwie wykonywać swoje obowiązki. Wielu z nich ma znacznie więcej „przygód”, doświadczeń, sukcesów – od wielu z nich zawodu się uczyłem, innym do pięt nie dorastam, mamy różne poglądy na życie, świat, łączy nas jednak poza misją pasja, pokuszę się o twierdzenie, że to co opiszę, opowiem, będzie nie tylko moim doświadczeniem, życiem, jej fragmentem.

REKLAMA

Praca nasza najlepsza na świecie ale czy tak piękna, łatwa i przyjemna? Mierzymy się z ryzykiem utraty życia, zdrowia, miałem przykładany 2 razy nóż do gardła, 2 razy pistolet do głowy i to nie na wojnie, a gdy na niej byłem, wiadomo ryzyko zawodowe. Zatrzymania, poturbowania, groźby szykany, nawet nie ma powodu by o tym opowiadać, to trochę norma. Dochodzą i inne te finansowe, prawne…

Są różni dziennikarze, wiemy to doskonale, „czarne owce” a może nawet całe stada, znajdują sie i u nas. Są jednak, prawdziwi, dziennikarze, owszem mało, niezależni, odważni, obiektywni, dociekliwi, nie bojący się konfrontacji, szukający prawdy. Chciałby móc się do nich zaliczać i starałem się tak właśnie pracować, nie ustrzegłem się błędów, pewnie i kogoś bezwiednie skrzywdziłem. Dzisiaj mogę jedynie za to przeprosić. Dość jednak wstępu.

Przyczynkiem do mego tekstu są kwestie – próba mocnego ingerowania władzy /nie tylko tej obecnej/, instytucji /też unijnych/, w wolność i swobody dziennikarzy /będące jednym z istotnych filarów demokracji/. Działania te sa wprowadzane sukcesywnie, stopniowo, często za przyzwoleniem obywateli a nawet samych zainteresowanych. Ukazuje sią im, nam, te ważne aspekty, pozytywne strony, pomijając negatywne skutki, wręcz niebezpieczeństwa. Nie tylko dotyczy to mediów – metoda tzw. „powolnego gotowania żaby”.

Ostatnio wprowadzono nam, już formalny, obowiązujący, niepodważalny zakaz fotografowania obiektów strategicznych – zastosowano specjalny znak, który, jak mogłem doczytać zostanie ustawiony, lub już został w ok. 25 tys. miejsc w Polsce. Za nie przestrzeganie zakazu, grożą wysokie kary, łącznie z konfiskatą sprzętu – ciekawe, że Rzecznik Praw Obywatelskich milczy. Konkretnie taki znak już widziałem na naszym areszcie w Gdańsku – obiekt wręcz muzealny, na bramie, poza tą tablicą, widnieją tablice upamiętniające katowanych tam naszych bohaterów, składane są kwiaty, siedział w tym areszcie i Piłsudski, ale i „Inka”, „Zagończyk” – tu zostali zamordowani. Więc teraz bez uzyskania zgody, złożenia pism, nie mamy prawa fotografować tego obiektu, nawet więcej, jadąc samochodem, mając włączoną kamerkę, popełniamy wykroczenie, może przestępstwo? Teraz zobaczcie jak wielkie daje się prawo do interpretacji, dla sądów, prawników, władzy. Przecież, organizując pikietę, marsz, pod sądem, który też może mieć taką tabliczkę, pod zabytkowym budynkiem we Wrzeszczu komendy wojskowej, wychodzi funkcjonariusz, wzywa policję i… dalej scenariusze mogą być różne. Patrząc złośliwie, jedziecie samochodem przez most, macie kamerkę, na moście widnieje podobny znak, zatrzymuje Was policja, Wy żądacie faktycznej podstawy zatrzymania i… ona jest, nagrywaliście obiekt objęty zakazem.

To tyle, tak do przemyśleń, drugi temat i wprowadzona zmiana. Obecnie i ja się z nim mierzę.

Wprowadzono RODO – tak, ma nas chronić, ale jak rodzina np. w szpitalu, sami wiecie ile się dowiecie. Ale nie o tym. To samo RODO, zgodnie z interpretacją Komendy Głównej Policji, ale i innych służb, umożliwia ochronę wizerunku, funkcjonariuszom na służbie. Możemy więc nagrywać interwencje, fotografować, jednak ukazywać, publikować – jedynie po uzyskaniu zgody, lub po zamazaniu wizerunku. Tym samym, doprowadzamy do sytuacji w której, dajemy ponownie pełną anonimowość i bezkarność służbom. Każdy człowiek, też policjant, może wypełniając swoje obowiązki, sam zadbać o ochronę wizerunku – zwłaszcza funkcjonariusze np. kryminalni. Stosuje się maski, kominiarki – doświadczeni Policjanci czynią to. Owszem, tu rzecznik – wtedy Bodnar interweniował, te wypowiedział się Trybunał Europejski – jasno i wyraźnie, jednak inne przepisy, ale i materiały edukacyjne, prasowe dla policjantów, nawet o tym nie wspominają, za to wymieniają, cały arsenał przepisów, wskazujących na ich anonimowość. Tutaj dość szeroka informacja dla Policji: https://magazyn-ksp.policja.gov.pl/mag/prawo-i-procedury/105541,Wykorzystanie-wizerunku-policjanta-Mozna-czy-nie-mozna-nagrywac-oto-jest-pytanie.html

Dodam, że sądy już wydały wyroki, w stosunku do osób, które opublikowały wizerunek funkcjonariusza na służbie a policja wręcz chwali się tymi rozstrzygnięciami: https://www.zgorzelec.info/news/27103

Tu instrukcje dla Policjantów:

„Podczas interwencji policjant, który jest nagrywany powinien przypomnieć osobie nagrywającej, że publikacja nagrania wymaga jego zgody jeżeli na nagraniu będzie widoczny jego wizerunek – na podstawie Przepisy Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1231, Dz. U. z 2020 poz. 288).

„Oświadczam, że nie wyrażam zgody na rozpowszechnianie mojego wizerunku. Informuję, że nagrywanie policjantów to przetwarzanie danych osobowych podlegających ochronie”.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdził, że dane osobowe funkcjonariuszy podlegają ochronie, a osoba nagrywająca film powinna uzyskać uprzednio zgodę na nagrywanie i publikację nagrania. Wyrok TSE z dnia 14 lutego 2019 roku, w sprawie sygn. akt C-345/17.”

Tak zajmował się tą kwestią Rzecznik Praw Obywatelskich, pisał interpelację Poseł Marek Biernacki. Fakt jest taki, że wprowadzając kolejne przepisy, wyklucza się już istniejące, dając szerokie pole do popisu prawnikom i sądom, które w zależności od potrzeb, upodobań, mogą za ten sam czyn skazywać lub oddalać pozwy. To bardzo niebezpieczna sytuacja. Można wprowadzić faktyczny zakaz upubliczniania wizerunku funkcjonariuszy na służbie, nie będę go negował, ale należy to uczynić a nie pozostawiać dowolność. Niby ludzie ale i media mają prawo, bo mamy społeczeństwo demokratyczne obywatelskie, ale sad może sobie to interpretować jak chce.

Sami prawnicy, jak i sądy nie do końca wiedzą jak postępować, co dopiero obywatele, policjanci i inni – w przypadku publikacji nagrań z interwencjami policjantów dochodzi do kolizji norm konstytucyjnych. Z jednej strony nagrywający korzysta z wolności prasy, wyrażania poglądów i rozpowszechniania informacji (art. 14 i art. 54 ust. 1 Konstytucji). Z drugiej nagrywany ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego i związana z nim autonomia informacyjna jednostki (art. 47 Konstytucji).

Teraz więc mamy możliwość, dowolnej interpretacji a co za tym idzie, wpływania w zależności od zapotrzebowania – również politycznego. Taki stan prawny jest niedopuszczalny a zapadające już wyroki z pozwów cywilnych, sugerują iż sądy raczej przyjmują stanowisko, przychylne funkcjonariuszom publicznym a nie dziennikarzom.

Reasumując, może moja sprawa wytoczona przeciwko mnie, za sprawę z Batmanem – stanie się przyczynkiem do debaty i uregulowania tego w sposób jasny i klarowny? Może z tego, choć taka korzyść będzie?

Tu interpretacja TSUE – też nie zamyka tych kwestii, ale jest trochę nam dziennikarzom bardziej życzliwa: ” TSUE orzekł zatem, że filmowanie policjantów i publikowanie nagrań w internecie jest objęte RODO. Z wyroku wynika, że można być zwolnionym z obowiązku stosowania przepisów o ochronie danych na zasadach wyjątku dziennikarskiego. Co ważne, nie trzeba być zawodowym dziennikarzem, aby móc skorzystać z tego wyjątku. Tym samym nagrywający nie ma natomiast obowiązku ubiegania się o zgodę osoby nagrywanej. W takiej sytuacji nagrywający, jako administrator danych przetwarza dane, a podstawą przetwarzania jest uzasadniony interes administratora. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że dla możliwości powoływania się na wyjątek dziennikarski istotny jest cel, w jakim nagrywający dokonuje nagrania i publikacji w interencie. Ważnym jest, aby nagrywający robił to w celu publicznego rozpowszechniania informacji, opinii lub myśli, w celu pokazania nieprawidłowości, a nie z chęci zemsty, uprzedzeń, nagonki, czy linczu.

Nagrywający jest przypadkowym dziennikarzem (ang. accidental journalist) i pełni rolę publicznego stróża (ang. public watchdog).

Nagrywanie policjantów stanowi wyraz wolności pozyskiwania informacji i prawa do uzyskiwania informacji o działalności funkcjonariuszy publicznych, którymi policjanci są.

Czytaj więcej:
https://www.adwokatlawicki.pl/2022/11/20/filmowanie-policjantow-i-publikacja-wizerunku-policjantow-w-internecie/

Autor: Kwiatek Robert
ur. 2 IX 1971 r. w Gdańsku. Absolwent Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych w Warszawie, kierunek sztuka nowych mediów (2012). Absolwent Master of Business Administration w Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menedżerów (2018).

1988 członek kadry narodowej w łyżwiarstwie figurowym, mistrz Polski juniorów (1988). 1984–1986 współzałożyciel Tajnej Organizacji Młodzieży, nast. Ruchu Młodzieży Niezależnej. 1986–1990 jeden z przywódców FMW Region Gdańsk, redaktor techn. pisma FMW „Monit”, wydawca i drukarz pism młodzieżowych, założyciel Agencji Fotograficznej i Archiwum FMW, organizator Biblioteki Latającej, członek Grup Wykonawczych FMW, kolporter wydawnictw FMW na terenie szkół średnich, uczelni i zakładów pracy Wybrzeża Gdańskiego. 1987–1990 współzałożyciel Wydawnictwa FMW Gdańsk. 1987–1989 członek Rady Koordynacyjnej FMW. 1986–1990 współorganizator manifestacji, happeningów w Gdańsku. W V i VIII 1988 współorganizator wsparcia dla strajkujących w Stoczni Gdańskiej zaopatrzenia w żywność, druku i kolportażu strajkowych wydawnictw.

1990–1995 kierownik drukarni w Wydawnictwie Gdańskim Sp. z o.o., 1995–2008 fotoreporter i fotoedytor w Polska Presse Sp. z o.o., m.in. w „Dzienniku Bałtyckim”. W 2007 współzałożyciel Stowarzyszenia Federacji Młodzieży Walczącej (2007–2010 i od 2015 prezes). 2008–2009 fotograf rządowy w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, 2009 kierownik działu Media w SKOK Kopernik, 2009–2010 operator kamery w Media SKOK, 2011–2012 fotoedytor, grafik multimedialny w Wydawnictwach Szkolnym i Pedagogicznych w Warszawie. 2012–2015 koordynator ds. wizerunku w Dolnośląskich Surowcach Skalnych w Piławie Górnej. 2015–2017 kierownik marketingu w Krakowskiej Grupie Amnis w Krakowie. Od 2017 dyr. Sponsoringu, kierownik Wydz. Zarządzania Wizerunkiem i Marką. w Energa S.A. w Gdańsku. Od 2017 członek Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy IPN w Gdańsku. Organizator i autor licznych wystaw fotograficznych, albumów, laureat wielu konkursów fotograficznych.

Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności (2016), Złotym Krzyżem Zasługi (2016). Laureat nagrody Świadek Historii przyznanej przez IPN w Gdańsku (2017).