Bezpieczeństwo publiczne nie może opierać się wyłącznie na kamerach monitoringu, obecności patroli i przekonaniu, że najgorszy scenariusz nigdy się nie wydarzy.
W moim najnowszym felietonie opublikowanym na łamach tygodnika „Wprost” podejmuję problem, który od lat powinien zajmować istotne miejsce w debacie o bezpieczeństwie naszej stolicy. Chodzi o rzeczywistą ochronę przestrzeni publicznej, szczególnie miejsc, w których każdego dnia gromadzą się tysiące mieszkańców Warszawy, turystów oraz uczestników wydarzeń państwowych i kulturalnych.
Plac Zamkowy, Krakowskie Przedmieście, Rynek Nowego Miasta czy inne reprezentacyjne przestrzenie Warszawy są nie tylko wizytówką stolicy, ale również miejscami wymagającymi szczególnej uwagi z punktu widzenia analizy zagrożeń.
Czy jesteśmy odpowiednio przygotowani na sytuację, w której samochód zostanie celowo wykorzystany jako narzędzie ataku na przypadkowych ludzi?
To pytanie nie jest próbą wywoływania niepokoju. Jest pytaniem o odpowiedzialność władz publicznych, jakość zarządzania bezpieczeństwem oraz zdolność państwa i samorządu do przewidywania zagrożeń.
Współczesny terroryzm i przestępczość o charakterze terrorystycznym nie zawsze wymagają skomplikowanych przygotowań, dostępu do broni palnej czy materiałów wybuchowych. Tragiczne doświadczenia wielu europejskich miast pokazały, że zwykły pojazd może zostać wykorzystany do przeprowadzenia ataku powodującego liczne ofiary.
Zagrożenia tego rodzaju nie można lekceważyć tylko dlatego, że dotychczas nie doszło do podobnej tragedii w centrum Warszawy.
Największym błędem w zarządzaniu bezpieczeństwem jest utożsamianie braku incydentów z brakiem zagrożeń.
Przez wiele lat służby w formacjach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa i ochronę najważniejszych osób nauczyłem się jednej fundamentalnej zasady: skuteczny system bezpieczeństwa powinien przede wszystkim zapobiegać zdarzeniom, a nie jedynie reagować na ich konsekwencje.
Monitoring miejski jest potrzebny. Patrole Policji i Straży Miejskiej również odgrywają istotną rolę. Jednak trzeba wyraźnie powiedzieć, że żadne z tych rozwiązań nie zastąpi odpowiednio zaprojektowanych zabezpieczeń fizycznych.
Kamera może zarejestrować moment ataku. Nie zatrzyma jednak rozpędzonego pojazdu.
Dlatego uważam, że Warszawa powinna poważnie rozważyć wdrożenie nowoczesnych systemów zabezpieczeń antyterrorystycznych, w tym certyfikowanych, wysuwanych słupków oraz innych barier ochronnych, szczególnie w miejscach o dużym natężeniu ruchu pieszego.
Takie rozwiązania funkcjonują już w wielu europejskich miastach. Odpowiednio zaprojektowane mogą chronić mieszkańców i turystów, nie ograniczając jednocześnie dostępu służb ratowniczych, dostaw czy organizacji wydarzeń publicznych.
Nie chodzi o zamienianie Warszawy w twierdzę. Chodzi o rozsądne, proporcjonalne i profesjonalne zarządzanie ryzykiem.
Warto również pamiętać, że skuteczność zabezpieczeń nie zależy wyłącznie od zakupu urządzeń. Konieczne są rzetelna analiza zagrożeń, właściwe rozmieszczenie barier, odpowiednie parametry techniczne, sprawne procedury ich obsługi oraz współpraca wszystkich instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
Bezpieczeństwo nie jest wydatkiem, który można odkładać w nieskończoność. Jest inwestycją w ludzkie życie.
Nie możemy doprowadzić do sytuacji, w której dopiero tragiczne wydarzenie stanie się impulsem do podjęcia działań, które można było zrealizować znacznie wcześniej.
W Polsce zbyt często obserwujemy mechanizm zarządzania kryzysowego polegający na intensyfikacji działań dopiero po wystąpieniu zagrożenia. Tymczasem dojrzałe państwo i odpowiedzialny samorząd powinny budować system bezpieczeństwa na podstawie prognozowania, prewencji i odporności.
Warszawa jako stolica Polski, siedziba najważniejszych instytucji państwowych, miejsce licznych wydarzeń międzynarodowych i jeden z najważniejszych ośrodków politycznych Europy Środkowo-Wschodniej powinna wyznaczać standardy w tym obszarze.
Nie potrzebujemy kolejnych zapewnień, że sytuacja jest monitorowana. Potrzebujemy konkretnych rozwiązań, które realnie ograniczą możliwość przeprowadzenia ataku.
Moim zdaniem konieczna jest kompleksowa ocena bezpieczeństwa najbardziej uczęszczanych przestrzeni publicznych Warszawy, przeprowadzona we współpracy z właściwymi służbami, ekspertami i przedstawicielami samorządu.
Nie każda przestrzeń wymaga takich samych zabezpieczeń. Jednak tam, gdzie analiza ryzyka wskazuje na realną możliwość wykorzystania pojazdu przeciwko pieszym, odpowiednio dobrane bariery powinny stanowić jeden z podstawowych elementów ochrony.
W bezpieczeństwie najważniejsze jest nie to, jak sprawnie zareagujemy po tragedii, ale czy potrafimy jej zapobiec.
O tym właśnie piszę w moim najnowszym felietonie dla „Wprost”.
Zachęcam do lektury i refleksji. Bezpieczeństwo przestrzeni publicznej powinno pozostawać ponad podziałami politycznymi. Jest bowiem wspólną odpowiedzialnością władz państwowych, samorządowych, służb oraz wszystkich instytucji uczestniczących w jego zapewnianiu.
Nie czekajmy na tragedię, aby zacząć działać.
Czytaj więcej we WPROST tutaj.
Zostaw komentarz