Żurawiejki

Tytułowy motyw „Żurawiejki” Wiesława Rozbickiego pojawia się w powieści tylko epizodycznie..w knajpie nieopodal kościoła Zenka Jankun, weteran 23 Pułku Ułanów Grodzieńskich, składającego się głównie z prawosławnych, zanucił żurawiejkę:
„Mocny w pieśni, w boju sławny
Dwadcat tretij prawosławny”
Oczywiście, ze względu na czasy w których napisana została książka, ucięto refren, wspólny dla wszystkich żurawiejek:
„Lance do boju, szable w dłoń
Bolszewika goń, goń, goń”
Na to jeden z kolejarzy odpowiedział:
„-czoho ty Zenka mordu deresz? Lepszy był 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich”
Żadnej żurawiejki kolejarz jednak nie zaśpiewał.
A więc przytoczę parę
Żurawiejek 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich

REKLAMA

Dzielnie skaczą przez bariery,
Rokitniańskie szwoleżery.
Lance do boju, szable w dłoń
Bolszewika goń, goń, goń

Skaczą płoty i bariery,
Rokitniańskie szwoleżery.

Skaczą ślicznie przez bariery,
Rokitniańskie szwoleżery.

Szarżą skaczą przez bariery,
Rokitniańskie szwoleżery.

I żurawiejki, „dowalające do pieca” rokitniańskim szwoleżerom, autorstwa innych pułków

Chcą hrabiowskie mieć maniery,
Pe Pe Esy, szwoleżery.

Kradną kury, kradną sery,
Rokitniańskie szwoleżery

O żurawiejkach 23 Grodzieńskiego Pułku Ułanów już kiedyś pisałem, ale przypomnę:

W boju krepkij, miru sławnyj,
Dwatcat’ tretij prawosławnyj.
Lance do boju, szable w dłoń
Bolszewika goń, goń, goń

Mocny w pieśni, w boju słąwny,
Dwatcat’ tretij prawosławny.

W pysku krepkij, w domu sławnyj,
Dwatcat’ tretij prawosławny.

W miru tonnyj, w boju sławnyj,
Dwatcat’ tretij prawosławnyj.

Wodku piot’, w boju sławnyj,
Dwatcat’ tretij prawosławnyj.

Zawsze pjani, w boju sławni,
Dwatcat’ tretij prawosławni.

Chyba cenzura nie przepuściła wszystkiego autorowi. Co prawda, jako były rzecznik MON, mógł więcej niż inni. Komu innemu by już sam tytuł zakwestionowali. Jednak, jak każdy w PRL, Rozbicki podlegał cenzurze i na pewne rzeczy nawet jemu by nie pozwolili. Jednak spór kawalerzystów tak czy owak miał charakter epizodyczny i nie byli to główni bohaterowie „Żurawiejki”. Dla mnie tytuł symbolizuje zmagania zwykłych ludzi, bohaterów powieści, którzy, niczym „ułani”, zmagają się z codziennymi problemami, w tym pięknym, lecz trudnym do życia miejscu …
A jakie są Wasze wrażenia po przeczytaniu „Żurawiejki’?

O autorze: Klaudiusz Wesołek

Polski prawnik, dziennikarz i felietonista, były opozycjonista. Urodził się 11 kwietnia 1968 roku w Gdańsku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego, Wydz. Prawa i Administracji (1993), następnie studiów podyplomowych: ochrona środowiska na Universitas Istropolitana w Bratysławie (1994), prawo międzynarodowe w zakresie ochrony środowiska na University of Washington w Seattle (1997). Od 1985 członek Federacji Młodzieży Walczącej w III LO w Gdyni, współorganizator tzw. przerw milczenia, kolporter podziemnych wydawnictw, m.in. pisma „Monit” (z Maciejem Nowickim). Od 1986 uczestnik Ruchu WiP, redaktor pisma „A Cappella” (od nr. 2, 1986); 16 XI 1986 uczestnik pielgrzymki do grobu Ottona Schimka w Machowej; 16 XII 1986 współorganizator manifestacji w obronie Świadków Jehowy i więźniów sumienia przed Halą Olivia w Gdańsku. Wiosną 1988 współorganizator happeningu „Topienie Marzanny” (symbolizującej gen. Wojciecha Jaruzelskiego); zatrzymany, przetrzymywany w AŚ w Gdańsku; w V i VIII 1988 z innymi członkami WiP i Federacji Młodzieży Walczącej organizował Grupy Pomocy Strajkowej dla robotników Stoczni Gdańskiej im. Lenina, drukował ulotki, plakaty, zaopatrywał stoczniowców w żywność. W 1988 współzałożyciel Klubu Więźnia Granic (z Krzysztofem Galińskim, Wojciechem Błażkiem, Adamem Jagusiakiem, Małgorzatą Tarasiewicz), 11 XI 1988 z W. Błażkiem zorganizował demonstrację w urzędzie paszportowym pn. „Paszport dla każdego”; zatrzymany na 48 godz., skazany przez kolegium ds. wykroczeń na 30 dni prac społecznych, po zignorowaniu tej kary skazany na 15 dni więzienia. Uczestnik wielu happeningów, m.in. koncertu kapeli Zbuntowana Publiczność na festiwalu zorganizowanym przez Krzysztofa Skibę w Łodzi, dwóch hyde parków: w Białogórze (1988) i Lubieszowie (1989). W VI 1988 współautor (z Januszem i Cezarym Waluszkami, Wojciechem Mazurem, Krzysztofem Galińskim) manifestu Międzymiastówki Anarchistycznej „Ruch Anarchistyczny – tak!”, przez krótki okres działacz MA. 1989-1990 w NZS na UG, członek Komisji Międzyuczelnianej, redaktor (z Bogdanem Kunachem, Maciejem Barańczykiem, Piotrem Owczarkiem, Jackiem Molestą, Klaudią Moszczyńską) pisma „Albo”. W 1991 współzałożyciel (z Mariuszem Romanem, Andrzejem Czaplickim) Wolnego Syndykatu Studentów, redaktor pisma „Via Spei”. 1994-1996 pracownik firmy ZWIK w Gdańsku, do 1995 dodatkowo specjalista ds. importu w firmie MOD-TAP w Starogardzie Gdańskim, 1998-2000 pracownik Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Premiera RP (naczelnik Wydz. Prawno-Organizacyjnego, następnie specjalista w Wydz. Poligraficznym), w 2000 specjalista w Departamencie Systemu Informacji MSZ, 2000-2001 pracował nad promowaniem w Internecie rządowych ośrodków wypoczynkowych, od 2001 utrzymuje się z prac dorywczych. Nagrodzony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (2001), medalem Za Udział w Strajku 1988 (2008), odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za działalność opozycyjną. 20 I 1987 – 5 X 1989 rozpracowywany przez Wydz. III WUSW w Gdańsku w ramach SOR krypt. Alternatywa (mimo zamknięcia SOR inwigilowany do 9 IV 1990).