Warszawa, 15.09.2024
Stanowisko Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół Muzeum Historii Polski w sprawie zamiaru odwołania Pana Roberta Kostro
z funkcji Dyrektora Muzeum Historii Polski

Z zaskoczeniem przyjęliśmy informację o planowanym odwołaniu Pana Roberta Kostro
z funkcji Dyrektora Muzeum Historii Polski przed upływem kadencji, na którą został powołany.
Jako grono osób, które od lat społecznie współpracują z dyrektorem Kostro, jesteśmy
przekonani, że odwołanie Dyrektora Kostro w końcowej fazie budowy Muzeum, tuż przed
rozpoczęciem instalacji wystawy stałej, wpłynie niekorzystnie na ten ważny dla kultury
narodowej projekt i może skutkować jego opóźnieniem, a co za tym idzie zwiększeniem
środków przeznaczonych na ten cel.
Decyzja ta będzie miała także szersze, negatywne skutki dla kultury i dla jakości
instytucji państwa, gdzie postawa państwowca, jakim jest p. Robert Kostro, była do tej pory
doceniana i promowana przez każdy rząd niezależnie od barwy politycznej.
W piśmie Ministera Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 12 września planowane
odwołanie Dyrektora uzasadniono troską o efektywne wydawanie środków publicznych
zarzucając Dyrektorowi rzekome „naruszenia (…) zasady efektywności gospodarowania
mieniem” polegające na niedostatecznie sprawnym wydawaniu pieniędzy w latach 2021-2022
oraz opóźnieniu w planowaniu jednego z przetargów. Uzasadnienie to w świetle raportu NIK z
17 października 2022 r. oraz wyjaśnień i dokumentów złożonych przez dyrektora Kostro jest
bezzasadne i niesprawiedliwe, w szczególności zarzuty dotyczące niewykorzystania dotacji
Ministerstwa w latach 2021-2022. W tych latach toczył się spór Muzeum z Generalnym
Wykonawcą, który realizował inwestycję z opóźnieniem, zgłaszał do obioru prace nie
zakończone, nie przedstawiał właściwej dokumentacji, albo nie uzyskiwał akceptacji nadzoru
inwestorskiego. Dyrektor Kostro nie wydawał pieniędzy ponieważ ich wydatkowanie w tej
sytuacji byłoby równoznaczne z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. Zostało to
potwierdzone przez raport Najwyższej Izby Kontroli.
Dyrektor Robert Kostro, w latach 80-tych uczestnik opozycji demokratycznej, członek
Ruchu Młodej Polski, w latach 90-tych urzędnik państwowy, jest jednym z niewielu
menedżerów kultury na tak wysokim stanowisku, który – mając swoje zdefiniowane osobiste
poglądy polityczne – potrafił współpracować na przestrzeni ponad 18 lat z ministrami kultury
ze wszystkich obozów politycznych w Polsce. Skutecznie zabiegał również o współpracę ze
środowiskami Polonii i organizacji żydowskich, czego dowodem są sukcesy w pozyskiwaniu
cennych artefaktów, świadectw historycznych i kontaktów instytucjonalnych. Zbudował od
zera instytucję pluralistyczną w której każdy, komu bliska jest Polska i jej historia będzie
potrafił się odnaleźć. Dyrektor Kostro budując MHP zasłużył sobie na szacunek i wsparcie
ludzi, którym leży na sercu dobro polskiej kultury.
Stowarzyszenie Przyjaciół Muzeum Historii Polski, które reprezentujemy, skupia ludzi
różnych poglądów politycznych i różnych środowisk, którzy od kilkunastu lat towarzyszą
powstawaniu tej najważniejszej w kraju inwestycji w sferze kultury, instytucji o ogromnym
znaczeniu dla kształtowania postaw młodych pokoleń w duchu patriotyzmu, dumy i mądrej i
wielostronnej refleksji nad przeszłością i dziedzictwem, instytucją z której opowieść o historii
Polski będzie promieniować na cały świat. Zależy nam bardzo na jak najszybszym otwarciu
wystawy stałej po to, żeby Muzeum mogło pełnić swoją szczytną misję. Rozumiemy prawo
ministra do doboru współpracowników. Jednak ustawa ogranicza to prawo ministra
wprowadzając kadencyjność w zarządzaniu instytucjami kultury po to, by nie były to decyzje
całkowicie arbitralne. Uważamy, że w przypadku Muzeum Historii Polski możliwość
dokończenia kadencji przez obecnego Dyrektora jest celowa z punktu widzenia dobra tej
instytucji i uczciwa wobec człowieka, który ponad połowę swego życia zawodowego poświęcił
na jej budowę.
Dlatego jako Zarząd Stowarzyszenia apelujemy do Pani Minister o ponowne
rozważenie swojej decyzji i pozostawienie Dyrektora Kostro na stanowisku do końca
przewidzianej prawem kadencji.
Zarząd Stowarzyszenia Przyjaciół MHP
Adam Barbasiewicz
Lena Dąbkowska
Bartłomiej Pawlak
Adam Pawłowicz
Oskar Tułodziecki
Mateusz Werner
Ewa Wierzyńska

Wszystkie osoby chcące podpisać się pod tym stanowiskiem proszone są o przesłanie swego głosu mailem do prezesa Stowarzyszenia p. Adama Pawłowicza na adres:
adam.pawlowicz62@gmail.com
wraz z imieniem, nazwiskiem, tytułem naukowym lub/i stanowisko, wg wzoru:
Popieram stanowisko ZSP MHP
Prof. dr hab. Richard Butterwick-Pawlikowski, Główny Historyk MHP