WYŁĄCZYLI IM PRĄD. TAK BRONIŁA SIĘ „CZERWONA HAJNÓWKA”

Był 1986 rok. Komuna w Polsce powoli traciła grunt pod nogami. Stan wojenny był już historią, system coraz wyraźniej się kruszył, a młodzi ludzie coraz odważniej domagali się prawa do własnego głosu.

REKLAMA

Ale w „czerwonej Hajnówce” stare mechanizmy wciąż działały.

Przyjechali młodzi punkowcy z Białegostoku — Tempelhof. Nie byli konspiratorami. Nie tworzyli podziemnej organizacji. Mieli gitary, własne teksty i przekonanie, że nie wszystko trzeba śpiewać tak, jak życzy sobie władza.

Podczas Konkursu Muzyki Nowofalowej z programu wyrzucono 36 utworów, w tym siedem Tempelhofu.

Muzycy mimo zakazów zaczęli grać.

Wtedy wyłączono im prąd.

Trudno o lepszy symbol schyłkowego PRL: system nie potrafił odpowiedzieć na punkową muzykę argumentem, więc odpowiedział wyłącznikiem.

Ale na tym się nie skończyło. Pojawiła się SB i sprawa operacyjnego sprawdzenia „Amatorzy”. Były rozmowy ostrzegawcze, naciski, problemy związane ze szkołą i studiami. Andrzej Bołtryk „Dziewiona” trafił do wojska, Wojciech Rogalski „Rogal” miał problemy z dostaniem się na studia.

Kilku młodych ludzi z gitarami potraktowano jak zagrożenie dla państwa.

I właśnie dlatego warto pamiętać tę historię.

Bo można różnie oceniać muzykę Tempelhofu. Można nie lubić punku. Można uważać ich teksty za prowokacyjne.

Ale po czterdziestu latach jedno jest pewne:

to nie oni powinni się wstydzić.

Wstyd pozostaje po stronie tych, którzy uznali, że najlepszą odpowiedzią na piosenkę jest cenzura, zakaz, wyłączenie prądu i represja.

Tempelhof wrócił na scenę po ponad trzydziestu latach jako Tempelhof 85.

A „czerwona Hajnówka” została w tej historii przede wszystkim jako symbol świata, który próbował zatrzymać młodych ludzi wyłącznikiem.

Komuna przeminęła.

Hańba jej strażników została.

O autorze: Klaudiusz Wesołek

Polski prawnik, dziennikarz, felietonista i były działacz opozycji antykomunistycznej. Urodzony w 1968 roku w Gdańsku, dojrzewał w cieniu schyłkowego PRL-u, w czasach, gdy bunt wymagał odwagi większej niż dziś można sobie wyobrazić. Już jako licealista związał się z Federacją Młodzieży Walczącej i Ruchem „Wolność i Pokój”, współorganizując happeningi, manifestacje i akcje solidarnościowe, kolportując podziemne wydawnictwa oraz wspierając strajkujących robotników Stoczni Gdańskiej podczas wydarzeń roku 1988. Za działalność opozycyjną był wielokrotnie zatrzymywany, represjonowany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz studiów z zakresu ochrony środowiska i prawa międzynarodowego w Bratysławie i Seattle. Pracował m.in. dla administracji państwowej i instytucji publicznych, jednak przez całe życie pozostawał przede wszystkim człowiekiem niezależnym — wiernym ideałom wolności, obywatelskiego nieposłuszeństwa i prawa do własnego głosu. Jako autor łączy historyczną refleksję z ironią, humorem i pamięcią o świecie pogranicza kultur. Jest autorem powieści „Przygody Heli. Saga Wojenna i Powojenna” oraz „Wańka z Doliny Pulwy”, a także opowiadań z cyklu „Wszak i Kloc”, w których groteska miesza się z polityczną satyrą i słowiańskim klimatem. Publikuje również felietony kresowe oraz artykuły poświęcone historii i współczesnym interpretacjom idei Międzymorza — widzianego nie tylko jako projekt polityczny, ale także jako wspólnota pamięci, kultur i doświadczeń Europy Środkowo-Wschodniej. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.