Księga Henocha jest najstarszym pismem apokaliptycznym w historii. Księga ta jednak nigdy nie została włączona tak do Starego Testamentu jak i do kanonu chrześcijaństwa i judaizmu. W wielu Kościołach jest też księgą zakazaną. Powstaje pytanie dlaczego? Kim w takim razie był Henoch.

REKLAMA

Henoch (Enoch) jest postacią biblijną i patriarchą przed potopem Noego oraz synem Jareda i ojcem Matuzalema. Pochodził z okresu przedpotopowego w Biblii hebrajskiej. Tekst Księgi Rodzaju mówi, że Henoch żył 365 lat, zanim został zabrany przez Boga. W tekście czytamy, że Henoch „chodził z Bogiem, a już go nie było, bo Bóg go zabrał” (Rdz 5,21-24), co jest interpretowane jako wejście Henocha żywego do nieba w niektórych tradycjach żydowskich i chrześcijańskich, a inaczej interpretowane w innych . Był uważany za autora Księgi Henocha, a także nazywany jest „pisarzem sądu”. W Nowym Testamencie Henoch jest przywoływany w Ewangelii Łukasza, Liście do Hebrajczyków, oraz w Liście Judy, z których ostatni również go cytuje. W Kościele katolickim i prawosławiu wschodnim jest czczony jako święty. Pojawia się w Księdze Rodzaju Pięcioksięgu jako siódmy z dziesięciu patriarchów sprzed potopu. Genesis podaje, że każdy z patriarchów przedpotopowych żył przez kilka stuleci. Genesis dostarcza genealogii tych dziesięciu postaci (od Adama do Noego), podając wiek, w którym każdy z nich spłodził swojego następce, oraz wiek każdej postaci w chwili śmierci. Henoch jest uważany przez wielu za wyjątek, o którym mówi się, że „nie widzi śmierci” (Hebrajczyków 11:5). Co więcej, Księga Rodzaju 5:22-24 stwierdza, że ​​Henoch żył 365 lat, czyli krócej niż inni patriarchowie przed potopem, którzy umierali w wieku ponad 700 lat. Krótki opis Henocha w Genesis kończy się tajemniczą notatką, że „nie było, bo Bóg go zabrał” . Dzieje się to 57 lat po śmierci Adama i 69 lat przed narodzinami Noego.

Hnochowi przypisuje się trzy obszerne apokryfy:

– 1. Księga Henocha, skomponowana w języku hebrajskim lub aramejskim i zachowana w Ge’ez, po raz pierwszy przywieziona do Europy przez Jamesa Bruce’a z Etiopii i przetłumaczona na angielski przez Augusta Dillmanna i Reverent Schoode – uznana przez Etiopskie prawosławne Tewahedo Mezmur kościoły i zwykle datowana jest na okres od III wieku p.n.e. do I wieku naszej ery.

– 2. Księga Tajemnic Henocha, zachowana w języku staro-cerkiewno-słowiańskim, a po raz pierwszy przetłumaczona na angielski przez Williama Morfilla[8] – zwykle datowana na I wiek naszej ery.

– 3. Henoch- tekst rabiniczny w języku hebrajskim, zwykle datowany na V wiek naszej ery.

Opowiadają one o tym, jak Henoch został zabrany do Nieba i mianowany strażnikiem wszystkich niebiańskich skarbów, szefem archaniołów i bezpośrednim sługą Tronu Bożego. Następnie został nauczony wszystkich sekretów i tajemnic, a wraz ze wszystkimi aniołami za jego plecami wypełnia z własnej woli wszystko, co wychodzi z ust Bożych, wykonując Jego dekrety (polecenia i prawa). Niektóra literatura ezoteryczna, taka jak w tekście rabicznym, identyfikuje Henocha jako Metatrona, anioła, który przekazuje słowo Boże. W konsekwencji Henoch był postrzegany przez tę literaturę i kabałę rabiniczną żydowskiego mistycyzmu jako ten, który przekazywał Mojżeszowi objawienie Boże, a w szczególności jako dyktator Księgi Jubileuszowej.

Henoch występuje też w Księdze Gigantów, która jest żydowskim dziełem pseudopigraficznym z III wieku p.n.e. i przypomina Księgę Henocha. Wśród zbiorów Zwojów znad Morza Martwego znaleziono fragmenty co najmniej sześciu z aż jedenastu egzemplarzy. Tłumacze z III wieku p.n.e., którzy stworzyli Septuagintę w grece Koine, oddali wyrażenie „Bóg go wziął” za pomocą greckiego czasownika metatithemi (μετατίθημι) oznaczającego przemieszczanie się z jednego miejsca w drugie. W Syrach 44:16, z mniej więcej tego samego okresu, czytamy, że „Henoch podobał się Bogu i został przeniesiony do raju, aby mógł dać pokutę narodom”. Greckie słowo użyte tutaj na określenie raju, paradeisos (παράδεισος), pochodzi od starożytnego perskiego słowa oznaczającego „ogrodzony ogród” i zostało użyte w Septuagincie do opisania ogrodu Eden. Później jednak termin ten stał się synonimem nieba, jak w tym przypadku. W klasycznej literaturze rabinicznej istnieją różne poglądy na temat Henocha. Jeden pogląd dotyczący Henocha, który został znaleziony w Targum Pseudo-Jonathan, który myślał o Henochu jako pobożnym człowieku, zabranym do Nieba i otrzymującym tytuł Safra rabba – Wielkiego skryby. Po całkowitym oddzieleniu chrześcijaństwa od judaizmu pogląd ten stał się dominującą rabiniczną ideą charakteru i wywyższenia Henocha.

Podobne tradycje są zapisane w Syrach (Mądrość Syracha [Syr], Eklezjastyka [Ekli] – jedna z ksiąg dydaktycznych (mądrościowych), zaliczanych przez Kościół katolicki i prawosławny do ksiąg deuterokanonicznych Starego Testamentu). Późniejsze opracowania tej interpretacji traktowały Henocha jako pobożnego ascetę, który wezwany do mieszania się z innymi głosił pokutę i zgromadził (mimo małej liczby ludzi na Ziemi) ogromną kolekcję uczniów, do tego stopnia, że ​​został ogłoszony królem. Za jego mądrych rządów podaje się, żę panował pokój na ziemi, do tego stopnia, że ​​został wezwany do nieba, aby panować nad synami Bożymi. Nowy Testament zawiera trzy odniesienia do Henocha. Pierwsza to krótka wzmianka w jednej z genealogii przodków Jezusa w Ewangelii Łukasza. (Łk 3:37). Druga wzmianka znajduje się w Liście do Hebrajczyków, który mówi: „Przez wiarę Henoch został przełożony, aby nie oglądał śmierci, i nie został znaleziony, ponieważ Bóg go przetłumaczył, ponieważ przed swoim tłumaczeniem miał to świadectwo, że podobał się Bogu ”. (List do Hebrajczyków 11:5 KJV). Sugeruje to, że nie doświadczył śmiertelnej śmierci przypisywanej innym potomkom Adama, co jest zgodne z Genesis 5:24 KJV, która mówi: „A Henoch chodził z Bogiem, a nie [był], bo Bóg go wziął”. Trzecia wzmianka znajduje się w Liście Judy (1:14-15), gdzie autor przypisuje „Enochowi, siódmemu od Adama” fragment, którego nie ma w katolickich i protestanckich kanonach Starego Testamentu. Większość współczesnych uczonych uważa, że ​​cytat pochodzi z 1 Enocha 1:9, który istnieje w języku greckim, w Ge’ez , jako część kanonu prawosławnego etiopskiego, a także w aramejskim wśród zwojów znad Morza Martwego. Chociaż ci sami uczeni uznają, że sam 1 Henoch 1:9 jest midraszem z Powtórzonego Prawa 33:2.

Fraza wprowadzająca „Henoch, siódmy od Adama” znajduje się również w 1 Enochu (1 En. 60:8), choć już  nie w Starym Testamencie [23]. W Nowym Testamencie ten Henoch prorokuje „[b] bezbożnym ludziom, że Bóg przyjdzie ze Swoimi świętymi, aby ich osądzić (Judy 1:14-15).

Księga Henocha została wyłączona zarówno z hebrajskiego Tanach, jak i z greckiego tłumaczenia hebrajskiej Biblii, Septuaginty. Nie był uważany za kanon ani przez żydowskich, ani wczesnochrześcijańskich czytelników. Ojcowie Kościoła, tacy jak Justyn Męczennik, Atenagoras z Aten, Ireneusz, Klemens Aleksandryjski, Orygenes, Tertulian i Laktancjusz, wszyscy wypowiadają się wysoko o Henochu i zawierają wiele aluzji do Księgi Henocha, jak również w niektórych przypadkach wyraźnie opowiadają się za użyciem Księga Henocha jako Pismo. Ze względu na literę, w której Juda cytował Księgę Henocha jako tekst proroczy, zachęciło to do przyjęcia i używania Księgi Henocha we wczesnych kręgach chrześcijańskich. Główne tematy Henocha dotyczące Obserwatorów psujących ludzkość były powszechnie wspominane we wczesnej literaturze. To pozytywne traktowanie Księgi Henocha było związane tylko we wczesnym Kościele. Kiedy w chrześcijaństwie zaczął być powszechny amillenaryzm, Księga Henocha, niezgodna z amillenaryzmem, zaczęła być szeroko odrzucana, a wraz z oddzieleniem wschodniego prawosławia od Kościoła katolickiego w V wieku korzystanie z Księgi Henocha zostało ograniczone przede wszystkim do Wschodniego Kościoła Prawosławnego. Ostatecznie użycie Księgi Henocha zostało ograniczone do etiopskich kręgów Wschodniego Kościoła Prawosławnego. Innym wspólnym elementem, o którym mówili niektórzy Ojcowie Kościoła, jak Jan z Damaszku, było to, że uważali Henocha za jednego z dwóch świadków wymienionych w Księdze Objawienia. Ten pogląd wciąż ma wielu zwolenników w chrześcijaństwie.

Wśród ruchu Świętych w Dniach Ostatnich, a zwłaszcza w Kościele Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, uważa się, że Henoch założył wyjątkowo sprawiedliwe miasto o nazwie Syjon pośród skądinąd niegodziwego świata. Pogląd ten spotykamy w standardowych dziełach jak w „Perle Wielkiej Wartości” oraz „ Naukach i Przymierzach”, które stwierdzają, że nie tylko Henoch, ale całe narody miasta Syjon zostały bez śmierci zabrane z tej ziemi z powodu ich pobożności.  Należy podkreślić, że Syjon jest zdefiniowany jako miasto „czystego serca” i to właśnie miasto Syjon powróci na ziemię podczas Drugiego Przyjścia Jezusa. Księga Mojżesza w Perle Wielkiej Wartości zawiera rozdziały, które opisują nauczanie Henocha, wizje i rozmowy z Bogiem. Podają szczegóły dotyczące wojen, przemocy i klęsk żywiołowych w czasach Henocha, ale także odnoszą się do cudów dokonanych przez Henocha. Księga Mojżesza jest sama w sobie fragmentem przekładu Biblii Józefa Smitha, który został opublikowany w całości, wraz z rozdziałami dotyczącymi Henocha, wydanymi przez Wspólnotę Chrystusa, w tłumaczeniu Biblii Józefa Smitha, gdzie pojawia się jako część Księga Rodzaju. NiP 104:24 (CofC) / 107:48–49 (LDS) stwierdza, że ​​Adam wyświęcił Henocha na wyższe kapłaństwo, obecnie zwane Melchizedekiem, na cześć wielkiego króla i arcykapłana.  

W islamie Henoch jest powszechnie utożsamiany z Idrisem, jak na przykład w interpretacji Historii Al-Tabari i Złotych Łąkach. Koran zawiera dwa odniesienia do Idris; w Surze Al-Anbiya (Prorocy) w wersecie nr 85 oraz w Surze Maryam (Maryi) wersetach 56-57:

(The Prophets, 21:85): „I to samo błogosławieństwo zostało udzielone Ismailowi, Idrisowi i Zul-Kifl, ponieważ wszyscy praktykowali męstwo”.

(Maryja 19:56-57): „I pamiętaj Idrysa w Księdze; on był rzeczywiście bardzo prawdomówny, prorok. I podnieśliśmy go na wyniosłą stację”.

Idrys jest ściśle związany w tradycji muzułmańskiej z początkami pisma i innych technicznych sztuk cywilizacji, w tym badania zjawisk astronomicznych, które przypisuje się Henochowi w Testamencie Abrahama. Niemniej jednak, chociaż niektórzy muzułmanie postrzegają Henocha i Idrisa jako tego samego proroka, podczas gdy inni nie, wielu muzułmanów nadal czci Henocha jako jednego z najwcześniejszych proroków, niezależnie od tego, jaki pogląd wyznają. Idrys wydaje się być mniej tajemniczy w Koranie niż Henoch w Biblii. Co więcej, Idrys jest jedynym przedpotopowym prorokiem wymienionym w Koranie, oprócz Adama.

Wracając do pytania, dlaczego Księga Henocha jest odrzucana przez wiele kościołów. Otóż należy rozpocząć od podkreślenia, że w  „Zapomnianych Księgach Edenu”, Rutherford H. Platt, Jr., [1926] na s. 87, rozdział XVIII o tytule „ O zabraniu Henocha do piątego nieba” przytacza ten ciekawy tekst: 

„1. Mężczyźni zabrali mnie do piątego nieba i umieścili mnie, i tam zobaczyłem wielu niezliczonych żołnierzy, zwanych Grigori, o ludzkim wyglądzie, a ich rozmiary były większe niż wielkich gigantów a ich twarze oschłe, a milczenie ich ust trwające wiecznie, i nie było nabożeństwa w piątym niebie, i powiedziałem do ludzi, którzy byli ze mną:

  1. Czemu są bardzo uschnięci, a ich twarze smętne, a ich usta milczące, i dlaczego nie ma żadnej służby na tym niebie?
  2. I powiedzieli do mnie: „To są Grigori, którzy wraz z księciem Satanail (Szatanem) odrzucili Pana światła, a za nimi są ci, którzy są trzymani w wielkiej ciemności na drugim niebie, a trzech z nich zeszło na ziemię z Tronem Pana, na miejsce Ermon i zerwali swoje śluby na zboczu wzgórza Ermon 1 i zobaczyli córki ludzkie, jakie są dobre, wzięli sobie żony i splugawili ziemię swoimi czynami, które we wszystkich czasach swego wieku uczyniły bezprawie i mieszanie się, a olbrzymy rodzą się i cudowni, wielcy ludzie i wielka wrogość.
  3. I dlatego Bóg osądził ich wielkim sądem i opłakują swoich braci i zostaną ukarani w wielki dzień Pana.
  4. I powiedziałem do Grigori: „Widziałem waszych braci i ich uczynki, i ich wielkie udręki, i modliłem się za nich, ale Pan skazał ich, aby byli pod ziemią, aż niebo i ziemia się skończą na wieki”.
  5. I powiedziałem: „Dlaczego czekacie, bracia, i nie służycie przed obliczem Pana i nie stawiacie swych usług przed obliczem Pana, abyście całkowicie nie rozgniewali swego Pana?”
  6. Usłuchali mego napomnienia i przemówili do czterech szeregów w niebie, a oto! kiedy stałem z tymi dwoma mężczyznami, cztery trąby zatrąbiły razem wielkim głosem, a Grigori zaintonowali pieśń jednym głosem, a ich głos wznosił się przed Panem żałośnie i wzruszająco.

Należy podkreślić, że w Księgach Henocha, pierwsza Księga Henocha poświęca wiele uwagi upadkowi obserwatorów. Druga Księga Henocha zwraca się do obserwatorów (gr. egrḗgoroi), którzy są w piątym niebie, gdzie miał miejsce upadek. Trzecia Księga Henocha zwraca uwagę na nie upadłych obserwatorów. Użycie terminu „obserwatorzy” jest powszechne w Księdze Henocha. Księga Czuwających (1 Henoch 6–36) występuje we fragmentach aramejskich ze zwrotem irin we-qadishin, „Strażnicy i święci”, nawiązującym do aramejskiego Daniela. Aramejski irin „obserwatorzy” jest tłumaczony jako „anioł”. Niektórzy próbowali datować tę sekcję 1 Henocha na około II-I wiek pne i uważają, że ta księga jest oparta na jednej interpretacji fragmentu Synów Bożych w Genesis 6, zgodnie z którym anioły łączyły się z ludzkimi kobietami, dając początek rasie hybryd znanej jako Nefilim. Termin irin odnosi się przede wszystkim do nieposłusznych obserwatorów, których było w sumie 200, i których imiona są ich przywódcami, ale równie aramejski iri („strażnik” w liczbie pojedynczej) jest również stosowany do posłusznych archaniołów, którzy ich przykuwają, takich jak Rafael (1 Henoch 22:6). W Księdze Henocha strażnicy są aniołami wysłanymi na Ziemię, aby czuwać nad ludźmi. Wkrótce zaczynają pożądać ludzkich kobiet i, za namową ich przywódcy Szemihazy, masowo uciekają, by bezprawnie instruować ludzkość i rozmnażać się wśród nich. Potomstwem tych związków są Nefilim, dzicy giganci, którzy plądrują ziemię i zagrażają ludzkości. Synowie boży, jak nazwano ich w Starym Testamencie i jego apokryfach, ujrzeli śmiertelne kobiety. Złożyli przysięgę, że je poślubią i spłodzą z nimi potomstwo. Dwustu aniołów na czele z Szemihazą zstąpiło na ziemię na Argis, szczyt góry Hermon, która to góra otrzymała nazwę na pamiątkę przysięgi złożonej przez aniołów. W Księdze Henocha zostały wymienione imiona dowódców Grigori: Szemihaza, Urakiba, Kokabiel, Tamiel, Ramiel, Daniel, Ezekiel, Barakiel, Asael, Armaros, Batriel, Ananiel, Zakiel, Samsiel, Sartael, Turiel, Jomiel, Araziel. Wybrane przez siebie kobiety upadli aniołowie nauczyli czarów i zaklęć. (????!!!!)

Księga Henocha wymienia przywódców 200 upadłych aniołów, którzy pobrali się i rozpoczęli nienaturalny związek z ludzkimi kobietami i którzy nauczali zakazanej wiedzy, ale też niektórzy są również wymienieni w Księdze Raziela (Sefer Raziel HaMalakh), Zohar i Jubileuszach.

Wśród pomniejszych midraszów rozwinięto ezoteryczne atrybuty Henocha. W Sefer Hekalot rabin Izmael jest opisany jako odwiedzający Siódme Niebo, gdzie spotkał Henocha, który twierdzi, że Ziemia w jego czasach została skażona przez demony Szammazaja i Azazela, więc Enoch został zabrany do Nieba, aby udowodnić że Bóg nie był okrutny. 

Według przytoczonych powyższych wersetów wyłania się pogląd, że istnieje siedem poziomów nieba zamieszkałych przez różne istoty co zaprzecza ogólnej tezie chrześcijańskiej, że jest tylko jeden poziom – „Niebo”. Nadto wiele innych kontrowersyjnych wiadomości i poglądów, o których wspomniałem wyżej, dających podstawy do wielu fantastycznych teorii w dziedzinie tzw. paleoastronautyki. Czyli pseudonaukowej idei, mówiącej, że inteligentne istoty pozaziemskie odwiedzały Ziemię i kontaktowały się z ludźmi w czasach starożytnych i prehistorycznych. Zwolennicy tej hipotezy sugerują, że kontakt ten wpłynął znacząco na rozwój współczesnej kultury, technologii, religii i biologii człowieka. Idea, że istnieli starożytni astronauci, nie jest traktowana poważnie przez większość naukowców i nie wzbudziła wiarygodnej uwagi w recenzowanych badaniach.

Dlatego jest to powód nie włączenia przez wiele religii Księgi Henocha do głównego kanonu ksiąg.

Zródła:

  • Wikipedia