Władimir Komarow – astronauta, który spadł z kosmosu

Władimir Komarow był człowiekiem, który spadł z kosmosu w 1967 roku a jego statek kosmiczny uderzył w ziemię z siłą meteorytu.Amerykańscy astronauci, którzy polecieli na Księżyc, zostawili pamiątkowe medale przedstawiające ludzi, którzy oddali swoje życie w eksploracji kosmosu a to: Wladimira Komarowa, Jurija Gagarina, Virgila Grissoma, Edwarda White’a i Rogera Chaffee. Jest tam też uwieczniona w rzeźbiarskiej kompozycji „Upadły astronauta” pierwsza i jak dotąd jedyna instalacja artystyczna na Księżycu.

REKLAMA

Niedawno w dniu 24 kwietnia 2022 roku minęła 55 rocznica tragicznej śmierci w regionie Orenburg, Władimira Michajłowicza Komarowa. Kosmonauta Władimir Komarow urodził się 16 marca 1927 roku w Moskwie. Był pułkownikiem, inżynierem Sił Powietrznych Związku Sowieckiego, pilotem wojskowym 1 klasy oraz kosmonautą 3 klasy. Był też dowódcą pierwszej na świecie załogowej misji statku kosmicznego składającego się z trzech kosmonautów. Dwukrotnie latał na pierwszych statkach nowego typu Voskhod-1 w dniach 12-13 października 1964 roku wraz z Konstantinem Feoktistowem i Borysem Jegorowem oraz nowym typem statku Sojuz-1 w dniach 23-24 kwietnia 1967 roku. Był pierwszym sowieckim kosmonautą, który dwukrotnie podróżował w kosmos, ale też los jego tak się potoczył, że był pierwszym kosmonautą, który zginął podczas lotu.

W latach 1935-1943 uczył się w szkole nr 23, obecnie nr 171 w Moskwie, następnie wstąpił do I Moskiewskiej Szkoły Specjalnej Lotnictwa, którą ukończył w lipcu 1945 roku. Od 18 lipca 1945 roku został podchorążym Sasowskiej Lotniczej Szkoły Wyszkolenia Początkowego, a we wrześniu tego samego roku podchorążym Wojskowej Szkoły Lotnictwa Borisoglebsk. W lipcu 1946 roku został przeniesiony do Batajskiej Wojskowej Szkoły Lotnictwa im. A. K. Serowa, po czym w 1949 roku rozpoczął służbę jako pilot myśliwski w 382-rugim Pułku Lotnictwa Myśliwskiego 42-giej Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego Sił Powietrznych Wojsk Północnokaukaskich z siedzibą w Groznym a w dniu 28 listopada 1951 został powołany na stanowisko starszego pilota. Tam poznał nauczycielkę, Walentinę Kiseleja, która wkrótce została jego żoną.

W sierpniu 1954 wstąpił, a w 1959 roku pomyślnie ukończył I wydział Akademii Sił Powietrznych im. N. E. Żukowskiego i został przydzielony do Państwowego Instytutu Badawczego Sił Powietrznych, gdzie zajmował się testowaniem nowych modeli sprzętu lotniczego. To tutaj, w Państwowym Instytucie Badawczym Sił Powietrznych, komisja selekcyjna pierwszego oddziału kosmonautów zaproponowała mu nową tajną pracę testową.Po zdaniu badania lekarskiego 7 marca 1960 został wcielony do korpusu kosmonautów (Grupa Sił Powietrznych nr 1).

Od marca 1960 do marca 1961 roku przeszedł ogólne szkolenie kosmiczne. Po ukończeniu, po zdaniu egzaminów końcowych w dniu 3 kwietnia 1961 roku, w dniu 5 kwietnia został oficjalnie mianowany kosmonautą wydziału kosmonautów Centrum Szkolenia Kosmonautów (CTC), po czym rozpoczął szkolenie do lotu na Wostoku i Woschodzie.

Początkowo był dublerem w różnych lotach kosmicznych i ostatecznie w dniu 9 października 1964 roku decyzją Komisji Państwowej został mianowany dowódcą pierwszej załogi Woschod-1.Swój pierwszy lot kosmiczny odbył w dniach 12-13 października 1964 na pokładzie statku kosmicznego Woschod-1 wraz z kosmonautami K.P. Fieoktistowem i B.B. Jegorowem. Był to pierwszy na świecie wielomiejscowy statek kosmiczny. Po raz pierwszy w załodze znalazł się nie tylko pilot, ale także inżynier i lekarz, nadto załoga latała bez katapult i skafandrów ze względu na ciasne wnętrze kokpitu a także po raz pierwszy zastosowano system miękkiego lądowania. Całkowity czas lotu wynosił 24 godziny 17 minut 3 sekundy, w tym czasie statek wykonał 16 orbit wokół Ziemi. Komarow w dniu 15 października 1965 otrzymał kwalifikację „kosmonauty III klasy” a w dniu 23 stycznia 1965 roku tytuł „instruktora-kosmonauty”. Od września 1965 roku był szkolony jako dowódca aktywnego statku kosmicznego Sojuz-1 w ramach programu Docking. W sierpniu 1966 roku zdecydowano, że W.M. Komarow będzie pilotował Sojuz-1. Jego dublerem został Jurij Gagarin. Program lotu przewidywał dokowanie ze statkiem kosmicznym Sojuz-2 z trzyosobową załogą a następnie , przeniesienie dwóch kosmonautów na statek kosmiczny Sojuz-1 przez otwartą przestrzeń i lądowanie Sojuz-1 z nową trzyosobową załogą.

Sojuz-1 został wystrzelony w dniu 23 kwietnia 1967 roku. Lot odbył się z licznymi nieprzewidzianymi sytuacjami i awariami sprzętu. Po nieudanej próbie otwarcia jednego z paneli słonecznych Sojuz-1, start Sojuz-2 został odwołany, a W. Komarow otrzymał rozkaz wcześniejszego lądowania.

W końcowej fazie zniżania statku na Ziemię 24 kwietnia 1967 roku system spadochronowy zawiódł. Spadochron główny nie wyszedł, a linki spadochronu zapasowego skręciły się w wyniku obrotu pojazdu zniżającego. Przy ogromnej prędkości pojazd uderzył w ziemię na stepowym obszarze pustynnym w powiecie Adamowskim w regionie Orenburg. Po uderzeniu z impetem o Ziemię kapsuła zapaliła się. Tragiczny lot Komarowa trwał 26 godzin 47 minut i 52 sekundy. Po tym tragicznym zdarzeniu następnego dnia Agencja TASS wydała komunikat następującej treści:

„W dniu 23 kwietnia 1967 roku w Związku Radzieckim w celu dokonania testów w locie na orbitę ziemską wystrzelono nowy statek kosmiczny Sojuz-1, pilotowany przez pilota-kosmonautę ZSRR, Bohatera Związku Radzieckiego, inżyniera-pułkownika Komarowa Władimira Michajłowicza.

Podczas lotu testowego, który trwał ponad dzień, W.M. Komarow zrealizował planowany program testowania systemów nowego statku, a także przeprowadził zaplanowane eksperymenty naukowe. Podczas lotu pilot-kosmonauta W.M. Komarow manewrował statkiem, testował jego główne systemy w różnych trybach i wydał kwalifikowaną ocenę parametrów technicznych nowego statku kosmicznego.

24 kwietnia, kiedy program testów dobiegł końca, poproszono go o przerwanie lotu i lądowanie. Po przeprowadzeniu wszystkich operacji związanych z przejściem do trybu lądowania, statek kosmiczny z powodzeniem przeszedł przez najtrudniejszy i krytyczny odcinek wyhamowania w gęstych warstwach atmosfery i całkowicie wygasił pierwszą kosmiczną prędkość.

Jednak, gdy główna czasza spadochronu została otwarta na wysokości siedmiu kilometrów, według wstępnych danych, w wyniku skręcenia lin spadochronu, statek kosmiczny opadł z dużą prędkością, co spowodowało śmierć W. M. Komarowa. Przedwczesna śmierć wybitnego kosmonauty, inżyniera testującego statki kosmiczne Władimira Michajłowicza Komarowa, jest wielką stratą dla całego narodu radzieckiego.” — TASS. 25 kwietnia 1967

Międzynarodowy Komitet ds. Aeronautyki i Lotów Kosmicznych uczcił wyczyn astronauty Diamentowym Orderem Róży Wiatrów.

Komarow został uhonorowany państwowym pogrzebem w Moskwie, a jego prochy pochowano w Nekropolii Muru Kremla na Placu Czerwonym w dniu 26 kwietnia 1967 roku. Amerykańscy astronauci poprosili rząd sowiecki o zezwolenie na udział w tej uroczystości, ale nie otrzymali zgody. Komarow został pośmiertnie odznaczony drugim Orderem Lenina, a także Orderem Bohatera Związku Radzieckiego.

W miejscu śmierci Komarowa na stepie koło Orska w obwodzie orenburskim (współrzędne 51°21′41″ N 59°33′44″ E), w pobliżu wsi Karabutak, powiat Adamowski, postawiono pomnik. Nadmienić należy, że pomniki poświęcone Komarowowi znajdują się w wielu miastach rosyjskich a wiele szkół i ulic zostało też nazwane jego imieniem.

Nazwano też na cześć Władimira Komarowa jedną z gór na Antarktydzie, na Ziemi Mac-Robertsona (współrzędne: 70°49′ S 66°19′ E HGNAO), która była badana i zaznaczana na mapie SAE w latach 1972-1973 a także nazwano jego imieniem Asteroidę (1836) oraz jeden z kraterów na Księżycu.

Amerykański zespół post-metalowy Komarow nosi imię Władimira Komarowa. Nazwali swój album „Sojuz-1” (2010) na cześć statku kosmicznego, na którym zginął astronauta.

W 2006 roku Berlińska Orkiestra Symfoniczna w ramach projektu Ad astra zamówiła utwory do tego programu u kompozytorów akademickich z różnych krajów. Australijski kompozytor Dean Brett napisał utwór Upadek Komarowa poświęcony Władimirowi Komarowowi.

„Przestrzeń. Pierwsza krew ”- Rosja, Channel One, 2006. Film oparty jest na dokumentalnych faktach dotyczących ostatniego lotu kosmicznego Komarowa. W filmie po raz pierwszy udostępniono pełne nagranie dźwiękowe rozmowyW. Komarowa z Ziemią przed tragicznym uderzeniem.

Jurij Gagarin po tragicznej śmierci przyjaciela powiedział – „Ludzie zginęli. Ale nowe statki opuściły swoje miejsca do cumowania, nowe samoloty kołowały do pasa startowego, a nowe zespoły wyruszyły w las i na pustynię. … Nic nas nie powstrzyma. Droga do gwiazd jest stroma i niebezpieczna. Ale nie boimy się”.