31 sierpnia 2026
Kalendarium niektórych rocznic i wydarzeń przypadających 31 sierpnia

REKLAMA

… O historycznej roli „Solidarności” w obaleniu systemu komunistycznego i wyzwoleniu krajów Europy Środkowej i Wschodniej spod jarzma totalitaryzmu przypomina Dzień Solidarności i Wolności. Jest to święto państwowe obchodzone 31 sierpnia na pamiątkę podpisania Porozumień Sierpniowych w Gdańsku w 1980…

31 sierpnia – Dzień Solidarności i Wolności (święto państwowe).
=== 31 sierpnia 1980 – W Gdańsku, w Stoczni im. Lenina (obecnie Stocznia Gdańska), po przeszło dwutygodniowych strajkach, podpisano porozumienie między przedstawicielami Komisji Rządowej i Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. W Polsce i Europie jest to Dzień Solidarności i Wolności.

Punktem kulminacyjnym Sierpnia 1980 było podpisanie porozumień kolejno – w Szczecinie (30 sierpnia), w Gdańsku (31 sierpnia), w Jastrzębiu-Zdroju (3 września) i w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej (11 września). Za symboliczną datę przyjmuje się dzień 31 sierpnia – podpisanie porozumienia w Gdańsku.

W Gdańsku podpisy złożyli: minister Mieczysław Jagielski w imieniu Rządu oraz Lech Wałęsa, przewodniczący Komitetu. Dzień wcześniej protokół podobnej treści podpisali w stoczni szczecińskiej: Marian Jurczyk w imieniu robotników i Kazimierz Barcikowski w imieniu rządu PRL. 3 września doszło do podpisania porozumień w Jastrzębiu-Zdroju.

Porozumienie gdańskie zawierało 21 postulatów. W pierwszym punkcie stwierdzano, że działalność związków zawodowych nie spełniła nadziei i oczekiwań pracowników, dlatego uznaje się za celowe powołanie nowych, samorządnych związków zawodowych, które byłyby autentycznym reprezentantem klasy pracującej. Na podstawie tego punktu dopuszczono do zarejestrowania NSZZ „Solidarność” (zarejestrowano go 24 października tr.).

W dalszej części rząd zobowiązał się m.in. do wniesienia do Sejmu ustawy o ograniczeniu cenzury. Władze zobowiązały się do ponownego zatrudnienia osób zwolnionych z pracy po wydarzeniach 1970 i 1976.

Był to początek upadku komunistycznego systemu totalitarnego nie tylko w Polsce, ale we wszystkich krajach podległych sowieckiej dominacji i w samym Związku Sowieckim. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że ten, o wiekopomnym znaczeniu, proces odzyskania niezależności politycznej odbywał się na drodze pokojowej. Wkrótce po porozumieniach doszło w Polsce do ogłoszenia stanu wojennego w 1981. Nastąpiły zmiany także w ZSRR, które w połączeniu z ustaleniami obrad Okrągłego Stołu z 1989 pozwoliły na stopniowe, pokojowe przejęcie władzy w Polsce przez środowiska opozycyjne.

Wracając pamięcią do wydarzeń sierpniowych, trzeba równocześnie przypomnieć, że rok wcześniej, w czerwcu 1979 przybył do Polski Ojciec Święty Jan Paweł II. Umocnił on wiarę w Narodzie i wskazał na Chrystusa jako na źródło nadziei i mądrości we wszelkich podejmowanych działaniach społecznych i politycznych.

Doskonale rozumiał papieskie nauczanie Prymas kard. Stefan Wyszyński, który od przeszło już 30 lat modlitwą i pełną miłości postawą, nawet wobec wrogów, odważnie bronił Kościoła i Ojczyzny. W tygodniach i dniach poprzedzających podpisanie umowy społecznej wspierał radą robotników prowadzących trudną walkę o wyzwolenie narodowe z jarzma komunistycznego.

Przypominając dzisiaj tamte dramatyczne sierpniowe chwile, musimy sobie uświadomić, że myślenia patriotycznego winni uczyć się wszyscy, nie tylko politycy oraz że fundamentem i sprawdzianem prawdziwego patriotyzmu jest miłość Boga i wiara przekazana nam przez naszych przodków.

Autor:  ks. prof. Stanisław Tylus Sac