„Stworzenie życia z gliny” to cudowny motyw narodzin, który pojawia się w światowych religiach i mitologiach. Każdy kto czytał Biblię pamięta jak Bóg stworzył człowieka. Opis tego zdarzenia jest w Księdze Genesis 2 – „4. Oto opis niebios i ziemi, kiedy zostały stworzone, kiedy Pan Bóg stworzył ziemię i niebiosa. 5. A żaden krzew nie pojawił się jeszcze na ziemi i żadna roślina nie wyrosła, bo Pan Bóg nie zesłał deszczu na ziemię i nie było nikogo, kto by uprawiał ziemię, 6. ale wypływały strumienie z ziemi i podlewał całą powierzchnię ziemi. 7. Wtedy Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza dech życia, i człowiek stał się istotą żywą”.
Dlaczego akurat z gliny i dlaczego motyw ten powtarza się w różnych religiach na całej Ziemi i to w kulturach, które nie miały ze sobą żadnych kontaktów?. Otóż, należy na wstępie wspomnieć, ze rola minerałów ilastych w abiogenezie została zasugerowana w pracy z 2013 roku zatytułowanej Clay Minerals and the Origin of Life. Przytoczmy jednak wiele przykładów z całego świata, jak stworzenie człowieka wyglądało w mitach, legendach i pismach świętych na całym świecie. Możemy te opisy znaleźć w encyklopedii Leeminga, Davida Adamsa – „Mity o stworzeniu świata”, tytuł oryginalny „Creation Myths of the World” wydanie z 2010 roku. (https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.691.2968&rep=rep1&type=pdf)
Otóż po kolei wygląda to następująco:
Według mitologii islamskiej (Koran 23:12), Bóg stworzył człowieka z gliny.
W folklorze żydowskim golem (hebr. גולם) to ożywiona antropomorficzna istota stworzona w całości z materii nieożywionej, zwykle gliny lub błota.
W mitologii sumeryjskiej bogowie Enki lub Enlil tworzą sługę bogów, ludzkość, z gliny i krwi (patrz Enki i tworzenie człowieka). W innej sumeryjskiej opowieści zarówno Enki, jak i Ninmah tworzą ludzi z gliny Abzu, świeżej wody podziemi. Na zmianę tworzą i orzekają losy ludzi.
Według mitologii egipskiej bóg Chnum tworzy ludzkie dzieci z gliny przed umieszczeniem ich w łonie matki.
W mitologii greckiej, według Pseudo-Apollodorusa, Prometeusz ulepił ludzi z wody i ziemi. W pobliżu miasta Panopeus pozostała zużyta glina była rzekomo nadal obecna w czasach historycznych jako dwie skały wielkości wózka, które pachniały jak ludzkie ciało. Mity o Prometeuszu były inspirowane mitami Bliskiego Wschodu o Enki.
W mitologii zoroastryjskiej najpierw pierwotny wół, Gavaevodata, a następnie pierwotny człowiek, Gayomart, zostali stworzeni z błota przez najwyższe bóstwo Ahura Mazdę.
W eposie o Gilgameszu, Enkidu został stworzony przez boginię Aruru z gliny, aby być partnerem Gilgamesza, „potężnym w sile”.
Zgodnie z chińską mitologią (patrz Chu Ci i Imperialne odczyty z epoki Taiping), Nüwa ulepił postacie z żółtej ziemi, dając im życie i możliwość rodzenia dzieci.
W babilońskim eposie o stworzeniu Enuma Elisz bogini Ninhursag stworzyła ludzi z gliny.
Według mitologii hinduskiej matka Ganesha — Parvati — zrobiła Ganesh z gliny i zamieniła glinę w ciało i krew.
Według niektórych laotańskich religii ludowych istnieją opowieści o ludziach stworzonych z błota lub gliny.
W tradycji hawajskiej pierwszy mężczyzna składał się z mętnej wody, a jego żeński odpowiednik pochodził z jego bocznych części (historia może być częściowo lub całkowicie schrystianizowana).
Kultura Joruba utrzymuje, że bóg Obatala podobnie stworzył rasę ludzką z gliny.
Według Księgi Rodzaju 2:7 „I Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, a człowiek stał się duszą żyjącą”. Maorysi wierzą, że Tane Mahuta, bóg lasu , stworzył pierwszą kobietę z gliny i tchnął w nią życie.
Według mitologii Inków, bóg stwórca, Viracocha, uformował ludzi z gliny podczas swojej drugiej próby stworzenia żywych stworzeń.
W kulturze nordyckiej ludzie są zrobieni z piasku w pniach drzew.
W koreańskiej narracji Seng-gut ludzie są stworzeni z czerwonej gliny.
Zgodnie z wierzeniami niektórych rdzennych Amerykanów, Stwórca Ziemi utworzył postać wielu mężczyzn i kobiet, którą wysuszył na słońcu i w którą tchnął życie.
W opowieści o stworzeniu K’iche Popol Vuh, pierwsi ludzie są zrobieni z gliny, chociaż nasiąkają wodą i rozpadają się.
Mitologia środkowoazjatycka, w tym ałtajska i mongolska, zawiera opowieści o tym, jak bóg Ulgen stworzył pierwszego człowieka, Erlika, z gliny unoszącej się na powierzchni wody.
Woyengi, zgodnie z tradycją Ijaw, stworzył ludzi z ziemi, która spadła z nieba, zanim nadała im tożsamość.
Ainu historycznie wierzyli, że Kamui zbudował Ainu na grzbiecie gigantycznej ryby, używając gliny, patyków i wody.
Birhorowie z Indii wierzą, że pijawka była odpowiedzialna za sprowadzenie błota boga stwórcy, które później zostało przemienione w ludzi.
Ludzie Gondi wierzą, że Nantu (księżyc) powstał z błota, które Kumpara splunął na swojego syna.
Ludzie Efé mają historię stworzenia, w której pierwszy człowiek został stworzony z gliny i skóry.
Wierzenia Madagaskaru mówią, że powstały, gdy Zanahary tchnął życie w gliniane lalki, które tworzyła jego córka.
Tane w mitologii polinezyjskiej stworzył pierwotną kobietę z czerwonej gliny.
Lud Garo w Indiach wierzą, że chrząszcz dał glinę bogu stwórcy Tatara-Rabudze, który stworzył z niej ludzkość.
Ajmarski mit o stworzeniu dotyczy robienia ludzi z gliny.
Lud Songye ma mit o stworzeniu, w którym dwoje bogów, Mwile i Kolombo, tworzy ludzi z gliny w ramach rywalizacji.
W mitologii buriackiej bóg Sombov stworzył ludzi z gliny i wełny.
Niektórzy Dinka z Sudanu czasami mają Nhialaca, stwórcę, formują ludzi Abuk i Garang z gliny, którą następnie umieszcza się w doniczkach, aby wyrosnąć, gdzie wyszli jako w pełni dorośli (w przeciwieństwie do innych narracji przypisujących stworzenie ludzkości Nhialacowi, który dmucha jego nos lub ludzie nadlatujący z nieba i umieszczony nad rzeką, w pełni ukształtowany, w przeciwieństwie do gliny).
Lud Dogonów wierzy, że bogini Ziemi została stworzona, gdy Amma rzuciła ziemię w pierwotną pustkę.
Ara i Irik, dwa ptasie duchy z mitu borneańskiego, stworzyli ludzi z gliny i dźwięku ich własnych głosów.
Mitologia Iñupiat mówi, że Raven stworzył człowieka z gliny, który później stał się Tornaq, pierwszym demonem.
Kobiety z mitologii andamańskiej zostały ulepione z gliny (podczas gdy mężczyźni wyłonili się z rozszczepionego bambusa).
Jak widać, w wielu kulturach i religiach powtarza się podobny sposób stworzenia. Jednak pozostaje tajemnicą jak mogły to wymyśleć kultury nie mające ze sobą kontaktu. Możliwe, że w tym wypadku teoria, że na Ziemi wiele tysięcy lat temu istniała jedna ogólnoświatowa cywilizacja, która na skutek jakiegoś kataklizmu przestała istnieć, jest po pewnymi względami trafna.
Jak już wspomniałem na wstępie rola minerałów ilastych w abiogenezie została zasugerowana w pracy z 2013 roku zatytułowanej Clay Minerals and the Origin of Life.
Reasumując i przytaczając podsumowanie w/w pracy – „Bernal jako pierwszy zasugerował rolę minerałów ilastych w powstawaniu życia ze względu na uporządkowane ułożenie cząstek minerałów ilastych, dużą pojemność adsorpcyjną, ochronę przed promieniowaniem ultrafioletowym, zdolność do koncentracji organicznych substancji chemicznych i zdolność do służenia jako matryce do polimeryzacji. Jako możliwy materiał genetyczny zaproponowano minerały ilaste. Ta atrakcyjna hipoteza nie została jeszcze poparta danymi eksperymentalnymi. Przeprowadzono wiele eksperymentów, aby skorelować biologiczną jednoręczność z chemią minerałów ilastych, ale nie uzyskano przekonujących danych. Jednak minerały ilaste działają jak bardzo wydajne katalizatory polimeryzacji aminokwasów i nukleotydów, wspierając w ten sposób możliwe istnienie świata RNA poprzedzającego świat komórkowy. RNA zaadsorbowane na minerałach ilastych może być zamknięte w pęcherzykach. Po utworzeniu takie pęcherzyki mogą rosnąć poprzez włączanie kwasów tłuszczowych i dzielenie się, pośrednicząc w ten sposób w replikacji pęcherzyków poprzez cykle wzrostu i podziału. Uzyskane dotychczas dane sugerują, że minerały ilaste odgrywały aktywną rolę w abiotycznym pochodzeniu życia”.
Bardzo ważnym elementem powtarzającym się przy stworzeniu jest, że istota stwarzająca człowieka tchnęła w nią życie. W Biblii np. „tchnął w jego nozdrza dech życia”. Bogowie korzystają też z innych elementów jak np. krew i to na pewno swoją krew.
Oznacza to, że zostaliśmy stworzeni przez istotę (istoty), która znała powyższe procesy i była na bardzo zaawansowanym stopniu rozwoju. Tylko teraz zachodzi pytanie, kto stworzył tę istotę (istoty) nazywaną przez nas w różnych kulturach jako „boską” lub Boga?
Zdjęcie obrazu Christiana Griepenkera z 1877 roku przedstawiające jak po stworzeniu człowieka z gliny Prometeusz patrzy, jak Atena obdarza jego stworzenie rozumem.
Zródła:
- Leeming, David Adams. Creation Myths of the World: An Encyclopedia. ABC-CLIO, 2010, https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.691.2968&rep=rep1&type=pdf
- Science Direct, Developments in Clay Science, Volume 5, 2013, Pages 507-521, Developments in Clay Science, Chapter 10.4 – Clay Minerals and the Origin of Life, Author links open overlay panel A.Brack, Centre de biophysique moléculaire, CNRS, Orléans cedex 2, France, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B978008098258800016X
- Wikipedia.
Zostaw komentarz