W odróżnieniu od kultur dopuszczających noszenie białej broni ze względów religijnych, jak np. Sikhowie jest też dopuszczone noszenie broni ze względów kulturowych. Piszę o tym z uwagi na głośną sprawę brutalnego zamordowania Henry`ego Nowaka w Wielkiej Brytanii. W związku z tym powstaje pytanie czy z uwagi na tradycję jest np. dopuszczalne w Polsce noszenie ciupagi przez górali!!!!!

REKLAMA

Co na to – AI Overview – „Górale mogą nosić ciupagi góralskie w miejscach publicznych, jeśli są one elementem tradycyjnego stroju regionalnego. W polskim prawie nie ma zakazu ich posiadania, o ile są one używane i noszone zgodnie z przeznaczeniem kulturowym, a nie w celu popełnienia przestępstwa. Kluczowe kwestie prawne i praktyczne: Zamiar użycia: Zgodnie z art. 50a Kodeksu wykroczeń, noszenie w miejscu publicznym maczety, noża lub „innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu” jest karalne tylko wtedy, gdy okoliczności wskazują na zamiar ich użycia do popełnienia przestępstwa. Imprezy masowe: Posiadanie niebezpiecznych przedmiotów, w tym ostrych narzędzi czy dużych ciupag, jest bezwzględnie zabronione na imprezach masowych, zgromadzeniach czy w lokalach rozrywkowych. Tradycja i folklor: Podczas festiwali, świąt kościelnych (np. rezurekcji) czy uroczystości państwowych ciupaga jest powszechnie akceptowana i stanowi symbol kultury. Względy bezpieczeństwa: W sytuacjach codziennych, w zatłoczonych miejscach (np. w środkach komunikacji miejskiej czy centrach handlowych), warto zachować rozsądek – ostre zakończenie ciupagi może zostać uznane przez organy ścigania za potencjalne zagrożenie. Warto pamiętać, że historycznie ciupaga pełniła funkcję laski i narzędzia pomocnego w wędrówkach po górach, dlatego jej rekreacyjne lub tradycyjne noszenie w regionach podhalańskich nie budzi kontrowersji, o ile odbywa się pokojowo”. Tyle AI.

Pamiętam wiele lat temu jak mieszkałem w Kanadzie jeden z moich znajomych, góral z Podhala mieszkający w Vancouver, poprosił mnie o przywiezienie z Polski ciupagi. Kupiłem ją w trakcie wizyty w moim mieście rodzinnym w Wadowicach w sklepie z pamiątkami u zbiegu ul. Kościelnej i ul. Emilii i Karola Wojtyłów. Już wtedy ten znajomy pytał się czy policja kanadyjska może go zatrzymać jak pójdzie ulicą w stroju góralskim z cupagą. Cóż, odpowiedziałem że nie wiem, ale chyba zostanie zatrzymany. Chociaż wtedy np. Sikhowie mogli nosić noże ceremonialne. Nie wiem czy spróbował, ale chyba potrzebował tej ciupagi ponieważ z tego co wiedziałem miał strój góralski i brał udział w różnych uroczystościach Polonii Kanadyjskiej.

Noszenie broni ceremonialnej lub kulturowej w miejscach publicznych jest legalne w wybranych krajach na świecie, o ile stanowi ona element tradycyjnego stroju narodowego lub praktyk religijnych. Zjawisko to najczęściej dotyczy właśnie sztyletu kirpan noszonego przez Sikhów oraz sztyletów dirk lub sgian-dubh będących częścią tradycyjnego szkockiego stroju.

Jeżeli chodzi o kirpan to w Indiach prawo do noszenia kirpanu przez Sikhów w miejscach publicznych jest zagwarantowane bezpośrednio w Artykule 25 Konstytucji Indii.

Co ciekawe, Sikhowie mogą z nim podróżować nawet na pokładzie krajowych linii lotniczych (przy zachowaniu limitu długości ostrza). Pozostała broń biała, jak tradycyjne miecze talwar, wymaga specjalnych zezwoleń poza procesjami religijnymi.

Jeżeli chodzi o Wielką Brytanię (Anglia, Walia, Szkocja) to Brytyjska ustawa o nożach (Criminal Justice Act) zabrania noszenia ostrzy w miejscach publicznych, ale wprowadza wyraźny wyjątek dla celów religijnych oraz strojów narodowych. Dzięki temu Sikowie legalnie noszą kirpan, a Szkoci w tradycyjnym kiltu mogą posiadać przy sobie ceremonialne sztylety dirk lub sgian-dubh wsuwane w skarpetę. Natomiast w Kanadzie noszenie kirpanu jest powszechnie akceptowane w przestrzeni publicznej jako wolność religijna. Kanadyjskie linie lotnicze zezwalają również na wnoszenie małych kirpanów (ostrze poniżej 6 cm) na loty krajowe i międzynarodowe (z wyjątkiem USA).

Nadmienić też można ciekawe prawo z Nepalu, gdzie tradycyjny, zakrzywiony nóż khukuri (kukri) stanowi tam głęboko zakorzeniony element tożsamości narodowej i kultury. Jego posiadanie i noszenie w celach kulturowych nie napotyka restrykcji prawnych w codziennym życiu publicznym.

Czyli możliwość noszenia broni ceremonialnej lub kulturowej w miejscach publicznych zależy od lokalnych przepisów dotyczących broni oraz prawa do wolności religijnej. Szable i broń historyczna np. w Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, USA czy nawet w Polsce to prawo zazwyczaj robi wyjątki dla grup rekonstrukcyjnych, parad patriotycznych czy festiwali. Przykładowo, w Niemczech czy Hiszpanii weterani i uczestnicy wydarzeń kulturowych mogą nosić broń białą będącą częścią historycznego munduru, pod warunkiem uzyskania wcześniejszej zgody i przestrzegania limitów dotyczących ostrza.

Miejscowe tradycje np. na Bliskim Wschodzie dopuszczają noszenie tradycyjnego sztyletu dżambija np. w krajach Półwyspu Arabskiego. Jest to głęboko zakorzenione w prawie zwyczajowym i tolerowane, choć często podlega ograniczeniom w miejscach o zaostrzonych rygorach bezpieczeństwa. Warto pamiętać, że nawet tam, gdzie istnieją ogólne wyjątki dla kultury czy religii, broń ceremonialna może być całkowicie zabroniona w budynkach rządowych, sądach, szkołach czy na lotniskach, a przepisy w tej kwestii dynamicznie ewoluują. Szczegółowe informacje na temat prawnych aspektów posiadania i noszenia takich przedmiotów można sprawdzić w Internecie w szczególności w opracowaniach dotyczących legalności produktów do samoobrony w Europie lub na blogach o bezpieczeństwie i noszeniu broni.

Póki co strój góralski i ciupaga jest dla górali ok, ale ciupaga jest bezwzględnie zabroniona na imprezach masowych, zgromadzeniach czy w lokalach rozrywkowych. Oczywiście z wyjątkami opisanymi wcześniej czyli podczas festiwali, świąt kościelnych (np. rezurekcji) czy uroczystości państwowych gdzie ciupaga jest powszechnie akceptowana i stanowi symbol kultury.